jump to navigation

අ හෝ නීතිය…. A Whore Law…. 2012 දෙසැම්බර් 9

Posted by Alchemiya in ඔබට හිතන්න යමක්, මම නොදන්න දේශපාලනය.
Tags: ,
2 comments

එක් භාෂාවකින් ශබ්ධ වන වදන් සමූහයක් බොහෝ විට වෙනත් භාෂාවකට පෙරැලෙන විට එහි මුඛ්‍යාර්ථය බොහෝ විට වෙනස් වුවත්, කියැවෙන දේ එකිනෙකට  ගැලපෙන්නේ කලාතුරකිනි. ලංකාවේ පසුගිය සති කිහිපය තුළ සිදු වූ සිදුවීම් සළකා බැලීමේදී ඉහත වගන්තිය අර්ථයෙන් වෙනස් වුවත් කෙතරම් ගැලපේදැයි ඔබටම සිතා ගන්නට භාර කරමි.

නීතිය සරළ නොවේ… එසේම නීතිය අපූරුය… සෑම නීති වගන්තියකම කොහෝ හෝ සිදුරක් ඇත… නීතීඥයින් ජීවත් වන්නේ ඒ සිදුරු තුළින් සිය සේවා දායකයා රිංගවා යැවීමෙන් සහ ඒ නීති තුළින් රිංගන්නට ඉඩ ළබා නොදීම තුළිනි. ඒ විත්තිය සහ පැමිණිල්ල නියෝජනය කිරීමෙනි. නීතිය අපූරු වන්නේ ඒ නිසාය. නීතිය සැමට පොදුය… නීති පොතේ ඇත්තේ එසේය… ශීලාචාර සමාජයක් නීතිගරුකය. නීතිය වල් වැදුන තැන සමාජය වල් වැදේ… බලවතාට එක නීතියකුත්, දුබලයාට තවත් නීතියකුත් එකම රටේ බලපැවැත්වේ – නමුත් නීති ප්‍රකාරව නොවේ. නීතිය සමබර බවත්, පුද්ගල තරාතිරම නොබලා සැමට එකසේ දඬුවම් ලබා දෙන බවත් පෙන්නුම් කිරීමට නීතියේ යුවතියගේ දෑස් බැඳ, තරාදියක් සහ අසිපතක් මගින් නිරූපණය කෙරේ… සංකේතාත්මකව එසේය..

නීතිය වල් වැදුන තැන ජනතාව නීතිය අතට ගනිති. නීතිය ක්‍රියාත්මක කරන්නවුන් නිසි ලෙස නීතිය ක්‍රියාත්මක කිරීමට බැඳී සිටිති. නීතියේ හැටියට අපක්‍ෂපාතී විය යුතු වුවත්, මුදල් මිටියකට හෝ මූල්‍යමය හෝ ශාරීරික අල්ලසකට, හෝ බලවතෙකුගේ අණට නීතිය පක්‍ෂපාතී වීම බොහෝ දුරට අසන්නට දකින්නට ලැබේ. වරෙන්තු මැද වුවත් සුධර්මන් රදලියගොඩ පොලීසියේ මහත්වරු සමඟ පොටෝ ගන්නේත්, අවිවිශිබමයේ කැඳවුම්කරු පැමිණිල්ලක් සිදුකර දිනක් යන්නට මත්තෙන් අත්අඩංගුවට පත් වන්නේත් මේ නිසාය.  මේ නිසාම සාමාන්‍ය ජනතාව නීතියේ පිළිසරණ පැතීමෙන් ඈත් වේ… එය නොවිය යුත්තක් වුවත්, ජනතාවට නීතිය පිළිබඳ විශ්වාසයක් නොමැති වූ විට, ඔවුන් නීතියෙන් ඈතට ගමන් කරති. වනචාරී බවේ ආරම්භය නීතිය පිළිබඳ විශ්වාසයක් නොමැති වීමයි.

නීතිය ක්‍රියාත්මක කරන්නවුන් නීතිය තමන්ට කැමති පරිදි හැසිරවීම නීතියේ යුවතිය ගණිකාවක් බවට පත් කර ගැනීමයි. නීතියට සිදු වී ඇති මේ සංගදිය දැක කෙනෙක් අහෝ නීතිය යැයි කියන විට.. නීතිය ගණිකා වෘත්තියේ යෙදවෙන කල්හි, ඉංගිරිසියට බර වූ තවෙකෙක් A Whore Law යැයි නොකියයි ද ?

කුමට එරට අධිකරණය නීතිය සහ විනිසුරන්... ?

කුමට එරට අධිකරණය නීතිය සහ විනිසුරන්… ?

It’s rare to see a set of words in one language gives a certain meaningful idea in another. Considering what happened in the political arena in Sri Lanka during last few weeks, isn’t it appropriate to title this post as above ?

Law is complicated. Pretty much every rule has a loophole. Those who are skilled, go through them. Those who know the law, help them to go through by defending, or prosecuting otherwise. Ironically, the very lawyers who defend and prosecute, represent either side: funny and interesting.

Law, Definition : Law is a system of rules and guidelines which are enforced through social institutions to govern behavior. Laws are made by governments, specifically by their legislatures. The formation of laws themselves may be influenced by a constitution (written or unwritten) and the rights encoded therein. The law shapes politics, economics and society in countless ways and serves as a social mediator of relations between people. (Ref. Wikipedia)

A civilized society is built upon proper law and order, or the system collapses otherwise. Law is common for everyone despite of their position or power or wealth, and it should be. However, this is not the common case in Sri Lanka. As we all know a lot of powerful personalities can bend the law as they wish. This is why Sudharman Radaliyagoda mingles among police officers in public despite issued warrants and the convener of IUSF is arrested within 24 hours on a complain.  That’s the law we experience in Sri Lanka : Unfortunate, for common man, but good for the rich and powerful.

Once the common man lose the trust, they take law into their hands. Once the trust is lost, the system collapses,. Then they make the Lady justice a whore,… A whore Law, අ හෝ නීතිය….

No more to add,.. We all know what’s going on.

Energy Management…… Yes,… Energy Can be Managed Too…. 2012 ඔක්තෝබර් 28

Posted by Alchemiya in ඇල්කෙමියාගේ දිනපොත, ඔබට හිතන්න යමක්, පුනර්ජනනීය බලශක්තිය, රසායන විද්‍යාව සබැඳි දේ.
Tags: , ,
1 comment so far

World is moving fast,.. very very fast,. unbelievably fast  some of us even can’t fathom of. But, why bother ? Just move with the flow….

But there is one problem,.. you will be left alone, others will move on. While some still think about how to reduce waste  during transport of vegetables (and still looking for a solution) others are looking into change the molecular structure of the cancer drug or some other important drug, or trying to find a way to utilize carbon dioxide as a raw material to generate liquid fuel…. Two worlds apart.

Third world countries encounter many problems; in fact they don’t have time to invest into more complicated problems. They have to face population boom, poverty, unemployment, most of all irregularities in the governance aka corruption and waste. Since their priorities are way different from the developed countries, energy management has never occurred to be a significant concern to anyone in the third world countries. The irony is, they are  the people responsible for the increasing global energy consumption, not the developed countries. Developing countries, mainly China and India takes a big chunk of global energy production, so does the pollution. Although they are trying or pretending of trying to control the issue, the statistics point otherwise.

World Energy Consumption

 The breakdown of global energy consumption shows the increasing trend of coal and natural gas usage,. however this trend is now slowly changing towards the renewable resources as the world is focusing on using less and less fossil fuel sources for energy consumption. Unfortunately the third world leaders are yet to realize the danger of depending on the fossil fuel. Sri Lanka is now in the receiving end since their crude oil supplier, Iran has got US trade sanctions, and as a result losing billions of dollars. It’s unbearable for a small country like Sri Lanka, but it seems to be OK with the authorities.  Planning is not the best practice in Sri Lanka. Sapugaskanda oil refinery went on regular two week maintenance, but we don’t have enough refined oil stock for next two weeks, according to the news items. Following the repairs, there will be another price hike, there are hints.

Even though this new trend on renewable energy continues, it will not be sufficient enough to fulfill the projected 35 TW global energy requirement by the year 2030. Just like in every other sector, the energy is also manageable. In short, energy management is the process of monitoring, controlling, and conserving energy in a building of an organization. However, this model applies to a system where three wasteful elements; wastage of other resources, inefficiency, and corruption is eliminated if not controlled. Unfortunately in Sri Lanka all these elements work on tandem and adds to the tax giving enough burden to the consumer. Before the commencement of the Chinese built thermal power plant, the minister of power and energy boasted about reducing the electricity prices, yet we were fighting against frequent breakdowns until recently. Our feeding reservoirs for hydro-power generation are half filled with sediments and mud, but I am not aware of any solution to clear them up to increase the storage capacity.  Out upcountry lands are fully occupied with vegetable cultivation and tea, the rest belongs to pine cultivation, which none contribute to preserve the feeding area for the reservoirs, hence we rely on the rain to fill them: unfortunate, bad planning. But still we are not too late to start over.

While planning energy management, the government can work simultaneously on all these areas to increase the efficiency,  capacity, and to have a long term vision on energy generation. Energy management can be initiated by the electricity board, and lead by example from itself: But, will they do it ?

Typically energy management involves several key steps:

  1. Metering your energy consumption and collecting the data.
    • Since the metering system is currently in effect, this step is already being implemented.
  2. Finding opportunities to save energy, and estimating how much energy each opportunity could save. You would typically analyze your meter data to find and quantify routine energy waste, and you might also investigate the energy savings that you could make by replacing equipment (e.g. lighting) or by upgrading your building’s insulation.
  3. Taking action to target the opportunities to save energy (i.e. tackling the routine waste and replacing or upgrading the inefficient equipment). Typically you’d start with the best opportunities first.
    • Each appliance takes up different amount of energy. Tungsten bulbs waste more energy than CFL, and LED bulbs consume almost 80% less than both of the above mentioned.
    • Energy Star ® appliances comply to less energy consumption and replace any regular appliance/equipment with Energy Star ® appliance.
    • Unplug the electrical items when they are not actually being used can save about 10% of the total electricity bill. Right now, a typical household has only one equipment that needs continuous power supply : the refrigerator. All the other appliance can be unplugged after the use, and you can see a clear difference.
    • Manage time by using an electrical item/equipment. For example, ironing the clothes can be done at once for the whole household rather than ironing them in different times of the day or week.
  4. Tracking your progress by analyzing your meter data to see how well your energy-saving efforts have worked.

(And then back to step 2, and the cycle continues…)

Energy management applies in all the sectors that involves at least a bit of energy: Basically everything. From power/energy generation to the household consumers, everyone in between can contribute in their own capacity for energy management. Private sector has the opportunity to increase their profit and the public sector can minimize its losses by the same system.

This topic spreads into every nook and corner in the society, and can be discussed for hours if not over few pages. Interested to know more ? Please drop a line, will extend into few more articles.

Life Really Sucks,.. Suck it up and face it head on…….. 2012 ඔක්තෝබර් 27

Posted by Alchemiya in ඇල්කෙමියාගේ දිනපොත, ඔබට හිතන්න යමක්.
Tags: , , ,
4 comments

During  last 20 years of my life, I dealt with chemistry and life all around the world; I was lucky enough to meet various personalities: from prison inmates to company directors CEO’s, owners, politicians and what not…  When I was working at ITI as a novice research assistant, I met a prison inmate, and learned about their life, and prison life, which kept myself away from possible troubles; I have met several successful individuals as high ranking officials, owners and regulators of different organizations; worked with toddlers as well as world renown professors of chemistry, and everyone in between. during my Ph.D. and postdoctoral period, I dealt with hundreds of graduate students. Most of them are foreigners, some Sri Lankans. Each of these personalities are unique. Different from each other. Random, law of entropy.

