jump to navigation

සිරගත වන, නව යොවුන් ප්‍රේමය 2010 ජූනි 10

Posted by Alchemiya in රසායන විද්‍යාව සබැඳි දේ, Uncategorized.
Tags: , ,
2 comments

නව යොවුන් ප්‍රේමය සුන්දරය, හැම අතින්ම සුන්දරය….. නිවැරදි කිරීම: සුන්දර විය.(ඒ මම දැන් නව යොවුන් වියේ නැති නිසාය)……. ඇගේ නෙතු අගින් හෙලන සියුම් බැල්මක් හසුකර ගන්නට වෙර දැරූ  මගේ නෙත්…. ඇගේ මඳහසක් මුවඟ ඇඳෙන තුරු නොඉවසිලිමත් මගේ වූ සිත….. ඇයට ප්‍රේමය ප්‍රකාශ කරන්නට ගොස් අමාරුවේ වැටුනු අවස්ථා…. ඇයට ප්‍රේමය ප්‍රකාශ කරගත නොහී මගේ සිත සුසුම් ලෑ අවස්ථා,  ආදිය සිහි වන විට යළිදු ම’සිත ඒ සුන්දර අතීතයට මා රැගෙන යයි. ඒ මගේ  යොවුන් ප්‍රේමයයි. ඈ දැන් වෛද්‍යවරියකි, දෙදරු මවකි. මා ආචාර්ය උපාධිධර රසායනඥයෙකි. වැරදිලා හෝ අප දෙදෙන ආදරයෙන් බැඳුනි නම්, අප දෙදෙනම මෙසේ දෙපළක හෝ සතුටින් සිටිය නොහැකිව තිබුණි.  අප දෙදෙනාගේම  අධ්‍යාපනය සාර්ථකව නිම නොවිය හැකිව තිබුණි.  අපේ ප්‍රේමය අපේ හිත්වලම වැලලී ගියේ අප දෙනොගේම වාසනාවට විය හැක. (සමහර මිදි තිත්තය….) ඇයත් ඇගේ සැමියාත් තවමත් මගේ මිතුරන්ය.. ඇය ඉන්නේ මූණු පොතේය……..  ඒ “පෙමින්” පසු වෙනත් සාර්ථක ප්‍රේම පුරාණ මගේ ලොවේ තිබුණද…. ඇයට නොව, ඒ සුන්දර ප්‍රේමයට තවමත් මම ආදරය කරමි. ඈ නොදන්නා මුත් මා කවියෙකු කළේ ඈය. ඈට ලියූ කව් වෙනත් පෙම්වතියන්ටද Recycle කළේ ඈට තිබූ ආදරය නිසාමය…….. ඇය මෙය කියවනවා නම් මේ ජේදය ලිව්වේ ඇයටය… ඒ බව ඈ දනී….

දැන් කාලයේ කොල්ලන් කෙල්ලන් එසේ ප්‍රේම කරනවා දැයි මම නොදනිමි. එසේ වුවත් සෙල්ෆෝන් ප්‍රේමය වඩා පහසු බව මගේම ඥාති සොයුරියක් මෑතදී මා සමඟ පැවසුවාය. පෙර කාලයේ මෙන් නොව, SMS එකකින් ආදරය ප්‍රකාශ කිරීමත් SMS එකකින් ආදරයෙන් මිදීමත් දැන් ඉතා පහසු, ලාභදායී, සහ හිත නොරිදෙන කාර්යයක් බවට පත් වී තිබේ. ආදරයේ තිබූ සුන්දරත්‍වය, චමත්කාරජනක බව වෙළඳ ප්‍රයෝග ඔස්සේ වෙනත් මාර්ග කරා ඇදී ගොස් ඇත….ප්‍රේමය රාගයෙන් තොර වන්නේ ගීත වලට පමණි. වසර 20 කට පෙර බස් නැවතුම් පොළේ කතා කිරීමත් මහා ලොකු දෙයක් වූ කළ, හෝටලයකට රිංගීම පවා සාමාන්‍ය දෙයක් බවට අද පත් වී ඇත්තේ සමාජ පරිහාණියේ තරම මොනවට කියාපාමිනි.

ලංකාවේ කුරුණෑගල සහ මාතර සිදු කළ “වැටලීම්” වලින් නව යොවුන් වියේ පසු වන “ජෝඩු” 350 ක් පොලීසියෙන් “ඇල්ලූ” බව BBC  පුවත් සේවයේ වාර්තාවක සඳහන් වේ. ලංකාවේ ඇති නීතියක් අනුව ලංකාවේ අපිට පොදු ස්ථානවල සිප වැළඳ ගැනීම තහනම් ය. අපි පස් පවු නොකරන සාරධර්ම අකුරට පිළිපදින ලෝකයේ ඇති සදාචාරාත්මක බවින් අනූන එකම රට හැටියට මෙම නීතිය අතිශයින්ම සාධාරණය. ලංකාවට එන සුද්දන්ට හික්කඩුවේ වැල්ලේ හෙළුවැල්ලෙන් ඇවිදීමට තහනමක් නැත්තේ උන් විදේශ විනිමය අපට ගෙන එන නිසාය. රාජකීය විද්‍යාලයේ Stag Nite එකට හෙළුවෙන් නටන ගෑණු ගෙන ආ හැක්කේ ඔවුන් රාජකීය විද්‍යාලයේ නිසාය… කොළඹ හන්දියෙන් හන්දියට කාමර කුළියට දෙන තැන් ඇත්තේ මෙසේ ප්‍රසිද්ධියේ සිප වැළඳගන්නා පෙම්වතුන්ට ඒවා පෞද්ගලිකව කරගැනීමටය.

පාසල් යන එවුන් ප්‍රේම කළ යුතු නැත… උන්ට තියෙන්නේ ඉගෙන ගැනීමම විතරය. ප්‍රේම කර අහුවුන එකා දඬුකඳේ ගැසිය යුතුය… මමද එයට එකඟය… ඒත් ඉතිං හැඟීම් කියන ජාතිය යටකරන් ඉන්න පුළුවන් දෙයක් නොවෙයිනේ. ඒ මදිවට TV එකේ පෙන්නන්නෙම ලව් කරන ඒවයි ලව් කැඩෙන ඒවයි මිසක් වැදගත් දෙයක් නොවෙයිනේ. ඉතිං කාගෙද වැරැද්ද ? පෙම් කෙළින නව යෞවනයින්ද ? ඒවට මඟ පාදන අනේකවිධ විච්චූරණ ද ?

නව යොවුන් වියේ ප්‍රේමාන්විත හැඟීම් ඉතා සාමාන්‍ය සංසිද්ධියකි. වැඩිවියට පත්වන යෞවන යෞවනියන්ගේ හෝමෝන වෙනස්වීම් සහ කායික වෙනස්වීම් අනුව විරුද්ධ ලිංගිකයනට ආකර්ෂණය වීම සාමාන්‍ය තත්ත්‍වයක් ලෙස සැළකේ. ඔවුන්ගේ ශරීර තුළ සිදුවන රසායනික විපර්යාස සමාජයීය සීමාවන් නොදනී. ශරීර තුළ සිදු වන්නේ ඊළඟ පරම්පරාව බිහිකිරීම සඳහා සිරුර සකස් කිරීමේ ක්‍රියාවලියයි. එය මිනිසා කුමන සමාජ තත්ත්‍වයේ හෝ මානසික තත්ත්‍වයේ හෝ සිටී දැයි නොදනී. එය පාලනය කළ යුත්තේ ඉහල මානසික තත්ත්‍වයක් ඇති කිරීමෙන් පමණි.

මේ ඉහළ මානසික තත්ත්‍වය ඇතිකළ හැක්කේ කෙසේද ?

පාසල් වියේ ප්‍රේමය, ලිංගිකත්‍වය, සමීප සම්බන්ධතා ආදිය ලංකාවේ විවෘතව කතා බහ නොකෙරෙන (Taboo) විෂයයන්වේ. මේ නිසාම දරුවන් ඒ පිළිබඳ දැනගන්නේ මිතුරන් මාර්ගයෙන් හෝ අසහනයෙන් පෙළෙන, මොනවා හෝ ලියා මුදල් උපයා ගැනීමට වෙර දරන පත්තර කාරයෙකුගේ පත්තරයක් මාර්ගයෙනි. ලංකාවේ කිසිම වයස් සීමාවක් සඳහා ලිංගික අධ්‍යාපනය හෝ අවම වශයෙන් එසේ දැනුවත් කිරීමක හෝ නොමැත. එසේ කිරීමට අපේ සාරධර්ම රකින සමාජය ඉඩ දෙන්නේ ද නැත. දෙමවුපියෝ ඒවා දරුවන් සමඟ කතා කිරීමට ලැජ්ජය. දරුවෝ දෙමව්පියන්ගෙන් ඒවා ඇසීමට බයය. මෙවිට දෙපාර්ශවයම හොරගල් අහුලමින් සිටී. දරුවා අමාරුවේ වැටුන විට ඔලුවේ අත ගසාගෙන දරුවා මරාගෙන කන්න හදති… ලංකාවේ බොහොමයක් දෙමවුපියෝ එහෙමය…. ගුරුවරු ඊට වඩා අන්තය… ඔවුහු ළමයා දෙස බලන්නේ නිතරම සැකයෙන්ය…. 11 වසරේ විද්‍යාව උගන්වන්නේ ගුරුවරියක් නම් ශාක ප්‍රජනනය උගන්වා සත්ත්‍ව ප්‍රජනනය ළමයින්ට කියවා තේරුම් ගන්න සලස්වයි. එක අතකට ඔවුන්ට වැරැද්දක් කීමට ද නොහැක.. ‍මක් නිසාද යත් අපේ කොලු තාත්තලා අනං මනං අසා ගුරුතුමිය ගර්භණී කිරීමට තරම් ඒ පිළිබඳ කෙල පැමිණි අය නිසාය….