All these experiences are invaluable, but it doesn’t make my life perfect, I am still learning… The stereotype is: students. Been there, done that, I had the same experience. They are so special to me since most of them directly dealt with me and asked for advice, and I did not hesitate to offer my help.  Most are in the age group of 21-30.  Among them majority are girls; Don’t ask : Wouldn’t tell.

Most of them had one common complain,. My Life Really Sucks. !

Really ?

Life is a philosophy, life is a war, life is a song, and what not…. Many philosophers and religious leaders have preached about life in many avenues: Google it.  In my opinion, life is a war: from beginning to the end. If one is successful at the first attempt, still it’s a war between the parents: you know what I mean. Some have hard time conceiving a child. Some go to greater extents to get remedies, trials, etc.  Once a sperm start swimming upstream, it faces million obstacles to beat the siblings to conceive an egg. The toughest war is won. During the nine months of pregnancy, the parents are in a battle to provide proper nourishment to the fetus and the mother. Once the nine months are passed, both the mother and the newborn  fight to get him/her out: another war. It’s not over yet,. Surviving many wars, you are here now. Life is a war,… Once you are ready to leave this life, still it’s a war,. You are fighting for your life, doctors, relatives are fighting for your life : you leave them, leaving the war to the others to arrange your funeral: THE LIFE IS A WAR !

During this war, we face a load of experience. Some are sweet, some not. But we always remember the bad experience. That’s the human nature, we never cherish the sweet moments of our life and ponder them, instead we cry over the sad moments. So you conclude : Life sucks.. ! Is this fair ?  Can someone’s life suck all the time ? I wonder,.. is it his/her lack of planning ? Or overconfidence ? Or being at the wrong place at the wrong time ? Or all of the above ?

Some plan their life very well, hence become successful. Some are too emotional, follow the others and plan their life, but fail. For example some do not try hard. giving up leads to misery. Winners never quit, quitters never win.  Most of us have support groups to get help in hard times,.. I have my dad and uncle. Between them I get most of my answers. I do have plan A, B and C. But still I fail sometimes. I feel life sucks.

It’s time, if not you have not already started. Plan the life, have a plan A, B, and C, Have a support group. Life is a gift, enjoy it. Admire the good memories, learn from the mistakes. You will see the transformation.

Life sucks,.. Suck it up and face head on… You will win.

෴෴෴෴෴෴෴෴෴෴෴෴෴෴෴෴෴෴෴෴෴෴෴෴෴෴෴෴෴෴෴෴෴෴෴෴෴෴෴෴෴෴

You can read the Sinhalese translation of this from

Blogger.com

WordPress.com

Danger: Science Illiteracy Ahead,.. By Prof Ajith De Alwis. 2012 මැයි 7

Posted by Alchemiya in උසස් අධ්‍යාපනය, ඔබට හිතන්න යමක්, රසායන විද්‍යාව සබැඳි දේ.
3 comments

I found this article on the web,… This shows the pathetic situation of the lack of proper science knowledge, among school kids, among general masses, or any other person.

Also highlights the lack of science museums of anything to feed the curious minds of our younger generation.

I don’t need to write anything about it,..

I am just sharing this fine piece of writing.

Click Here to read.,… Thanks Prof Ajith De Alwis for this awakening article…..

Enjoy

Population Boom and the Future of the Energy Crisis. 2012 මැයි 3

Posted by Alchemiya in ඇල්කෙමියාගේ දිනපොත, ඔබට හිතන්න යමක්, පුනර්ජනනීය බලශක්තිය, රසායන විද්‍යාව සබැඳි දේ.
Tags: , , , ,
3 comments

The world population hit 7 billion mark recently, precisely 7,044,110,246 by the April Fool’s Day. During the pre-industrial era the population growth was not significant enough to make a big impact on the environment, and the lifestyle of the pre-industrial era human was not as complicated as the modern man either. The world population in 1900 was just 1.7 billion, and within 50 years it passed 2.5 billion with over 50 % increase. By the year 2000, the world population crossed 6.2 billion. The predicted number in 2050 is a staggering 12.5 billion, which some doubt if the earth can handle the situation. Although the developed/industrialized countries handle the population growth fairly reasonably, the developing countries either ignore or overlook the population growth. Perhaps their cultural/religious beliefs cross the idea of birth controlling, or lack of knowledge contribute to the cause; whatever it is, the situation is gloomy.

Increase of global population bring a load of problems. Over-crowding; shortage of food, water, and other resources; deforestation;  healthcare problems; and socio-economic problems are a few to highlight. With the near exponential growth of global population, the increase of human necessities bring the inevitable and obvious requirement: Energy. Some powerful nations initiated a few mini-wars during past few decades to invade the energy rich (rather oil-rich) countries. With the oil companies controlling the economy of the most developed and powerful country in the world, (even the decision making authorities) this energy war would turn ugly, if not worse than that.

Global Energy Consumption : Breakdown

Current global energy demand is approximately 15-16 TW, or little over 500 quadrillion BTUs, and the conservative estimates projects it will be quadruple by the year 2100, or doubled by the year 2050. According to IEA world statistics, in four years (2004–2008) the world population increased 5%, annual CO2 emissions increased 10% and gross energy production increased 10%. The major energy sources can be categorized  into two main areas: Fossil fuel sources and renewable sources. Fossil fuel sources include, oil, coal, and natural gas, while renewable sources can be hydro power, solar, wind, wave, geothermal, and other minor sources. Nuclear power belongs to neither of these, as it is non-renewable nor fossil fuel based.

Of all the sources, oil tops the chart of energy generation with coal coming second. Either it is oil or coal, the burning gives one significant final product except water: CO2. Previously, the energy pundits predicted that the oil reserves in the earth will be finished by the year 2030 to 2040. However the current findings have made them clowns. We will have fossil fuel for over 200 years, natural gas for over 400 years, and coal for 2000 plus years. These numbers exclude what we can have under the polar ice caps. The northern hemisphere political powerhouses, (US, Russia, Denmark, and some EU countries) already planning to dig the cleared arctic regions for more oil: They don’t care about the environmental impact at all. The limited amount or lack of it is not the major problem. The real danger is the impact on the environment due to the addition of CO2 and heat upon burning these fuel reserves to generate the energy/power.

To keep the discussion short and sweet, I will discuss the environmental impact of the increase of CO2 and many more things in future articles.

Love to hear your comments.

නාථ දෙයියෝ ආසනික් හොයා ගත්තා වගේම වකුගඩු රෝගයත් සුව කරයි නේද ? 2011 ජූනි 29

Posted by Alchemiya in ඔබට හිතන්න යමක්.
21 comments

පුංචි කාලේ පොත් කියවන්න අපි බොහෝ දෙනෙක් ආසයි. ඒ පොත්වල තියෙන ජනප්‍රවාද මතක ඇති ඔබටත්. ගමරාල දෙව්ලෝ ගිය හැටි, නරියා ලබු කිරිබත් කෑ හැටි, ආදී වශයෙන් අපි ඉගෙනගත් ජනප්‍රවාද බොහෙමයි. අද අළුතින්ම ඒ ගොන්නට එකතු වී ඇත්තේ නාථ දෙයියෝ ආසනික් සොයාගත් කතාවයි. හැබැයි මේ කතාව කතන්දරගේ කතාව වගේ රසවත් එකක් වත්, අරුණිගේ කතා වගේ සාරවත් එකක් වත් නොවෙන්න පුළුවනි. මම මේ කියන්නේ අපේ රටේ සමහරක් විශ්ව විද්‍යාලවල පීඨාධිපති සහ ජනාධිපති උපදේශක යැයි කියාගන්නා මිනිසුන්ගේ කතා ගැන. මට නම් මේ ගැන අවසානයේ කියන්න තියෙන්නේ ලංකාවට නාථ දෙවි පිහිටයි කියලා තමයි.

මේ නලින් සිල්වා මහතා දිවයින පත්තරයට සැපයූ සාකච්ඡාවේ උපුටා ගැනීමක්.

රජරට වකුගඩු රෝගය පිළිබඳ මම මගේ මිතුරන් සමඟ අවුරුදු කිහිපයක්‌ම සාකච්ඡා කළා. රජරට විශ්වවිද්‍යාලයේ සේවය කරන වෛද්‍ය චන්න ජයසුමන එයින් එක්‌කෙනෙක්‌. කොටි තර්ජන තිබුණු ඒ කාලේ අපි මුලින්ම හිතුවෙ මේක කොටින්ගෙ වැඩක්‌ කියලයි. අපි එහෙම සැක කළේ මේ රෝගය වැඩිපුරම පැතිරුණේ කොටි තර්ජනය තිබුණු ගම්මානවල නිසා. පසුව මම මගේ මිත්‍රයා කලින් සඳහන් මහත්මිය වෙත යොමු කළා. රජරට ප්‍රදේශයේ ජලයේ සහ පස්‌වල ආසනික්‌ ඇති බවත් මේ රෝගයට හේතුව එය බවත් ප්‍රකාශ කළේ ඇය. ඇය ඒ තොරතුරු ලබා ගත්තෙ නාථ දෙවියන්ගෙන්.”

ඒ වගේම මෙහෙමත් කියනවා

“ඒ වගේම අපේ කණ්‌ඩායමේ කිහිපදෙනෙක්‌ ඉන්නව භාවනාව දියුණු කරපු අය. ඔවුන් භාවනානුයෝගීව සමාධිගතව සිටින විට කිසියම් ද්‍රව්‍යයක්‌ දෙස බලා එහි අඩංගුව ඇති දේවල් හඳුනා ගැනීමට හැකියාවක්‌ තිබෙනවා. එය නාථ දෙවියන් හා සම්බන්ධ කාරණයක්‌ නෙමෙයි. රජරට ජලයේ සහ පස්‌වල ආසනික්‌ තිබෙන බව අපි නාථ දෙවියන්ගෙනුත් දැන ගත්තා.”

නාථ දෙවියන් ඇසූ පිරූ ඇති දෙවියෙකු බව අප අමතක නොකළ යුතු කරුණක්.

නාථ දෙවියො කියන්නෙ මතු බුදුවන මෛත්‍රී බෝසතාණන් වහන්සේ. උන්වහන්සේ සමඟ සන්නිවේදන කටයුතු කළ හැකි කාන්තාවක්‌ අපේ මේ කණ්‌ඩායමට සම්බන්ධව සිටිනවා. දෙවියන් ආරූඪ වීමක්‌ වැනි දෙයක්‌ නෙමෙයි. ඒ මහත්මිය සතු කිසියම් පාරමී ශක්‌තියක්‌ තිබෙනවා.”