ලංකාවේ ඇති තවත් කරුණක් නම්, රූපවාහිනී චැනල 22 කින් පමණ සතියක් තිස්සේ පෙන්වනු ලබන හැට හුටහමාරක් ටෙලි නාට්‍යවල කිසිදු ප්‍රමිතියක් නොමැති වීමයි. පවුලේ කිරි දරුවා පටන් හෙට මැරෙන්න ඉන්න සීයා ආච්චී දක්වා සියළුම දෙනා රූප පෙට්ටිය ඉදිරියට වී ඒවායේ පෙන්නන හැම දේම තළු මර මර බලති. සමහර ජවනිකා බලන් ඉන්න බැරි තරමට හිරිකිතය… ඒත් හැමෝම බලති… පොඩි එවුන් කට ඇරගෙන බලති… සීයලා හූල්ලමින් බලති… කිසිදු වාරණයකින් තොරව.. හැමෝම හැමදේම බලති… මත්පැන් බොන, සිප ගැනීමක් වන, දුම්පානයක් වන තැනක ලොකු කොටු දමති….  ලංකාවේ වාරණය එහෙමය….වෙනත් රටවල නම් විවිධ තේමා යටතේ වැඩසටහන් විවිධ වාරණයන්ට ලක් කර තිබේ. උදාහරණයක් හැටියට යම් වැඩසටහනක් වයස 15 ට වඩා වැඩි අයට සුදුසු නම් ඒබව වැඩසටහන ඇරඹීමේ දීත් සෑම වෙළඳ දැන්වීමකට පසුව වැඩසටහන පටන් ගැනීමේදීත් දර්ශනය කරනු ‍ලැබේ. එසේම එම වාරණය කුමන කරුණක් නිසාද යන්නත් පැහැදිලිව ප්‍රචාරය කෙරේ. ලංකාවේ හැම දෙයක්ම හැමෝටම සුදුසුය….. ඒ එක පැත්තකි.

බොහොමයක් නාලිකාවල පෙන්වන පිටරට වැඩසටහන් අපේ නව යෞවනයා ගෙඩි පිටින් ඇද බාති. ඔවුන් සිතන්නේ රූප පෙට්ටියේ පෙන්නන අමෙරිකාව හැබෑ ජීවිතයේද එසේම වන බවයි. එහි 25% ක පමණ සත්‍යයක් තිබුණද, ලංකාවේ ටෙලිනාට්‍ය මෙන් අමෙරිකානු ටෙලිනාට්‍ය සෑම විටම සැබෑ ජීවිත ප්‍රතිනිර්මාණය නොකරයි. මේවා බලන ලාංකීය යෞවනයා අමෙරිකානු වීමට එසේ වෙර දරයි.  තවත් සමහරු විභාග කඩාකප්පල් කරගෙන සුපිරි තරු හීනය පස්සේ දුවන්නට පටන් ගනී. දුවලා නිම වන විට වෙන්න ඕන දේ වී හමාරය…

පාසල් දරුවන් පිළිබඳ දෙමව්පියෝ නිතරම අවධානයෙන් සිටිය යුතුය. වර්තමානයේ පවතින තාක්‍ෂණය සහ නොයෙකුත් දෑ වලට පහසුවෙන් නිරාවරණය වීම ආදිය සළකා බලන විට, දරුවන් හා නිරන්තරව සෙවිල්ලෙන් පසුවීම සිදුකළ යුතුම දෙයකි. අද සමාජයේ සිද්ධ නොවන්නේ ද මෙයමය. පවුලේ ආර්ථිකය ශක්තිමත් කිරීම පිණිස, අද මවත් පියාත් රැකියාවක නියුක්ත වීම අනිවාර්ය වී තිබේ. එසේ වූ විට දරුවන් හැදෙන්නේ එක්කෝ සීයා ආච්චී සමඟ හෝ වෙනත් වැඩිහිටියෙකුගේ සෙවනේයි. දෙමව්පියෝ නිවසට පැමිණෙන විට රාත්‍රී ආහාරය ගත් දරුවෝ රූපවාහිනී නරඹමින් සිටිති, එසේ නැතහොත් නින්දට ගොස් සිටිති. මහන්සි වී නිවසට පැමිණෙන දෙමාපියන්ට දරුවන් හා කතා කිරීමට වෙලාවක් නොමැත. මෙසේ දෙමාපිය දූදරු සම්බන්ධතාවය බිඳ වැටේ.  දරුවාට ආදරයක් ලැබීමට වෙලාවක් නොමැති අතර දෙමව්පියෝ සිතන්නේ මුදල් දී පාසලට, පෞද්ගලික පන්තියට යැවීම ආදරය බවය.   මිතුරන් විසින් ඇති කරන පීඩනය (peer pressure) මේ වයසේ දරුවන්ගේ අනාගතය තීරණය කරන වැදගත් සාධකයකි. දරුවාගේ මිතුරන් කව්දැයි නිතර සොයාබැලිය යුත්තේ මේ හේතුව නිසාය. මෙම පීඩනය දරුවා දෙමව්පියන්ගෙන් ඈත් කිරීමට තරම් ප්‍රබලය. මෙසේ දෙමව්පියන්ගේ නොසැලකිල්ල නිසා ඈත්වන දරුවාගේ සිතේ ඇතිවන හිදැස පිරවෙන්නේ යොවුන් ප්‍රේමයේ සිහිලස මඟිනි. දෙමවුපියන් ඔව්න් පිළිබඳ නොසොයන බව දන්නා දරුවන් තම අධ්‍යාපන කටයුතු පසෙක ලා ප්‍රේමයේ චමත්කාරය රස විඳීමට මුහුදු වෙරළට, උද්‍යානවලට, හෝ යහමින් සල්ලි ඇති අය හෝටලයකටද ඇදෙති. සමහරු බස් නැවතු‍ම්පලේ පවා හැසිරෙන්නේ අවට කිසිවකු නොමැති ආකාරයෙනි. මේ කාරණා දැරිය නොහැකි වැඩිහිටි පරපුර ලංකාවේ දූෂිතම ආයතනයට ඒ බව සැළ කරති. ඒ ආයතනයේ සිටින දූෂිතම පොලිස් නිලධාරීන්ගෙන් එක් අයෙකු වැඩේ අකුරටම ඉටුකර ජෝඩු 200ක් පොලිසියට ගාල් කරයි. පහුවදා මේ ජෝඩු 200 යේ දෙමාපියන් ඒ ඒ ජෝඩුවල හුන් තම දරුවන්ට මොනවා කරන්නදැයි හිතාගත නොහැකිව ලතැවෙති….. අද ලංකාවේ තත්ත්‍වය මෙයයි.

මේවාට පිළියම් නොමැතිද ? එසේ නැත්නම් වැල යන අතට මැස්ස ගසා බස් නැවතුම් පොළවල පවා උපත්පාලන අවශ්‍යතා සපුරාලන vending machine සවිකරමුද ? වර්තමාන උසස් අධ්‍යාපන ඇමති චන්ද්‍රිකාගේ ආණ්ඩුවේ සිටි කාලයේ හෝ රනිල්ගේ ආණ්ඩුවේ සිටි කාලයේ තරුණ තරුණියන්ට පෙම් කෙළීම සඳහා තරුණ උද්‍යානයක් තැනීමට සැලසුම් කර සිටියා මට තවම මතකයි. මමත් ඒකට දවසක් ‍හෝ ගිහින් එන්න පෙරුම් පිරුවා ද මතකයි. ඒත්…. ඒකත් මගේ සිහිනයක් වූ බවත් තවම මතකයි.

මට සිතෙන හැටියට මේ ප්‍රශ්නයට පිළියම් යෙදිය යුත්තේ නිවෙස, පවුල ආශ්‍රිතව සිදු කෙරෙන ආකල්පමය සංශෝධනයක් මාර්ගයෙන්. දෙමවුපිය දූ දරු සබඳතාවයන් මීට වඩා ශක්තිමත් විය යුතුව තිබෙනවා. දෙමාපියන් දරුවන් කෙරෙහි මීට වඩා සැලකිල්ලක් දැක්විය යුතුව තිබෙනවා. තවද දෙමාපිය දූ දරු සංවාදයන් ශක්තිමත් විය යුතුව තිබෙනවා. මෙසේ කිරීමෙන් දරුවන් දෙමාපියන් කෙරෙහි ඇති බැඳීම බැඩි වෙනවා. ඒ මඟින් ඔවුන’තර ඇති වන ගැටළු නිරාකරණය කර ගැනීමේ පහසුව ඇති වෙන අතර කතා කිරීමට තරමක් අපහසු යොවුන් ප්‍රේමය, ලිංගිකත්‍වය වැනි මාතෘකා සංවාදයට භාජනය වීම මඟින් දරුවන් මෙන්ම දෙමාපියන් ද අන්‍යොන්‍ය විශ්වාසය ගොඩනඟා ගන්නවා. එසේම විද්‍යුත් මාධ්‍ය පිළිබඳ ප්‍රතිපත්තියක් රජයෙන් ඉදිරිපත් විය යුතුයි. මත්පැන් දුම්වැටි සඳහා කොටු දැමීම වැනි මෝඩ චූන් වැඩ නොකර, කාර්යක්‍ෂම වාරණ ක්‍රියාවලියක් ඉදිරිපත් කළ යුතුයි. එසේ නොමැතිනම් තම නාලිකා වලින් ප්‍රචාරය කරන දෑ පිළිබඳ ස්වයං වාරණයක් ඒ ඒ විද්‍යුත් නාලිකා වලින්ම පනවා ගත යුතුයි.