ඒ අනුව නාථ දෙවියන් ආසනික් පමණක් නොව සම්පූර්ණ ආවර්තිතා වගුවම ගැන බොහෝ දැනුමක් ඇති දෙවියෙකු විය යුතුයි.  ආසනික් මුලින්ම සොයා ගත්තේ ඩොමිනිකන් බිෂොප් වරයෙකු වූ (එයා කතෝලිකයෙක්, බටහිරයෙක්) ඇල්බර්ටස් මැග්නස් නම් පුද්ගලයා 1250 දී. නාථ දෙයියෝ මේ ලෝකෙ පහළ වුනේ මීට සැහෙන කළකට පෙර නේ…. එතකොට නාථ දෙයියො දැනගෙන ඉන්න ඕන මේ ආසනික් කියලා දෙයක් ලෝකේ තියෙනවා කියලා….එහෙමත් නැත්නම් නාථ දෙයියෝ පොතපත කියවලා දැනගන්න ඕන ආසනික් කියලා දෙයක් තියෙනවාය, ඒක වකුගඩු රෝගයට හේතු සාධක වෙනවාය කියන දේ.

ඔබ පසුගියදාක ප්‍රකාශ කළා මේ ප්‍රශ්නය ජනතා අධිකරණයට බාර දීල කියල. නමුත් ආහාරවල සහ පළිබෝධ නාශකවල ආසනික්‌ තියෙනව කියන්නෙත් නැහැ කියන්නෙත් විද්‍යාඥයො. පර්යේෂණ අනුව විද්‍යාඥයන් ප්‍රකාශ කරන දෙයකට ජනතාව තීන්දුවක්‌ දෙන්නෙ කොහොමද?

උසාවියකදී නඩුවකට තීන්දුවක්‌ දෙන විනිසුරුවරයා විද්‍යාඥයෙක්‌ද? ඔහු සමහර විට පාලි හා බෞද්ධ අධ්‍යයනයක නිරත වූවෙක්‌ වෙන්න පුළුවන්. සිංහල බෞද්ධ චින්තනය ක්‍රිස්‌තියානි චින්තනයට වඩා හුඟක්‌ ඉහළයි. මිනී මැරුම් නඩුවක තීන්දුව දෙන්නෙ කවුද? සාමාන්‍ය මිනිසුන්ගෙන් යුතු ජූරි සභාවකින්. මේ මිනිහ මිනිහෙක්‌ මැරුවද නැද්ද කියල තීන්දු කරන්න අධිකරණ වෛද්‍ය විද්‍යාවේ හෝ වෙනත් විද්‍යාවක විශේෂඥයකු විය යුතු නැහැ. මේ වගේ දේවල්වලට තීන්දු දෙන්න ඕන ඒ ඒ ක්‍ෂේත්‍රවල විශේෂඥයො කියල හිතාගෙන ඉන්න එක මහා මිථ්‍යාවක්‌. මේවට තීන්දු දෙන්න හොඳම අය තමයි සාමාන්‍ය ජනතාව. දෙපැත්තම කරුණු ඉදිරිපත් කළාට පස්‌සෙ කවුද හරි කියල තීරණය කරන්න සාමාන්‍ය ජනතාවට පුළුවන්. දෙකෝටියකට වැඩි ජනගහනයක්‌ ඉන්න අපේ රටේ මේ ආසනික්‌ ගැන කෝටියක්‌වත් උනන්දු වෙනව ඇතිනේ. ඒ කෝටියම මේ ප්‍රශ්නයේ විනිශ්චයකරුවො. වඩා හරි එක්‌කෙනෙකුගෙ දෙන්නකුගෙ හරි එක ආයතනයක හරි නිගමනය ද නැත්නම් කෝටියකගෙ විනිශ්චයද?”

මේ කතාවට අනුව නලින් ද සිල්වා රෝගී වුනොත් දොස්තර (ආයුර්වේද හෝ බටහිර) කෙනෙකුගෙන් බෙහෙත් ගන්නවාට වඩා තමන් විසින්ම බෙහෙත් නියම කරගත යුතුයි.ඒ ඒ ක්‍ෂෙත්‍ර වල විශේෂඥයෝ අවශ්‍ය නැත්නම් කොහොමද දෙයියනේ මෙච්චර කාළයක් මේ මානව සංහතිය ඉදිරියට ගියේ ? එහෙනම් ප්‍රයිවෙට් බස් ඩ්‍රයිවර්ලා දාලා එයාර් බස් දුවවන්න පුළුවන් නේ… ඇයි මෙච්චර සල්ලි වියදම් කරන්නේ ? ඉස්කෝලවල ගුරුවරු දාලා කැම්පස් වල උගන්වන්න පුළුවන් නේ… ඇයි මේ මහාචාර්යවරු ඉන්නේ ?

මෙයට පෙර පර්යේෂක කණ්ඩායම් දෙකක් විසින් මේ පිළිබඳ කරන ලද පර්යේෂණ අනුව එක් කණ්ඩායමක් දරුණු ඇල්ගී වර්ගයකටත්, තවත් කණ්ඩායමක් ජලයේ ඇති කැඩ්මියම් වලටත් මේ වකුගඩු රෝගයේ බර පැටවූවා. එසේම 2007 වසරේ Chemtech 2007 රසායන විද්‍යා සම්මන්ත්‍රණයට  දේශනයක් ඉදිරිපත් කළ කොළඹ විශ්ව විද්‍යාලයේ රසායන විද්‍යා මහාචාර්ය එච්. ඩී. ගුණවර්ධන මහතා පැවසූයේ උතුරු සහ උතුරුමැද පලාත්වල අධික පොහොර භාවිතය නිසා ජලයේ සහ පසේ ඇති නයිට්‍රේට සාන්‍ද්‍රණය අධික බවයි. මේ නයිට්‍රේට කිසිදු අයුරකින් ජලයෙන් ඉවත් කරන්නට බැහැ. මක් නිසාද යත් සියළුම නයිට්‍රේට ජලයේ ද්‍රාව්‍ය වන නිසා. එය අයන හුවමාරු කරන රෙසිනයකින් වත් ඉවත් කිරීමට අපහසුයි. කෙසේ හෝ මේ තත්ත්‍ව දෙක තුනම මේ අවාසනාවන්ත සිද්ධියට දායක වෙන්නට පුළුවනි. ඒ වගේමයි අපට අමතක කරන්නට බැහැ රජරට ප්‍රදේශය පුරාවට පැතිර ඇති ඇපටයිට් නිධිය. මේ නිධියේ අධික ෆොස්ෆේට් සහ ෆ්ලුවොරයිඩ් සාන්‍ද්‍රණයක් තියෙනවා. රජරට දරුවන්ගේ දත් දිරා යාම අධික වන්නේත් මේ ෆ්ලුවොරයිඩ් සාන්‍ද්‍රණයේ අධික බව නිසා. මට පෙනෙන හැටියට නම් මේ සියල්ලම මේ වකුගඩු රෝගයට සාධක වෙනවා.

ඊළඟ කාරණය ඔය අයගෙ රසායන විද්‍යාව කියන්නෙ සූප ශාස්‌ත්‍රයක්‌. මොනව හරි කෑමක්‌ හදන කොට එකතු කරන ප්‍රමාණ තියෙනවනෙ. දෙහි මිලි ග්‍රෑම් 3 යි පිටි කිලෝ ග්‍රෑම් 1 වගේ. ඒක රසායන විද්‍යාව නෙමෙයි. සූප ශාස්‌ත්‍රය. මේ අය රසායන විද්‍යාව කරන්නෙත් එහෙමයි. නයිටි්‍රක්‌ ඇසිඩ් මෙච්චරයි. අර භෂ්මය මෙච්චරයි. මේ උෂ්ණත්වයට රත් කරන්න ඕන. සුද්ද දීල තියෙන ඔය විධි ක්‍රමයට ආසනික්‌ අහුවෙන්නෙ නෑ. සමහර ද්‍රව්‍යවල අහුවෙන්නෙ තියෙන ප්‍රමාණයට වඩා අඩුවෙන්. කැලණි විශ්වවිද්‍යාලෙ කණ්‌ඩායම කළේ ඔය සුද්දගෙ පොතේ තියෙන ක්‍රමය සංශෝධනය කිරීමක්‌”

රසායන විද්‍යාව පහත් කරලා සලකන නලින් සිල්වා තමන්වම ප්‍රතිවාචනය කරමින් (contradict) මෙහෙමත් කියනවා.

විද්‍යාත්මක ක්‍රමය මම ප්‍රතික්‍ෂේප කළාට අපේ රටේ අධිපතිවාදී මතයක්‌ තියෙනව විද්‍යාත්මක ක්‍රමය හරියි කියල. රෝම ලන්දේසි නීතිය මම පිළි නොගත්තට යම් දිනයක උසාවියකදී මට කරුණු ප්‍රකාශ කරන්නට වුණොත් මට රෝම ලන්දේසි නීතිය පිළිගන්නට වෙනව. අන්න ඒ වගේ විද්‍යාත්මක විධි ක්‍රමය මම ප්‍රතික්‍ෂේප කළත් මහජනයා වෙනුවෙන් සිදුකළ මේ කාරණයේදී අපි කටයුතු කළේ සම්මත රසායන විද්‍යාවට අනුවයි. සම්මත රසායන විද්‍යාවේ නීති රීතිවලින් මූලික නියමවලින් බැහැර වන්නේ නෑ. අපි එහෙම කරන්නෙ විද්‍යාත්මක ක්‍රමය අද අපේ රටේ අධිපතිවාදය බවට පත්වෙලා තියෙන හින්දයි. මේ විද්‍යාත්මක ක්‍රමය මම දැඩි පිළිකුලෙන් හෙළා දකිනවා. අධිරාජ්‍යවාදීන් මේ ගැටයෙන් අද අපේ බෙල්ල හිරකරලයි තියෙන්නේ. මම මේ විශ්වවිද්‍යාලෙ විද්‍යාපීඨ පීඨාධිපති තමයි. මම මෙතෙන ඉන්නෙ මේ බොරුකාරයන්ගෙ විද්‍යාව උගන්වන්න නෙමෙයි. මේ විද්‍යාවට විරුද්ධව ළමයින්ට කරුණු කියන්න. මම පඩි ගන්නෙ මට නියම කරල තියෙන වැඩේට විරුද්ධ වැඩක්‌ කරලයි. ඒක සදාචාර නොවෙන්න පුළුවන්. නමුත් ඒක මගේ සදාචාරයට හරි. මගේ සදාචාරය තමයි රට. රටේ යහපත. මම බටහිර රසායන විද්‍යාව පිළිකෙව් කළත් මේ කාරණයේදී මම ක්‍රියාකරන්නෙ බටහිර රසායන විද්‍යාවට අනුවයි. මට මෙහි කිසි පටලැවිල්ලක්‌ නෑ.”

ඒත් වැඩේ පටලවාගෙන බටහිර පිළිගත් ක්‍රමය වෙනස් කරමින් ජලයේ ආසනික් ඇති බව පවසනවා. ඇත්තෙන්ම ජලයේ ආසනික් ඇති. ඒත් ඒ බව සනාථ කළ යුත්තේ නිසි පරිදි දීප ව්‍යාප්ත පර්යේෂණයක් ආධාරයෙන්. සමහර විට රටේ අනෙකුත් ප්‍රදේශ වලත් මේ වගේම කෘෂි රසායන ද්‍රව්‍ය භාවිතා කරන නිසා ආසනික් මට්ටම ඉහළ අගයක ඇති. නමුත් ඒ පෙදෙස් වල ජනයාට මේ වකුගඩු රෝග ඇතිද යන්නත් සොයා බැලිය යුතු වෙනවා. එසේ නැතිනම් රජරටට ආවේනික මේ වකුගඩු රෝගයේ මූල බීජය ආසනික්ද නැතිනම් වෙනකක්ද යන්න සෙවිය යුතු වෙනවා.