කොළඹ නගරයේ පමණක් දිනකට ගබ්සා කිරීම් 500 කට වඩා වන බවත්, ඒවායින් හරි අඩක් පමණ වයස අවුරුදු 20 ට අඩු කාන්තාවන් සඳහා සිදු කරන බවත් මෑතක දී පුවත්පතක අනාවරණය කර තිබුණා. මේ සිදු වන්නේ මහා මිනිස් සංහාරයක්. එක් අතකින් උපදින්නට සිටින දරුවන් අකාලයේ මරා දමන අතර අනෙක් අතින් සෞඛ්‍ය සම්පන්න දරුවන් බිහිකළ හැකි තරුණියන්ගේ තරුණ භාවය සෞඛ්‍යය අකාලයේ විනාශ කර දමනවා. මෙය නැවැත්වීමට නම් අවම වශයෙන් ක්‍රමවත් උපත් පාලන ක්‍රම සහ ලිංගික අධ්‍යාපන ක්‍රමයක් හඳුන්වා දිය යුතුමයි. මේ විනාශ වන්නේ අපේ අනාගතයයි. මෙය තවදුරටත් බෞද්ධ රටක් යැයි කියා මේ කරුණු සැඟවීමෙන් සිදු වන්නේ අනාගත පරපුර ශාරීරිකව, මානසිකව සහ සංස්කෘතික වශයෙන් අගාධයට යැවීමයි…..

අයාලේ යන පෙම්වතුන් පොලීසියට ගෙනගොස් දෙමාපියන් කැඳවීමෙන් ඔවුන්ගේ ප්‍රේම කිරීම නතර කර නොහැක. එසේ වුවත් ඔවුන් ප්‍රසිද්ධියේ නොමනා ලෙස හැසිරීම තරමක් පාලනය කළ ‍හැක. එය එසේ වුවත්, මේ හොරා පොලිස් සෙල්ලම දෙගොල්ලොන්ටම එපා වෙන දිනයක් එනු ඇත. ප්‍රේමවන්තයින්ට කෙසේ වෙතත් පොලීසියට නම් එය ඉක්මනින්ම එපා විය හැක. මේ නිසා අපේ රටේ ප්‍රශ්නවලට දමන මෙවැනි පැලැස්තර විසඳුම් වලින් අප ඈත් විය යුතු කාළය එළැඹ තිබේ. යුද්ධය නිමය. ඒ නිසා යටපත්ව තිබූ වෙනත් ප්‍රශ්නවල බැරෑරුම් බව වෙනදාට වඩා සැමටම පෙනෙන  කාළය උදා වී ඇත. රජයට ද දැන් හැම දේම ප්‍රභාකරන් මත දමා ඇඟ බේරා ගැනීමේ අවස්ථාව ගිළිහී ඇත. යමක් කළ යුතුය…

නිදා සිටීමෙන් අප විනාශ කර දමන්නේ අපේ අනාගතයයි….. අපේ රට අනාගත ආශ්චර්යය බවට පත් කරනවාද, අනාගත්ත ආශ්චර්යය බවට පත් කරනවාද යන්න අප සැමගේ හිස මත ඇති වගකීමකි…. එය රජයට තනිව කළ හැක්කක් නොවේ… අප, අපගේ ආකල්ප වෙනස් කර ගත යුතු කාළය පැමිණ තිබේ……


ගෑවුනොත් විස, කෑමට රස, ජෙලිෆිෂ් ගැන දැනගන්න… 2010 ජූනි 8

Posted by Alchemiya in රසායන විද්‍යාව සබැඳි දේ.
Tags: , , ,
3 comments

තම්බපන්නිගේ අඩවියේ තිබුණ ජෙලිෆිෂ් විෂවීම දුටු මට, ඔබව ඒ පිළිබඳ දැනුවත් කරන්න සිතුනා.

ජෙලිෆිෂ් යනු කුමක්ද ?