රජරට වකුගඩු රෝගය මේ ආසනික්‌ නිසා සෑදෙන බව අපට සියයට අනූනවයක්‌ම විශ්වාසයි. අද රට පුරා පැතිරෙන මී උණත් ඔය පළිබෝධනාශක නිසා ඇතිවන ලෙඩක්‌. එහෙම නැතිව මී මුත්‍රා නිසා නෙමෙයි. මී උණ පැතිරෙන්නෙ දැනට අවුරුදු 25 ක විතර කාලෙක ඉඳන්. මීට අවුරුදු 25 කට කලින් හිටපු මීයො මුත්‍රා කළේ නැද්ද? මේ පළිබෝධනාශක නිසා කුඹුරුවලට වස විස ඇවිත් තියෙනව. හේතුව ඒකයි. මේකට තිබෙන විසඳුම කෘෂි රසායනික ද්‍රව්‍ය භාවිත නොකරන ගොවිතැනට නැවත යැමයි. ඊළඟට මේ වෙනුවට කාබනික පොහොර, හරිත පොහොර, කොම්පෝස්‌ට්‌ පොහොර ආදී නම් වට්‌ටෝරුවක්‌ තියෙනවා. ඒව නරකයි කියනව නෙමෙයි. නමුත් විසඳුම නෙමෙයි. ඒවත් බටහිරෙන් එන යෝජනා. ඊටත් වඩා පහසු ක්‍රියාත්මක කිරීමට ලේසි ක්‍රම තියෙනවා. අපේ ආචාර්යවරුයි ශිෂ්‍යයොයි එකතු වෙලා මේ කිට්‌ටුව කුඹුරක්‌ ඇස්‌වැද්දුව. අපි කෘමිනාශක පාවිච්චි කළේ නෑ. කැප්පෙටිය, නිදිකුම්බා වැනි කොළ වර්ග කිහිපයක්‌ පමණයි යෙදුවේ. අපි කන්න ගණනාවක්‌ එසේ වගා කළා.මේ වෙනස දවසින් දෙකෙන් කරන්න බෑ. ආණ්‌ඩුව මැදිහත් වුණොත් තව වසර පහක්‌ ඇතුළත කෘෂි රසායන නැති ගොවිතැන් ක්‍රමයක්‌ රටේ ඇති කරන්න පුළුවන්.

කෘෂි රසායන භාවිතය ඉහළ ගොස් ඇති නිසා අපට බොහෝ දේ නැති වුන බව සැබැයි. ඉස්සර වෙලේ උඩ්ඩො, දංඩි වගේ මාළු අල්ලපු අපි, නියරේ වලවල් හාරපු කකුළුවො අල්ලපු අපි දැන් වෙලකට බහින්න බයයි. ඉස්සර දුරුත්ත කාලෙ රංචු ගණන් සිරීපාදෙ යන සමනල්ලු බෙහෙතකටවත් හොයාගන්න බෑ දැන්. අඩුම ගානේ රෑට කළාමැදිරි එළියක් දකින්නෙත් බොහොම කළාතුරකින්. මේ අපට කෘෂි රසායන ද්‍රව්‍ය දායාද කළ දේවල්. නමුත්, අපට දැන් සාම්ප්‍රදායික ගොවිතැන් ක්‍රම වලට යන්න අමාරුයි. ඒ වගේම කෘෂි රසායන භාවිතයත් පාලනය කරන්න අවශ්‍යයි. මේ නිසා අපි මධ්‍යම ප්‍රතිපදාවෙන් සියල්ල කළ යුතුයි.

බෙන්සීන් අණුවේ සම්ප්‍රයුක්තතාවය (resonance) සොයාගත් කෙකුලේ නම් විද්‍යාඥයා ඒ බව සොයා ගත්තේ සර්පයෙකු තමන්ගේම වලිගය ගිලිනු වැන්නක් සිහිනෙන් දුටු බව අනුසාරයෙන් බව පැවසෙනවා. අපට වුනත් කිසියම් කරුණක් දිගින් දිගටම සිතන විට ඒ පිළිබඳ නොයෙක් සිහින දකින්නට ලැබීම සාමාන්‍ය දෙයක්. නමුත් නිරන්තරයෙන් නාථ දෙවියන් හෝ වෙනයම් දෙවියෙක් පෙනී සිට මෙසේ පර්යේෂණ වලට අවශ්‍ය කරුණු සොයා දීම අසාමාන්‍ය දෙයක්. යම් දිනෙක මේ පර්යේෂණය නිබන්ධනයක් ලෙස ප්‍රසිද්ධ වූ විට සමහර විට කතෘ වරු වශයෙන් නාථ දෙවියන්ගේ නමත් ඇතුලත් වෙන්නට පුළුවනි. එසේ නැතහොත් අවසානයේ පිං පැමිණවීමක් වත් කළ යුතු වෙනවා. නමහරවිට දෙයියෝ කෝප වුනොත් ආයෙම පර්යේෂණ වලට සහාය නොදක්වන්නට පුළුවනි.

ඒ නිසා නිබන්ධනය අවසානයේ මෙසේ සඳහන් කරන්නැයි ආචාර්ය නලින් ද සිල්වා සහ මම කාබනික රසායනය උගත් ආචාර්ය ප්‍රියානි පරණගම මහත්මියගෙන් ඉල්ලා සිටිනවා. සිංහලෙන් ප්‍රසිද්ධ කළොත් නං,

“අපගේ පර්යේෂණයේ වැදගත් සන්ධිස්ථානයක් වෙත අපගේ අවධානය යොමු කළ නාථ දෙවියන් හට  කතෘවරු වන අප පිං පමුණුවමු.”

ඉංගිරිසියෙන් නම් ඉතිං සුපුරුදු පරිදි,

” The authors would like to acknowledge God Natha by presenting merit for guiding us to the correct path at a critical time on this research”

කළ යුත්තේ දෙයියන් ගැන කියමින් තමන්ගේ පර්යේෂණය නිවැරදි බව හෝ වෙනත් පර්යේෂකයින් විසින් එය වැරදි බව සනාථ කිරීම නොව, සියල්ලන් එකමුතු වී පුළුල් සංවිධානාත්මක පදනමක් සිට මේ සියළු සාධක සලකා බලා නිවැරදි පර්යේෂණයක් සිදු කර හේතු සොයා ගැනීමයි. ඒ වගේමයි මේ හේතුව නිසා අසරණ වෙලා ඉන්න මිනිස්සුන්ට බෙහෙතක් හෝ ජලයේ ඇති මේ අයහපත් සංඝඨක ඉවත් කර පානයට සුදුසු ජලය ලබා දෙන හැටිත් දෙයියො කියලා දෙයි කියලා ඇල්කෙමියා බලාපොරොත්තු වෙනවා…

නැත්තං ඉතිං ලංකාවට නාථ දෙයියන්ගේම සරණයි.

සාගර ජලය මදි හැඬුවා චම්පික රණවක හන්දා…. උදම් බලයෙන් බලශක්තිය නිපදවීම ලංකාවට උචිතද ? 2011 මැයි 15

Posted by Alchemiya in ඔබට හිතන්න යමක්, පුනර්ජනනීය බලශක්තිය.
Tags: ,
6 comments

අපේ විදුලිබල ඇමති තුමා අනෙක් ඇමැත්තන්ට වඩා වෙනස් මිනිහෙකි. ඉංජිනේරු උපාධිධරයෙක් වන ඔහු තවමත් අනෙක් ඇමැත්තන්ට සාපේක්‍ෂව මොළයක් ඇති මිනිසෙක් සේ පෙනේ… හරිත බලශක්තිය වැනි දීර්ඝකාලීන වාසි සහිත බලශක්ති ජනන ක්‍රම පිළිබඳ ඔහුගේ අවධානය යොමු වීම පැසසිය යුතු කටයුත්තකි. ඔහුගේ දේශපාලන දර්ශනය කුමක් වුවත්, ඔහුගේ බලශක්තිය පිළිබඳ දර්ශනය පිළිබඳ ප්‍රතිපත්තිය මා අගය කරන්නේ එබැවිනි. නමුත් ඔහුගේ න්‍යෂ්ඨික බලශක්ති යෝජනාවට නම් මා එකහෙලා විරුද්ධය. ඔහුගේ නවතම අදහස අනුව බල ශක්ති ජනනය සඳහා උදම් බලය හෙවත් සාගරයේ තරංගවල ඇති බලය යොදා ගැනීමට අදහස් කරයි. මෙහි දෙපැත්තක් ඇත. ඒ පිළිබඳ හඳුන්වා දීම මේ ලිපියේ අරමුණයි.

බලශක්ති ජනනය සඳහා බොහෝ ක්‍රම ඇති බව අපි බොහෝ දෙනා දන්නා කරුණක්

  • ඛණිජ තෙල්
  • ගල් අඟුරු
  • න්‍යෂ්ඨික බලය
  • ජීව වායුව
  • ජල විදුලිය
  • සූර්ය බලශක්තිය
  • සුලං බලය
  • භූ තාපය
  • උදම් බලය

මෙයින් සුලං බලය, සූර්ය බලශක්තිය, කෘෂිකාර්මික නිෂ්පාදනවලින් ජනනය කරන ජීව වායුව, ජල විදුලිය, භූ තාපය, සහ උදම් බලය යන ක්‍රම පුනර්ජනනීය බලශක්ති (renewable energy) යටතට ගැනෙනවා. මේ නිසාම මේ පිළිබඳ අවධානය වැඩි වැඩියෙන් දැන් දැන් යොමු වන්නේ මේ බලශක්ති ජනන ක්‍රම මගින් වායුගෝලයට එකතු වන අපද්‍රව්‍ය ප්‍රමාණය අවම වන නිසායි. මේ අපද්‍රව්‍ය යනු කාබන් ඩයොක්සයිඩ් වැනි වායු පමණක්ම නොවෙයි. වාතයට තාපය සහ ජලවාෂ්ප එකතු වීමත් එක්තරා ආකාරයට අපද්‍රව්‍ය එකතු වීමක්.

උදම් බලය මගින් ශක්තිය නිපදවා ගන්නේ මුහුදු රළ මගින් ඇති කරන චාලක ශක්තිය ටර්බයින හරහා විදුලිබලය බවට හැරවීමෙන්. ලොව පළමු උදම් බලශක්ති බලාගාරය බලශක්ති ජනනය ඇරඹුවේ 1966 දීයි. එසේ වුවත් බොහෝ දෙනාගේ අවධානය වෙනත් ක්‍රම වලට යොමු වීම නිසා මෙහි ඇති වැදගත්කම අවධාරණය වුනේ නැහැ. නමුත් ඇත්තෙන්ම සුලං බලය හෝ සූර්ය ශක්තියට වඩා පැහැදිලි විශ්වාසවන්ත බවක් නොහොත් නියත ඒකාකාරී බවක් මේ උදම් බලයේ ඇති නිසා දැන් දැන් ඒ පිළිබඳ අවධානය යොමු වෙමින් පවතිනවා. මෙහි ඇති අවාසි වන්නේ අධික ප්‍රාග්ධන පිරිවැය (Capital Cost) සහ උදම් බලය නිපදීමට අවශ්‍ය ප්‍රශස්ත වඩදිය-බාදිය ඇති ප්‍රදේශ අඩු වීම සහ එහි ඇති ප්‍රවේගයේ ඇති  අනියත/අසංස්ථිතික (inconsistency) බවයි.

සඳුගේ ගුරුත්‍වාකර්ෂණ බලය අනුව ඇති වන වඩදිය-බාදිය වලින් සිදු වන මුහුදු මට්ටමේ වෙනස් වීම උපයෝගී කරගෙන උදම් බලශක්තිය නිපදවාගත හැක. ප්‍රාග්ධන පිරිවැය සාමාන්‍ය සූර්ය බලශක්ති ජනනයට වැයවන මුදල මෙන් හයගුණයක් පමණ වීම නිසා බොහෝ දෙනාගේ අවධානය යොමු වන්නේ නැහැ. එනමුත් වඩදිය-බාදිය ගැලීම සුලං හැමීමට වඩා නියත ලෙස සිදු වීමත්, සූර්ය ශක්තිය මෙන් නොව – රාත්‍රී කාලයේ පවා මෙමගින් බලශක්තිය ජනනය කිරීමට හැකි වීමත් යන කරුණු නිසා මෙහි වාසි නැතුවාමද නොවෙයි.

උදම් බලශක්ති ජනනය ක්‍රම තුනකට කළ හැක.

උදම් ප්‍රවාහ ජෙනරේටරය (Tidal Stream Generator) – උදම් රළෙහි චාලක ශක්තිය ජෙනරේටරයක් කරකැවීමට යොදාගැනීම මගින් ශක්තිය ජනනය කරවයි.

උදම් බාධක (Tidal Barrage) – වඩදිය සහ බාදිය වල ඇති රළෙහි විභව ශක්තිය (රළෙහි උසේ වෙනස)උපයෝගී කරගනී. වඩදියේදී වැඩි වන ජල මට්ටම නිසා ගංගාවක් තුළට පැමිණෙන ජලය වේලි සහ ගේට්ටු මගින් එකතු කරගෙන බාදිය අවස්ථාවේදී ටර්බයින හරහා පිට කිරීමෙන් බලශක්තිය ජනනය කරගනී.

ගතික උදම් බලය (Dynamic Tidal Power) – මෙය මහාපරිමාණ ව්‍යාපෘතියකි. සාමාන්‍යයෙන් මුහුදේ වෙරළට සමාන්තරව කිලෝ මීටර 30 -50 දිග විවෘත වේලි බැඳ, එමගින් ඇතිවන රළ උපයෝගී කරගෙන අඛණ්ඩව බලශක්තිය නිපදවීම මෙමගින් කෙරේ. විශාල මුහුදු තීරයක් හෝ සංචාරක ව්‍යාපාරය සිදු නොවන රටවලට මෙය යෝග්‍ය නමුත් අප රටට මෙය උචිත නොවේ.

දැනට සැලකිය යුතු ප්‍රමාණයක් මහාපරිමාණ උදම් බලාගාර ක්‍රියාකාරී තත්ත්‍වයේ පවතී

  • ප්‍රංශයේ රෑන්ස් උදම් බලාගාරය – 240 MW
  • උතුරු ඇමරිකාවේ -Bay of Fundy – ඇනාපොලිස් රාජකීය බලාගාරය – 20 MW
  • චීනයේ ජිංගක්‍ෂියා බලාගාරය – 3.2 MW
  • දකුණු කොරියාවේ Jindo Uldomok බලාගාරය – 1MW – 2013 වනවිට 90MW තෙක් පුළුල් කිරීමට අදහස් කර ඇත.
  • උතුරු අයර්ලන්තයේ SeaGen බලාගාරය 1.2 MW
  • දකුණු කොරියාවේ Sihwa Lake උදම් බලාගාරය 254 MW
  • දකුණු කොරියාවේ Ganghwa Island හි තනන 812 MW උදම් බාධක වැටිය 2015 දී විවෘත කිරීමට නියමිතයි.
  • දකුණු කොරියාවේම තැනීමට නියමිත 1320 MW බාධක වැටිය 2017 දී ගොඩ නැගීම ඇරඹීමට කටයුතු කරගෙන යයි.
  • ඉන්දියාවේ ගුජරාට් ප්‍රාන්තයේ වසර 2012 දී 50 MW උදම් බලාගාරයක් තැනීම ආරම්භ කිරීමට නියමිතයි. මෙය දකුණු ආසියාවේ ප්‍රථම උදම් බලාගාරය වේ.

මේ අනුව බලන කල උදම් බලයට ඇති ඉල්ලුම කෙමෙන් කෙමෙන් වැඩි වන බවක් පෙනෙනවා. නමුත් එහි ඇති ප්‍රධාන බාධකය විදුලි ඒකකයකට ගෙවිය යුතු ප්‍රාග්ධන වියදමයි. ස්ථාපනය කළ පසු විදුලි ජනනයට මුදලක් වැය නොවීම වාසි සහගත වුවත්, දීර්ඝ කාලීනව මෙය සූර්ය ශක්තිය සහ  සුලං බලයට වඩා වාසි සහගතද නැද්ද යන්න තීරණය ඔබටම භාර කරනවා.

කෙසේ වෙතත් මෙසේ පාරිසරික හානි අඩු, පුනර්ජනනීය බලශක්ති කෙරෙහි අවධානය යොමු වීම නම් පැසසිය යුත්තක්..

නාකි තිරිහන් කරන නිල් පාට පෙත්ත : ව්‍යාඝ්‍රා 2011 අප්‍රේල් 28

Posted by Alchemiya in ඔබට හිතන්න යමක්, ප්‍රජා සෞඛ්‍යය, රසායන විද්‍යාව සබැඳි දේ.
Tags: ,
11 comments

අරුණිගේ ගිණි නිවන හමුදාවේ බෙල්ලෝ උත්සවයෙන් බොහෝ දෙනාගේ අවධානය පොඩ්ඩක් “අර පැත්තට“ හැරිච්ච නිසා, ඒ පැත්තට සම්බන්ධ ලිපියකින් ඔබට දැනුවත්කරන්න හිතුවා. සමාජයේ හැම වයස් මට්ටමකම අය බලන නිසා මේ ලිපිය ඉතින් බර අඩු කරලා තමයි දාන්න වෙන්නේ… ඒ විතරක්ම නෙවෙයි, දැන් දැන් ඇල්කෙමියාගේ රසායනාගාරය ටිකක් රසායන විද්‍යාවට සම්බන්ධ එහෙත් සාමාන්‍ය ජනතාවට තේරුම්ගන්න පහසු ලිපි දාන්න හිතුවා. ආයමත් කියනවා, ඔබේ ඉල්ලීම් තියෙනවා නම්, අනේ ලියලා එවන්න… දන්න විදියට කියලා දෙන්නම්.

ව්‍යාඝ්‍රාවල ඉතිහාසය.

ව්‍යාඝ්‍රා වෙළඳ නමින් මෙසේ හැඳින්වුනත්, එහි නියම නාමය සිල්ඩෙනෆිල් සිට්‍රේට් (Sildenafil Citrate). මෙය මුලින්ම ෆයිසර් (Pfizer) නම් ඖෂධ සමාගමේ රසායන විද්‍යාඥයන් විසින් තැනුවේ අධික රුධිර පීඩනය සහ උරස් සම්බාධය (Angina Pectoris) යන රෝගී තත්ත්‍ව සඳහා ඖෂධයක් ලෙසයි. මුල් සායනික පර්යේෂණ වලින් හෙළි වූ තොරතුරු අනුව මේ ඖෂධය හෘද රෝගවලට පෙන්වා ඇත්තේ අඩු ප්‍රතිචාරයක්, නමුත් එය පුරුෂ ලිංගික අප්‍රාණිකත්‍වය සඳහා හොඳ ඔසුවක් බවට පෙනී ගියා. මේ නිසා ෆයිසර් සමාගම ලිංගික අප්‍රාණිකත්‍වය සඳහා ඖෂධයක් ලෙස 1996 වසරේදී ව්‍යාඝ්‍රා නමින් පේටන්ට්ගත කළා. මුලින් මෙය වෛද්‍ය නියමයෙන් පමණක් මිලදීගත හැකි ඖෂධයක් වුවත්, දැන් දැන් සුළු ප්‍රශ්නාවලියකින් අනතුරුව අන්තර්ජාලයෙන් මිලදී ගත හැකි දෙයක් බවට පත් වී තිබෙනවා.  දැන් දැන් මේ සඳහා විවිධ නම් වලින් යුත් තරඟකාරී ඖෂධ වෙළඳපොලේ ඇතත් 1999-2001 වසර කීපය ඇතුලත පමණක් ව්‍යාඝ්‍රා අලෙවිය ඩොලර් බිලියනය ඉක්මවා තිබෙනවා.

ව්‍යාඝ්‍රාවල රසායනය.

ව්‍යාඝ්‍රා රසායනිකව සිල්ඩෙනෆිල් සිට්‍රේට් (Sildenafil Citrate) නමින් හැඳින්වෙනවා. මෙය නිෂ්පාදනයෙහිලා ප්‍රධාන වශයෙන් පියවර 9 ක් වෙනවා. රසායනිකව මේ පියවර වනුයේ.

ව්‍යාඝ්‍රා සංයෝගයේ ත්‍රිමාණ රසායනික ව්‍යුහය
  1. 3-ප්‍රොපිල් පිරසෝල්-5- කාබොක්සිලික් මෙතිල් එස්ටරයට මෙතිල් කාණ්ඩ එකතු කිරීම (Methylation)
  2. සෝඩියම් හයිඩ්‍රොක්සයිඩ් මගින් ජලවිච්ඡේදනය (Hydrolysis)
  3. නයිට්‍රික් අම්ලය මගින් නයිට්‍රීකරණය (Nitration)
  4. තයොනයිල් ක්ලෝරයිඩ් (SOCl2) සහ ආමෝනියම් හයිඩ්‍රොක්සයිඩ් මගින් කාබොක්සැමයිඩ් තැනීම (Carboxamide formation)
  5. නයිට්‍රො කාණ්ඩය ඇමීනෝ කාණ්ඩයක් බවට ඔක්සිහරණය (Reduction)
  6. 2-එතොක්සිබෙන්සොයිල් ක්ලෝරයිඩ් මගින් ඇසිල් කාණ්ඩයක් එක් කිරීම (Acylation)
  7. දිගු දාම සංයෝග චක්‍රීය සංයෝග බවට පරිවර්තනය (Cyclization)
  8. ක්ලෝරොසල්ෆොනයිල් ව්‍යුත්පන්න බවට සල්ෆොනීකරණය (Sulfonation)
  9. 1-මෙතිල් පිපෙරසීන් සමඟ ඝණ කිරීම (Condensation)

බැලූ බැල්මට සරළ ප්‍රතික්‍රියා දාමයක් ලෙස පෙනුනත්, මෙය ඉතා සංකීර්ණ ක්‍රියාවලියක්. මෙවැනි ප්‍රතික්‍රියා දාමයක් සිදුවන විට එම ඵලයන්හි ප්‍රතිශතය ප්‍රශස්ත මට්ටමක පවත්වාගත යුතු වෙනවා, නැතිනම් එය ආර්ථිකව අවාසිදායකයි. මේ නිසාම මෙවැනි විශාල පියවර සංඛ්‍යාවක් ඇති ප්‍රතික්‍රියා උපරිම ප්‍රශස්ත මට්ටමට ගෙන ඒමට වසර ගණනාවක් ගත වෙනවා. එසේම ඒ නිෂ්පාදනය වෙළඳපොලට ගෙන ඒම දක්වා වැයවන මිනිස් පැය ප්‍රමාණය අති විශාලයි. මේ නිසායි ඖෂධ සමාගම් නව ඖෂධයක් වෙළඳපොලට නිකුත් කරනවිට විශාල මුදලක් අය කරන්නේ. ඔවුන් ඒ ගණන් බලන්නේ සිය නිෂ්පාදනය සිතිවිල්ලක සිට වෙළඳපොලට යනතාක් කල් සිදු වූ දේවලට වටිනාකමක් දීමෙන්. එසේම වසර ගණනක් යනවිට එකම නිෂ්පාදනයේ වුවත් මිල අඩු වන්නේ ඒ සමාගමට අවශ්‍ය ලාභය  උපදවා ගත් පසුවයි.