ජෙලිෆිෂ් යනු ඉතා සුන්දර එහෙත් විෂ සහිත ජීවියෙකි

ජෙලිෆිෂ් යනු කිසිදු අස්ථියක් නොමැති (අපෘෂ්ඨවංශී), මුහුදේ පාවෙන, විවිධාකාර වර්ණ ගන්නා, පුදුමාකාර, එමෙන්ම විෂ සහිත සත්ත්‍ව විශේෂයක්. ඔවුන් මේ ලෝකයේ වැඩිම කලක් ජීවත් වූ සත්ත්‍ව කොටසක්; එනම් වසර මිලියන 650 කට වඩා පැරණි ඉතිහාසයක් ඔවුන් සතුයි. සිරුරෙන් 95% ක්ම ජලය ඇති ඔවුන් අයත් වන්නේ Cnidaria ගණයටයි. එහි තේරුම කහඹිලියා වැන්නට සමාන Stinging Nettle යන්නයි. එනම් ජෙලිෆිෂ් ස්පර්ෂ වුන ස්ථානයේ දැවිල්ලක් හටගෙන පලුදැමීමක් සිදු වන බවයි. ජෙලි ‍ෆිෂ් විශේෂ 2000 ක් පමණ ලොව පුරා විසිර පවතී: මෙඩුසා යනු වැඩිහිටි බවට පත් වූ ජෙලිෆිෂ් හඳුන්වන තවත් නාමයකි. මොවුන් ලෝකයේ සෑම මුහුදකම, සමුද්‍රයකම දැකිය හැකි වන අතර මිරිදියේ ද ජීවත්වේ. සමුද්‍ර විද්‍යාඥයින් ලෝකයේ සමුද්‍ර පද්ධතියේ තත්ත්‍වය මනින  මිම්මක් ලෙස ජෙලිෆිෂ් යොදාගනී. සමුද්‍ර පරිසර පද්ධතිය අන්තරායදායක තත්ත්‍වයකට පත් වී ඇති විට, ජෙලිෆිෂ් ප්‍රමාණය ඉහල යන බව මොවුන් අත්දැකීමෙන්ම දනිති. මිරිදිය වසන ජෙලිෆිෂ් විෂ සහිත නොවන අවර්ණ ජීවියෙකු වන අතර ප්‍රමාණයෙන් අඟලකට වඩා විශාල නොවේ. මෙම ජෙලිෆිෂ් සමූහයක් වශයෙන් ජීවත් වන සත්ත්‍ව කොට්ඨාසයකි. සමහර විට ඔවුන්ගේ මෙම හැසිරීම නැව් ගමනාගමනයට පවා බාධා ඇති කරයි. දැනට හමු වූ විශාලතම ජෙලිෆිෂ් මැසෙචුසෙට්ස් හිදී හමුවූ මීටර 2.3 ක විශ්කම්භයක් ඇති මීටර 36.5 ක් දිගු වූ අඬු සහිත සිංහ කේශර ජෙලිෆිෂ් (Lion’s Mane Jellyfish) නම් වූ විශේෂයයි.

ජෙලිෆිෂ් හරස්කඩ

ඔවුන් සතුව වෙන්වෙන්ව සැකසුනු ආහාර මාර්ග පද්ධතියක් වැනි ව්‍යුහයක් ඇතත් මොළයක් නොමැත. (ලංකාවෙ දේශපාලනඥයෙක් වගේ). ස්නායු පද්ධතිය සහ ස්නායු ආවේග ලබාගන්නා ස්නායු තන්තු වැනි ඒකක ආධාරයෙන් ඔවුහු ආලෝකය, උණුසුම, වැනි බාහිර සංවේදන කෙරෙහි ප්‍රතික්‍රියා දක්වති.  ඔවුන් ආහාර ජීර්ණය කරන්නේ ජීර්ණ කුහරය හා සම්බන්ධිත, සමක් වැනි පටකයක් මාර්ගයෙනි. ඔවුන් ශ්වසනය කරන්නේද සම මාර්ගයෙන් බැවින් ඔවුනට වර්ධනය වූ ශ්වසන පද්ධතියක අවශ්‍යතාවයක් නොමැත. ඔවුන් චලනය වනුයේ සිය ශරීරය සංකෝචනය සහ ප්‍රසාරණය කිරීමෙන් ලබා ගන්නා බලයෙනි. එසේම දිගු වූ අඬු වැනි අවයව වලින් ගමන පාලනය කෙරේ. එසේ නමුත් බොහෝවිට මුහුදේ රළ බලය ආධාරයෙන් ජලය මත පාවෙමින් සිටිති. ජෙලිෆිෂ්  ප්‍රධාන සමමිතික අක්‍ෂය කේන්‍ද්‍රකරගත් ඉතා උසස් සමමිතියක් ඇති සත්ත්‍වයෙකි. මේ නිසා සෑම දිශාවකින්ම පැමිණෙන උවදුරු වලට ක්‍ෂණික ප්‍රතිචාර දැක්වීමේ හැකියාව මෙන්ම ආහාර සොයා ගැනීමේ පහසුවද සහිතය. සමුද්‍ර විද්‍යාඥයන් පවසන අන්දමට  හරිතාගාර ආචරණය හේතුවෙන් සහ ගෝලීය උණුසුම වැඩිවීම නිසා ‍ජෙලිෆිෂ් විශේෂවල වර්ධනය වැඩි වී තිබෙනවා. ඒ නිසාම ඔවුන් මුහුදුවෙරළ වෙත පැමිණීම වැඩිවෙමින් පවතිනවා. සාමාන්‍යයෙන් උණුසුම් කාළයේ ගොදුරු සොයා ගැනීමේ පහසුව ආදී හේතු නිසා වෙරළට ජෙලිෆිෂ් පැමිණීම වැඩිවන අතර මුහුදේ ඔක්සිජන් සාන්‍ද්‍රණය, ආහාර, දියවැල්, ආදියත් ජෙලිෆිෂ් සංක්‍රමණයට හේතු සාධක වෙනවා.  මේ නිසා මිනිසුන් ජෙලිෆිෂ් විශවීම් වලට භාජනය වීම ද  පසුගිය වසරවල දී වැඩි වී තිබෙනවා.