ව්‍යාඝ්‍රා නිපදවීම එසේ වුවත්, එහි ක්‍රියාකාරීත්‍වය ජෛව රසායනිකව සිදු වන්නක්. මෙහිදී සිදු වන්නේ පුරුෂ ලිංගයේ ඇති චක්‍රීය ගුවැනොසීන් මොනොපොස්ෆේට් (Cyclic  Guanosine Moniophosphateල cGMP) නම් රසායනිකය හායනය (Degradation) වැලැක්වීමයි. රුධිරයේ ඇති නයිට්‍රික් ඔක්සයිඩ් (NO) ගුවැනිලේට් සයික්ලේස් (Guanylate Cyclase) නම් වූ එන්සයිමයේ ග්‍රාහකයන්ට (receptors) බැඳීමෙන් cGMP ප්‍රමාණය ඉහල යයි. මෙය පුරුෂ ලිංගයට සැපයෙන රුධිරය ප්‍රමාණය ඉහළ දැමීමට හේතු වෙයි.  එවිට වැඩි කාලයක් දැඩි ලෙස එය ප්‍රාණවත්ව තබා ගැනීමට උපකාරී වෙයි. විවිධ රෝග තත්ත්‍ව නිසා හෝ අධික මත්පැන් පානය වැනි හේතු නිසා ඇතිවන ලිංගික ආබාධ ඇති අයට වෛද්‍ය උපදේශ මත මෙම ඖෂධය ලබා දුන්නත්, දැන් දැන් වෙළඳ පොලේ විවෘතව මිලදීගත හැකි මට්ටමට මෙය පැමිණ තිබේ.

ව්‍යාඝ්‍රා භාවිතය.

ව්‍යාඝ්‍රා විවිධ සෞඛ්‍ය තත්ත්‍ව සඳහා භාවිතා කරයි. දැන් ප්‍රධාන වශයෙන් ලිංගික අප්‍රාණිකත්‍වය නැති කිරීම පිණිස භාවිතා වුවත් මූලිකව පුප්ඵුසීය ධමනි ආශ්‍රිතව ඇතිවන අධික රුධිර පීඩනය නැති කිරීම පිණිස භාවිතා කරන ලද්දක්. එසේම කඳු නගින්නන් වැනි උස් ප්‍රදේශ හෝ උස් ස්ථානවලට ගමන් කිරීමේදී ඇතිවන පෙනහළුවල දියර එකතුවීමේ රෝග තත්ත්‍වයට ප්‍රතිකාරයක් ලෙස ද මෙය භාවිතා කර ඇත.

මෙය ලිංගික අප්‍රාණිකත්‍වය සඳහා භාවිතා කිරීමේදී මිලි ග්‍රෑම් 25 සිට 100 දක්වා ප්‍රමාණයක් ලිංගික එක්වීමටපෙර  විනාඩි 30 ත් පැය 4ත් අතර කාළයකදී  ලබාගැනීම සිදු කළ යුතුයි.

පුප්ඵුසීය ධමනි ආශ්‍රිතව ඇතිවන අධික රුධිර පීඩනය නැති කිරීම පිණිස භාවිතා කරන අවස්ථාවලදී මිලිග්‍රෑම් 20ක පෙත්තක් දිනකට තුන්වරක් ලබාගැනීම සිදු කළ යුතුයි.

අධික රුධිර පීඩනය ඇති අය වෛද්‍ය උපදෙස්වලින් තොරව මෙය ගැනීම නුසුදුසුයි. එසේම රුධිර පීඩනය පාලනයට නයිට්‍රේට් අඩංගු ඖෂධ ගන්නා අය විශේෂයෙන් වෛද්‍ය උපදෙස් පැතිය යුතුයි. එසේම ලිංගික ප්‍රාණවත් බව පැය හතරකට වඩා වැඩිපුර පැවතිය හොත්, ලජ්ජාව පැත්තකින් තබා වෛද්‍ය උපදෙස් පැතීම යහපත් වන්නේ එය  දුරදිග ගියහොත් එසේ වන අවසාන අවස්ථාව එය වියහැකි නිසායි.

ඕනෑම ඖෂධයක හොඳ පැත්ත මෙන්ම නරක පැත්තක්ද ඇත… මේ නිසා ඕනෑම දෙයක් ඕනවට වඩා ඕන නැති බව සිත්හි තබා ගන්න…

ලංකාවේ ඇති පෙනෙල කොළ කැඳක් සති පතා බීමෙන් මෙම ඖෂධයෙන්ම ලැබෙන ගුණාගුණ ලැබිය හැකි බව පැරැන්නෝ පැවසූ බව පුරාතණයේ පොත්පත්වල සඳහන් වී ඇත…

ගිණි අවි නැති ගිණිකෙළි…. රසායන විද්‍යාවේ චමත්කාරය…….. 2011 අප්‍රේල් 19

Posted by Alchemiya in ඔබට හිතන්න යමක්, රසායන විද්‍යාව සබැඳි දේ.
Tags: ,
9 comments

ලොකු කුඩා අපි හැමෝම කැමතියි ගිණිකෙළි දකින්න.. සමහර මැති ඇමතිවරු සහ ඒ ගොල්ලන්ගේ හෙංචයියෝ නම් ගිණි අවිවලින් ගිණිකෙළි කරනවා. තවත් සමහර අහිංසකයෝ නිලාකූරු,  අහස්කූරු ආදියෙන්  ගිණිකෙළි කරනවා… මට මතකයි අවුරුදු කාලෙ අපේ නෑදෑයො රතිඤ්ඤා, නිලා කූරු, බමර චක්‍ර ආදිය ගෙනත් දෙනකොට අපට තියෙන ආසාව… ඒ වගේමයි සමහර විට නිදහස් උත්සවය වැනි විශේෂ අවස්ථාවක ඇති ගිණිකෙළි සංදර්ශන ආදිය බලන්න පැය ගණන් කටු කාපු හැටි… ඒ ඔක්කෝම අපි කරන්නේ ගිණිකෙළි වලින් මැවෙන විවිධ වර්ණ රටා දකින්නට ඇති ආසාව නිසා… හොඳයි එහෙම නෙවෙයිද ?

මේ ගිණිකෙළිවල ප්‍රධාන අංග හතරක් තිබෙනවා. ශබ්ධය, ආලෝකය, දුම සහ පාවෙන ද්‍රව්‍ය ලෙසින්. මේවා විවිධ වර්ණ ලබා දෙන ලෙසට සකස් කර තිබෙන්නේ නරඹන්නන්ගේ අවධානය දිනාගනු පිණිසයි. ගිණිකෙළි මුලින්ම නිපදවනු ලැබුවේ ඈත පෙරදිග චීනයේදීයි. ඒ විවිධ භූත ආත්ම පළවාහැරීම සඳහායි. පෙරදිග චීනය වඩාත් ප්‍රසිද්ධ වන කාරණා හතරින් එක කාරණයක් වන්නේ වෙඩි බෙහෙත් නිපදවීම නිසා බව ඔබ සමහරවිට දන්නවා ඇති. අනෙක් කාරණා තුන වන්නේ කොම්පාසුව, කඩදාසි, සහ මුද්‍රණ කර්මාන්තයයි. චීනයේ වැදගත් අංග දෙකක් වන චීන අළුත් අවුරුද්ද සහ සැප්තැම්බර්/ඔක්තෝබර් මාසවල පැවැත්වෙන චන්ද්‍ර සැණකෙළිය (Moon Festival)  වෙනුවෙන් පැවැත්වෙන ගිණිකෙළි හැමෝම බලාපොරොත්තුවෙන් ඉන්න දසුනක්. ලෝකයේ විශාලතම ගිණිකෙළි නිපදවන්නා හා අපනයනය කරන්නා වන්නේ චීනයයි. මේ නිසා චීනයේ සැදු වන බොහෝ උත්සව වල ගිණිකෙළි සංදර්ශන අනිවාර්ය අංගයක්. උදාහරණයක් වශයෙන් මගේ රසායනාගාරයේ ඉන්න චීන කෙලිපැංචිගේ පාසලේ සියවස් සැණකෙළියට පැයක් පුරා ගිණිකෙළි තිබුණා ලු… අමෙරිකාවේ නිදහස් දවස සමරන්නත් ගිණිකෙළි සංදර්ශන පැවැත්වෙනවා. සාමාන්‍ය නගරයක නම් විනාඩි 15 ක් පමණ පැවැත්වෙන අතර නිව්යෝක් වැනි තැනක පැය බාගයක්, පැයක් වැනි කාළයක් මේ ගිණිකෙළි සංදර්ශන පැවැත්වෙනවා. මේවා බලන්නට සෙනඟ උදේ පටන්  පැමිණ තැන් වෙන්කරගෙන බලාගෙන ඉන්නවා.

ලේඛණවලට අනුව මුලින්ම ගිණිකෙළි පිළිබඳ සටහනක් ලැබෙන්නේ හත්වන සියවසේ චීනයේ භූත ආත්ම පළවා හැරීම සඳහා විශාල හඬක් නැගෙන පරිදි පිපිරවූ ගිණිකෙළි වේ. දාහතරවන සියවස වන තෙක්ම ගිණිකෙළි සංදර්ශන පැවැත්වූයේ රජපවුල සහ ධනවත් වංශාධිපතියන් සඳහා පමණි. මිං රජ පවුල මේ සම්ප්‍රදාය බිඳ දමා ගිණිකෙළි සෑම දෙනාටම උරුම වූ දෙයක් සහ ඕනෑම අවස්ථාවක පාවිච්චි කළ හැකි දෙයක් බවට පත් කරන ලදී…

ගිණිකෙළි සංදර්ශන වල ක්‍රමය වන්නේ බිම සිට උඩට යවන රොකට්ටුවක් වැනි දෙයකින් ඉහල අහසේ පිපිරීමක් සිදු කර ගිණිකෙළි දර්ශනය වන්නට සැලැස්වීමයි. මෙහිදී වඩාත්ම පොදු රොකට්ටු ක්‍රමය වන්නේ කඩදාසි හෝ කාඩ්බෝඩ් වැනි ඝණ ද්‍රව්‍යයකින් වටකළ පුපුරණ ද්‍රව්‍යවලින්  තැනූ ගිණිකෙළි වේ. පෙරකළ යුද්ධවලදී භාවිතා කළ රොකට්ටු භාවිතාව තවමත් බහුලවම භාවිතා කරන ක්‍රමයයි.

උඩ යන්න සූදානමින්

මේ සඳහා ගිණිකෙළි ඉහළට යැවීමට පිපිරුමක් ඇති කළ යුතුයි. දෙවනුව අදාල පිපිරුම් (තරු) අඩංගු කොටස නිසි පරිදි අහසේ අදාල උසේදී පිපිරීමට ගිණි නූල (Fuse) සැකසිය යුතුයි. පිපිරුම් අඩංගු තරු ඇතුලත් කොටස පිපිරී ගිණිකෙළි පිටතට පැමිණිය යුතුයි.

ඇතුල මෙහෙමයි

ගිණිකෙළිවල වර්ණයන් ලබා ගන්න විවිධ රසායනික ද්‍රව්‍ය භාවිතා කරනවා. එසේම ගිණිකෙළි තුල මූලිකවම ඇත්තේ රසායනික ද්‍රව්‍යයි. මේ ද්‍රව්‍ය විවිධාකාරයෙන් කටයුතු කරනවා.

  • ගිණිකෙළි දහනය සඳහා ඉන්ධන
  • ගිණි දැල්වීමට අවශ්‍ය ඔක්සිජන් සැපයීම සඳහා ඔක්සිකාරකයක්
  • වර්ණ ගැන්වීම සඳහා රසායනිකයක්
  • ගිණිකෙළි පිපිරීමේදී හෝ අහසට යැවීමේදී නොකැඩීම සඳහා බැඳුම් ද්‍රව්‍යයක්.
  • ගිණිකෙළිවල වර්ණය පැහැදිලිව පෙන්වීමට ක්ලෝරීන් දායකයෙක්.

යන කාරණා සඳහා විවිධ රසායන ද්‍රව්‍ය භාවිතා කෙරෙනවා.

පහත දැක්වෙන්නේ විවිධ වර්ණ සහ ඒවා ලබාගැනීමට භාවිතා කරන විවිධ රසායන ද්‍රව්‍ය වේ. ඔබට පාසලේ විද්‍යාගාරයේදී සිදු කළ පහන්සිළු පරීක්‍ෂාව මතක නම්, ඒ ඒ වර්ණ ලබා ගැනීමට භාවිතා කළ විවිධ රසායන ද්‍රව්‍ය මතක් කරගන්නට පුළුවනි. මේ දැක්වෙන්නේ ඒ පැහැයන් ලබා ගැනීමට භාවිතා කරන රසායන ද්‍රව්‍ය වේ. මෙහිදී කාබනේට, ක්ලෝරයිඩ හෝ නයිට්‍රේට භාවිතා කරනුනේ ඒවායේ ඇති පහළ ද්‍රවාංක නිසායි.. එසේම ඒවායේ ඇති ඇනායන අවර්ණ වීම නිසා පහන්සිළු පරීක්‍ෂාවට බාධාවක් නොවීමත් හේතුවක්

රතු පැහැය – ස්ට්‍රොන්ටියම් – (තද රතු) ලිතියම් (ලා රතු) SrCO3 සහ Li2CO3

තැඹිලි පැහැය – කැල්සියම් – CaCl2

කහ පැහැය – සෝඩියම් – NaNO3

කොළ පැහැය – බේරියම් – BaCl2

නිල් පැහැය – කොපර් හේලයිඩ – CuCl2

ඉන්ඩිගෝ පැහැය – සීසියම් – CsNO3

දම් පැහැය – පොටෑසියම් – රුබීඩියම් (රතට හුරු දම්) – KNO3 , RbNO3

රන් පැහැය – අඟුරු – යකඩ පහන් දැලි

සුදු පැහැය – ටයිටේනියම්, ඇලුමිනම්, බෙරිලියම් හෝ මැග්නීසියම් පවුඩර්.


පහත දැක්වෙන්නේ විවිධ මූලද්‍රව්‍ය භාවිතාකර ගිණිකෙළි නිෂ්පාදනයේදී එක් එක් මූලද්‍රව්‍ය වලින් සිදුවන කාර්යය සහ වර්ණ පිළිබඳ සාරාංශයක්.

Al – ඇලුමිනම් – රිදී සහ සුදු පැහැය ලබා ගැනීමට භාවිතා වේ. එමෙන්ම දිලිසීම (sparkle) ඇති කිරීමට භාවිතා කරයි.

Ba – බේරියම් – කොළ පැහැය ඇති කරයි. එසේම වාශ්පශීලී ද්‍රව්‍ය ස්ථාවර කිරීමට ද භාවිතා වේ.

C – කාබන් – මෙය විශේෂයෙන්ම ඉන්ධනයක් ලෙස සහ ගිණිකෙළි අහස කරා රැගෙන යාමට  ප්‍රචාලනය කිරීමට භාවිතා වන කළු කුඩෙහි අඩංගු වනවා.

Ca – කැල්සියම් – කැල්සියම් ලවණ තැඹිලි පැහැ ගිණිකෙළි ඇති කරන අතර අනෙකුත් වර්ණවල තදබව ඇති කිරීමටද භාවිතා වේ.

Cl – ක්ලෝරීන් – ගිණිකෙළි ඔක්සිකරණයේදී වැදගත් වේ, පහළ ද්‍රවාංකයක් ලබාදෙන අතර බොහෝ ලෝහ ක්ලෝරීන් සමඟ සංයෝග තනන නිසා ක්ලෝරීන් සංයෝග ගිණිකෙළි වලදී වැඩියෙන් භාවිතා වේ. එසේම වර්ණ තීවෘ කර පෙන්වීමට භාවිතා කරයි.

Cs – සීසියම් – ඉන්ඩිගෝ වර්ණය නිපදවන අතර ඔක්සිකරණයේදී වැදගත් වේ.

Cu – කොපර් – නිල්වන් කොළ පැහැය ඇති කරයි. කොපර් හේලයිඩ නිල් පැහැති ඡායාවක් ඇති කිරීම සඳහා භාවිතා කරයි.

Fe – අයන් – දිලිසීම් (Sparks) ඇති කිරීම සඳහා භාවිතා කරයි. ලෝහයේ උෂ්ණත්‍වය අනුව දිලිසීම්වල වර්ණය වෙනස් වේ.

K – පොටෑසියම් – පොටෑසියම් නයිට්‍රේට් (KNO3), පොටෑසියම් ක්ලෝරේට් (KClO3), සහ පොටෑසියම් පර්ක්ලෝරේට් (KClO4) , දහනයේදී ඔක්සිජන් සැපයීම මගින් අනෙකුත් ද්‍රව්‍ය ඔක්සිකරණයට උදවු කරයි. එසේම රෝසපැහැති දම් පැහැයක් ඇති දිලිසීම් ඇති කිරීමට ද භාවිතා වේ.

Li – ලිතියම් – රතු පැහැය ඇති කිරීම සඳහා භාවිතා කරයි. විශේෂයෙන්ම Li2CO3.

Mg – මැග්නීසියම් – දැඩි දීප්තියක් ඇතිව දැවේ. සුදු හෝ රිදී පැහැති දිලිසුම් ඇති කිරීම සඳහා භාවිතා වන අතර සමස්තයක් ලෙස ගිණිකෙළිවල දීප්තිය වැඩි කිරීම සඳහා යොදාගැනේ.

Na – සෝඩියම් – දීප්තිමත් කහ පැහැය ලබා දේ.. නමුත් දීප්තිය වැඩි නිසාම අනෙක් වර්ණ යටපත් කරයි.

O – ඔක්සිජන් – ඔක්සිකරණයේදී යොදාගැනේ. බොහෝවිට නයිට්‍රේට, ක්ලෝරේට, සහ පර්ක්ලෝරේට වශයෙන් භාවිතා වේ. සමහරවිට එකම සංයෝගය වර්ණ ලබාදීමට සහ ඔක්සිකරණය යන කරුණු දෙකටම භාවිතා කරයි.

P – පොස්ෆරස් – මෙම මූලද්‍රව්‍යය ස්වයංක්‍රීයව වාතයේදී දහනය වේ. එසේම අඳුරු තත්ත්‍ව නිර්මාණය කිරීමට භාවිතා වේ. ස්වයං දහනය ඇති නිසා ගිණිකෙළිවල ඉන්ධනයක් ලෙස භාවිතා වේ.

Ra – රේඩියම් – තද කොළ පැහැය ලබා දෙයි. භාවිතයට අනතුරු දායකයි.

Rb – රුබීඩියම් – ගිණිකෙළිවලට යොදාගන්නා විවිධ සංයෝග මිශ්‍රණ ඔක්සිකරණයට යොදාගනී. රතට හුරු දම් පැහැය ලබා දේ.

S – සල්ෆර් – ගිණිකෙළි අහසට යැවීමට භාවිතා කරන ඉන්ධන වල සංඝඨකයකි.

Sb – ඇන්ටිමනි -  ගිණිකෙළි වල දීප්තිය/ කාන්තිය (glitter) ලබා දීමට භාවිතා කරයි.

Sr – ස්ට්‍රොන්ටියම් – විවිධ සංයෝග මිශ්‍රණ ස්ථායී කිරීමට යොදාගන්නා අතර රතු පැහැය ලබා දෙයි.

Ti -ටයිටේනියම්- රිදී පැහැය ලබා දේ

Zn – සින්ක් – ගිණිකෙළිවල දුම් ඇතිකිරීමට භාවිතා කරයි.

මේ විවිධ ගිණිකෙළි එකම විදියට පිපිරෙන්නේ නැහැ… ඒ සඳහා විවිධ ක්‍රම භාවිතා කර විවිධාකාරයට පිපිරෙන්නට සලස්වනවා. පහත් දැක්වෙන්නේ ඒ ක්‍රම කිහිපයක්.

Peony

Peony -  තරු ආකාරයට ගෝලාකාරව පිපිරීම – මෙහිදී වැටෙන ආලෝකයේ දීප්තිමත් වල්ගයක් වැනි ඉතිරියක් ඇති වන්නේ නැහැ.

Chrysanthemum

Chrysanthemum – දිලිසුම් සමඟ  දීප්තිමත් වල්ගයක් ඇති කෙරෙන Peony ආකාරයේ පිපිරීමක්

Dahlia

Dahlia – Peony ආකාරයේ සැකසුමක් වුවත් විශාල තාරකා සුළු පුමාණයකින් සමන්විතයි.

Willow

Willow – Chrysanthemum වලට සමාන නමුත් දිගුකාලයක් පවතින දිගු වලිගවලින් සමන්විත පිපිරුමක්. පිපිරෙන්නේ අර්ධ ගෝලාකාරවයි (Dome)

Ground Bloom Flower

Ground Bloom Flower – බිම සිට විහිදෙන කුඩා ගිණිකෙළි. වර්ණය කිහිප වතාවක් වෙනස් කළ හැකියි.

Palm

Palm – තල් ගසක් වැනි ආකාරයට පිපිරෙන දිගු දිලිසීම් ඇති කෙරෙන පිපිරුම් ඇති කරයි.

Ring

Ring – වලල්ලක ආකාරයට පිපිරුමක්ඇති කරයි. සමහර අවස්ථා වල හදවත්, මුහුණු වැනි විශේෂ දසුන් ද ඇතිකළ හැක.

Diadem

Diadem – Chrysanthemum හෝ Peony ආකාරයේ පිපිරුමක් මධ්‍යයේ ඇති කරන අතර, පිපිරෙන තාරකා වැඩිදුර චලනයක් නොවේ.

Kamuro

Kamuro – පිරිමි ලමුන්ගේ හිසකෙස් යන ජපාන වදනේ ආකාරයට දැඩිව එකළඟින් ඇසිරුණ දිගු වල්ගයක් ඇති පිපිරුමක්.

Crossette

Crossette – කතිරයක් ආකාරයට දිගු වල්ගයක් සහිතව පිපිරෙන තරුවක්.

Spider

Spider – දැඩිව පිපිරෙන අඟුරු සහිත තරුවක්. මෙහි පිපිරීම වැඩි නිසා පිපිරෙන තරු රේඛීයව ගමන් කරයි. එය මකුළුවෙකු සේ දිස්වේ.