ජෙලිෆිෂ් මිනිසාට ප්‍රයෝජනවත් නොමැති සත්ත්‍ව විශේෂයක් නොවේ. ඔවුන්ගෙන් බොහෝ ප්‍රයෝජන තිබේ. විශේෂයෙන්ම විද්‍යාත්මක වශයෙන් ජෙලිෆිෂ් ඉතාම වැදගත් වේ. රාත්‍රියේදී දිලිසෙන ජෙලිෆිෂ්ගේ ජාන වලින් ජාන සළකුණක් (Gene Marker) සකසා තිබෙනවා. මෙයින් එම ජාන ක්‍රියාකාරීත්‍වය අධ්‍යයනයෙන් විවිධ පර්යේෂණ සිදු කළ හැකියි. උදාහරණයක් ලෙස එසේ කරන ලද පර්යේෂණයකට අනුව ඕස්ට්‍රේලියානු විද්‍යාඥයින් පිරිසක් උක් වගාවෙන් සෞඛ්‍යාරක්‍ෂිත සීනි ප්‍රමාණය වැඩියෙන් ලබාගැනීමට උක් ශාකය ජානමය වශයෙන් වෙනස් කිරීමට සමත්ව තිබෙනවා. එසේම ඔවුන්ගේ ජාන සළකුණු ඉතා ඉක්මනින් සහ පහසුවෙන් පාවිච්චියට ගතහැකි වීම තවත් වැදගත්කමක් ලෙස සළකනවා. 1961 වසරේ සිටම මෙසේ ජෙලිෆිෂ් ජීවතාක්‍ෂණිකව වැදගත් වී තිබෙනවා. විශේෂයෙන්ම මුහුදු පරිසර පද්ධතීන් අධ්‍යයනයට පරිසර විද්‍යාඥයින් මොවුන් යොදා ගන්නවා. ඒ අතරම ආහාර සඳහා ද මොවුන් වැදගත් වනවා. Cannon Ball නම් වූ ජෙලිෆිෂ් මිනිසුන්ට විෂ රහිත නිසා සහ ප්‍රමාණයෙන් විශාල නිසා අමෙරිකාවේ රසවත් මුහුදු ආහාරයක් ලෙස සැලකෙනවා.

ජෙලිෆිෂ් විෂවන්නේ කෙසේද ?

සියළුම ජෙලිෆිෂ් වර්ග සිය සතුරාට හෝ ගොදුරට පහර දෙන්නේ නෙමටෝසිස්ට් (Nematocysts) නම් වූ කුඩා විෂ සහිත සෛල ආධාරයෙන්. ජෙලිෆිෂ් අඬු, මිනිස් ශරීරයේ ස්පර්ශ වූ විට, මෙම විෂ සහිත ඒකක මිලියන ගණනක් සම සිදුරු කරගෙන සමට ඇතුළුවීමට පුළුවන්. මෙම ඒකක ජෙලිෆිෂ්ගේ අඬුවලින් නිකුත් වන්නේ ඒ අඬු තුළ වර්ග අඟලට රාත්තල් 2000 ක පමණ පීඩනයක් ඇතිවීමෙන්. එසේ නිකුත්වන සෛල වලින් ශරීරය පසාරු වූ පසු විෂ නිකුත් කෙරෙනවා. සමහර ජෙලිෆිෂ් විශේෂ මඳ විෂ හෝ විෂ රහිත වුනත්, සමහරු ඉතා විෂ සහිතයි. ඒ විෂ අධික වේදනාවක් ඇති කරන අතර, සමහර විට රෝගියා මිය යාමට පවා පුළුවන්. මෙසේ වන්නේ රෝගියා ආසාත්මිකතාවයකට පත් වී කම්පනයට පත්වීමෙන් (anaphylexis).  මෙසේ වූ විට රෝගියා වහාම ජලයෙන් ඉවතට ගෙන ප්‍රතිවිෂ ඖෂධ ලබා දිය යුතුයි. මතක තබාගත යුතු වැදගත්ම කරුණ වන්නේ ජෙලිෆිෂ්ගේ ජෙලි වැනි ශරීරය ස්පර්ෂ වීමෙන් විෂ ශරීරගත නොවන බවත් ඔවුන්ගේ අඬු ස්පර්ශවීමෙන්  විෂ ශරීරගත වන බව යන කරුණයි.

ජෙලිෆිෂ්ගේ විෂ සෛල

ප්‍රතිකාර

ජෙලිෆිෂ් විෂවීමකදී කළ යුතු දෑ තුන් වැදෑරුම් වේ.

1. රෝගියා බේරාගැනීමට ජලයට බසින අය ජෙලිෆිෂ් ස්පර්ශ වීමෙන් වැළකීම……..

2. නෙමටෝසිස් සෛල අක්‍රිය කිරීම සහ

3. රෝගියාට ඇණී ඇති ජෙලිෆිෂ් අඬු ඉවත් කිරීම.

අත් බෙහෙත් ලෙස 3% – 10% විනාකිරි වලින් ස්පර්ශ වූ ස්ථාන සේදීමෙන් විෂ පැතිරීම අඩු කරගත හැකියි. විනාකිරි නැතිනම් ලුණු වතුර ද එකසේ කාර්යක්‍ෂමතාවයක් දක්වනවා. එසේම මුහුදු ජෙලිෆිෂ් ආක්‍රමණයක් සිදු වූ විට මිරිදියෙන් සේදුව හොත් විෂ පැතිරීම වැඩි විය හැකියි. මද්‍යසාර, ඇමෝනියා, හෝ මුත්‍ර ආදියද සමහර ජෙලිෆිෂ් විෂ පැතිරවීමට දායක විය හැකියි. මේ නිසා විෂ වූයේ කුමන වර්ගයේ ජෙලිෆිෂ් විශේෂයක් දැයි නොදැන මෙම ද්‍රව්‍ය වලින් සේදීම රෝගියා තවත් විපතේ හෙලීමක් විය හැකියි.

අඬු ඉවත් කිරීමෙන් ‍විෂ සහිත නෙමටෝසිස් සෛල ඉවත් කළ හැකියි.  මේ සඳහා පිහියක්, ක්‍රෙඩිට් කාඩ් පතක් වැනි ඝනකම ඇති තලයක් සහිත උපකරණයකින්  අනතුරට පත් ස්ථානය සූරා දැමිය හැකියි. සමහරු වැල්ලේ වැවෙන බිංතඹුරු පැලෑටියේ කොළ කොටා අනතුරට පත් ස්ථානයේ ගල්වනවා. මේ සියල්ලෙන්ම සිදු කෙරෙන්නේ විෂ පැතිරීම අඩු කිරීමත්, ජෙලිෆිෂ් අඬු සහ නෙමටෝසිස් සෛල  ඉවත් කිරීමත් යන කරුණුයි.

රෝගියා ආසාත්මිකතා ලක්‍ෂණ පෙන්වයි නම්, පිරිටන්, බෙනඩ්‍රිල් හෝ සර්ටෙක් වැනි ප්‍රතිහිස්ටැමීන් (antihistamine) ‍ඖෂධ ලබා දීමෙන් රෝගියා කම්පනයට පත් වීම වලකා ගත හැකියි. තවදුරටත් විෂ පාලනයට අනතුරට පත් ස්ථානය බේකිං සෝඩා පැලැස්තරයක් සේ තනා එම ස්ථානය ආවරණය කිරීමෙන් කළ හැකියි. මේ අතරම රෝගියා ‍රෝහලක් වෙත ගෙනයාමේ කර්තව්‍යය අමතක කරන්නත් එපා. මක් නිසාද යත්  කුමන ජෙලිෆිෂ් වර්ගයක ආක්‍රමණයක් සිදු වීදැයි ඔබ නොදන්නා නිසා. බොහෝ විට Ephinephrine වැනි තරමක් ක්‍රියාකාරී ආසාත්මිකතා දුරලන ඖෂධ ලබා දිය හැක්කේ රෝහලකදී පමණක් බැවින්  එසේ කිරීම කාගේත් ඇඟට ගුණයි.

අවසාන වශයෙන් කිවයුත්තේ ජෙලිෆිෂ් යනු පන්න පන්නා පහර දෙන සත්ත්‍වයෙක් නොවන බවත්, ඔවුන්ගේ අඬු මිනිස් ශරීරයේ ස්පර්ෂ වුනොත් පමණක් විෂ ශරීරගත විය හැකි බවත්ය. එසේම සෑම ජෙලිෆිෂ් වර්ගයක්ම විෂ සහිත නොවන බවත් මතක තබා ගන්න. සමහර ජෙලිෆිෂ් වර්ග වඳවී යන සත්ත්‍ව කොට්ඨාස ලෙස සලකනු ලබනවා. කෙසේ වුවත් ඔබ ජෙලිෆිෂ