Horse Tail

Horsetail – අශ්වයෙකුගේ වල්ගයක් සේ පිපිරෙන ගිණිකෙළි. සමහර අවස්ථාවල මෙය දිය ඇල්ලක් සේ දිස් වේ.

Time Rain

Time Rain -  සෙමින් දිගු කාලයක් පවතින ගිණිකෙළි. මෙය වැස්සක් සේ දිස් වීමට සකසා ඇත.

Multi Break

Multi – Break Shells – පොකුරු ගිණිකෙළි. එකක් පිපිරී ඉන් තවත් කිහිපයක් පිපිරෙන ආකාරයට සකස් කර ඇත.

Fish

Fish -  මසුන් පිහිනන්නාක් මෙන් දිස්වෙන ගිණිකෙළි.

Salute

Salute – දැඩි ශබ්ධයක් සහිතව පිපිරෙන ටයිටේනියම් කුඩු යොදා තැනූ ගිණිකෙළි. මේවා සාමාන්‍යයෙන් ගිණිකෙළි සංදර්ශනය අවසානයේ විශාල වශයෙන් පුපුරවයි.

Bengal Fire

Bengal Fire -  ස්ථාවර දර්ශනීය නිල් පැහැති ආලෝකයක් සහිතව පිපිරේ.

Roman Candle

Roman Candle – අවානක් ආකාරයට සැකසෙන නරඹන්නන්ට ඉතා සමීපව පිපිරෙන ගිණිකෙළි වේ.

ගිණිකෙළි වලින් වර්ණයක් ලබා දෙනවා සේම එහි ඇතිකෙරෙන ශබ්ධයද ඒ හා සමානවම වැදගත් වේ. මේ ශබ්ධ ආකාර කිහිපයක්.

Bangs and Report  – මෙය වඩාත්ම පොදු ශබ්ධ ආකාරය වන අතර මෙහි ශබ්ධය තුවක්කුවක් පත්තු වන ශබ්ධය ගනී.

Crackle -  “චර චර“ ශබ්ධය ගෙන එන ආකාරයයි.

Hummers -  සිහින් මිමිණුමක් හෝ හ්ම් ශබ්ධය ගෙන එන ආකාරය.

Whistle -  ඉහළ තාරතාවයක් ඇති විසිල් කරනවා වැනි ශබ්ධයක් ගෙන දේ. බොහෝ විට මෙය අවසානයේ ඉහළ පිපිරුමක් සහිතව දැඩි ශබ්ධයක් සමග මිශ්‍රකර භාවිතා කරයි.

මේ ගිණිකෙළි අවසානයේ දැවී සහ නොදැවී ඉතිරි වන දේ වලින් පරිසරය දූෂණයක් ද සිදු වේ. මේ නිසා බොහෝ රටවල් ජලයේ දියවන සහ එක්රැස් වීමක් නොවන සංයෝග යොදාගැනීම කෙරෙහි නැඹුරු වී තිබේ. මේ රටවල ගිණිකෙළි සඳහා විවිධ පරාමිතීන් පවා හඳුන්වා දී තිබෙනවා. විවිධ ආරක්‍ෂක විධි විධාන, නරඹන්නන් සිටිය යුතු දිශාව, දුර, ගිණිකෙළි පැවැත්විය යුතු ස්ථාන ආදිය දැඩි පාලනයකට යටත්ව සිදු කෙරෙනවා.

කෙසේ වුවත් මේ ගිණිකෙළි වැරදුනොත් ලොකු ගිණිකෙළියක් වෙලා නවතින බවත් සිහි තබාගත යුතුයි.. මේ නිසාම මහා පරිමාණයේ ගිණිකෙළි සංදර්ශනයන් සඳහා වෘත්තීයමය ගිණිකෙළි ප්‍රදර්ශකයන් භාවිතා කළ යුතුමයි… රතිඤ්ඤා වැනි සරළ ගිණිකෙළි වැඩිහිටියන් විසින් භාවිතා කළත්, කුඩි ළමුන්ට ඒවා භාවිතාව තරමක් අවදානම්. මේ නිසාම හැම අවුරුද්දකම වාගේ කිහිප දෙනෙක් මුහුණ අතපය තුවාල කරගන්නබව නොකියාම බැහැ….

මින්පසු ගිණිකෙළි සංදර්ශන නරඹන විට මොන වගේ ක්‍රමයටද පිපිරෙන්නේ, මොන වගේ ශබ්ධයක් ද ඇති වන්නේ කියන එක හිතා බලන්නත් අමතක කරන්න එපා………

ගිණිකෙළි සහ ඉන් ආරක්‍ෂා වීම ගැන දිවයිනේ ඇති මේ ලිපියත් කියවලා බලන්න

ගිණිකෙළිවල පින්තූර මෙතැනින් බලන්න

ඇල්කෙමියාගේ රසායනාගාරය හයිඩ්‍රජන් සංවත්සරය සමරයි… කියවූ සහ ප්‍රතිචාර දැක්වූ හැමෝටම ප්‍රණාමය….. 2011 අප්‍රේල් 12

Posted by Alchemiya in ඇල්කෙමියාගේ දිනපොත, ඔබට හිතන්න යමක්, මම නොදන්න දේශපාලනය, රසායන විද්‍යාව සබැඳි දේ.
Tags: ,
14 comments

 

හයිඩ්‍රජන් සංවත්සරය

ගිය අවුරුද්දේ අප්‍රේල් 13 වෙනිදා ඇල්කෙමියටත් කරන්න දෙයක් නැතිකමට බ්ලොග් එකක් පටන් ගත්තා… නමක් හොයන්න අමාරු වුනේ නැත්තේ ඇල්කෙමියා ඉස්සර ඉඳලම “ඇල්කෙමියා“ කියන නම බොහෝ දේට භාවිතා කරමින් තිබුණ නිසා.. ඉතින් මුලින් මුලින් රසායන විද්‍යාව සම්බන්ධ දේ පමණක් ලියන්න හිතාගෙන හිටියත්, සමහර වෙලාවට අරමුණෙන් අපගමනය වුනේ පුංචි පුංචි දේශපාලන කතා ලියැවිච්චි නිසා.

වසරක් ගතවෙද්දි ඇල්කෙමියගේ රසායනාගාරයට ගොඩ වැදිච්ච ගණන 11000 ක්. ලිපි නම් ලියැවුනේ පනස් අටයි. ජුලි මාසේ ඉඳලා ඇත්තම රසායනාගාරයේ වැඩ පටන් ගත්ත නිසා ලිපි සංඛ්‍යාව පොඩ්ඩක් අඩු වුනා. ජනවාරි මාසයේ ඉඳන් ඇල්කෙමියාගේ දිනපොත පටන් ගත්ත නිසා නිතිපතා ඇල්කෙමියාගේ රසායනාගාරයට ලියන්නට බැරි වුනා. ඒ වුනත් ඉඳලා හිටලා කවුරු හරි මතක් කළාම ඔන්න ලිපියක් ලියන්න ගන්නවා.

මේ අතරේ තමයි ඇල්කෙමියා පාඨක ප්‍රතිචාර අහලා ලිපියක් ඉදිරිපත් කලේ. ඒ අනුව සමහර අයගේ ඉල්ලීම වුනේ නැනෝ තාක්‍ෂණය ගැන ලිපියක් පළ කරන්න කියලා… දන්න හැටියට ලියලා දාපු ඒ ලිපියට ලැබුන ප්‍රතිචාර අනුව නැනෝ යන්ත්‍ර ගැනත් ලියැවුනා.. මේ වගේ ලිපි තවදුරටත් ඉදිරියට ඉඩ ලැබෙන විදියට ලියැවේවි.. නිතරම බලන්නේ කාට හරි දැනුමක් එකතු කරගන්න පුළුවන් යමක් ලියන්නයි.

දිනපොතත්, රසායනාගාරයත් යන දෙකම ලියැවෙන නිසාත්, ඇල්කෙමියාගේ ඇත්තම රසායනාගාරයේ වැඩ අධික බව නිසාත් සතිපතා නම් ලිපි ලියැවෙන එකක් නැහැ. නමුත් ඇල්කෙමිච්චිවත් ශේප් එකේ තියාගෙන උදේට උදේට ඇහැ ඇරිලා සතියක් විතර ලියන ලිපියක් ඉඳහිට පළ කරන්නම්. මේ ලිපි ලියන නිසාම මගේ අමතර දැනුමත් ටිකක් වැඩි වුනා කිව්වොත් නිවැරදියි….

ඉතින් පාට පාට පාඨක ඔබ සැම මේ ඇල්කෙමියාගෙ රසායනාගාරයට ගොඩ වැදිලා යම් දැනුමක් ලබා ගන්නවා නම් ඒක ඇල්කෙමියට සතුටක්. ඇල්කෙමියා මේ රසායනාගාරයේ ලිපි පළ කරන්නේ පොරක් වෙන්න හිතාගෙන නෙවෙයි. ඇල්කෙමියට කවදාවත් පොරක් වෙන්න ඕනෙත් නෑ… හැබැයි කවුරු හරි ඇල්කෙමියා පොරක් කියලා කියනවා නම් ඒ ගැන තර්ක කරන්න යන්නෙත් නෑ…. අනිත් හැමෝටම වගේ ඇල්කෙමියටත් තියෙනවා දේශපාලන දර්ශනයක්. ඒක ආණ්ඩුවට පක්‍ෂද විපක්‍ෂද කියලා නෑ.. ඇල්කෙමියාට හරියි කියලා හිතෙන දේට හරියි කියනවා. එල්ටීටී එක වුනත් හරි දෙයක් කරනවා නම් ඒක හරි කියලා කියන්න ඇල්කෙමියා පසුබට වෙන්නෙත් නෑ… ආණ්ඩුව කරන හරි දේ අගය කරන්න වගේම වැරදි දේ විවේචනය කරන්නත් ඇල්කෙමියාට කොන්දක් තියෙනවා. සමහරු ඇල්කෙමියාගේ රසායනාගාරය දේශපාලන බ්ලොගයක් කියලා වරදවා වටහාගෙන තිබෙනවා ලු. ඒත් ලංකාවේ සිදුවන දේ ගැන විවේචනය කිරීමේදී සමහරුන්ට මේ බ්ලොගය දේශපාලනිකව පෙනෙනවා ඇති. නමුත් මේ සටහන්වල අරමුණ වන්නේ දැනුම බෙදාහැරීම පමණමයි…

 

ඇල්කෙමියාගේ දැනුම center එක

ඉතින් සුපුරුදු පරිදි පුළු පුළුවන් වෙලාවට ඇල්කෙමියා මේ රසායනාගාරයට ගොඩ වැදිලා අළුත් යමක් ඔබට දේවි… ඇල්කෙමියා මේ රසායනාගාරය කරන්නේ හිට් ගණන බලාගෙනත් නෙවෙයි…. හැබැයි කවදාවත් මේක ඇල්කෙමිච්චි නං හැක් කරන්නේ නෑ කියන එකත් ඔය සමහර ඇත්තන්ට මතක් කරලා දෙන්න ඕන…..

එහෙනම් ඔබ සැමට සුබ අළුත් අවුරුද්දක් වේවා… වැඩි වැඩියෙන් කියවන්න ලියන්න ලැබේවා…. !

Follow

Get every new post delivered to your Inbox.

Join 784 other followers

%d bloggers like this: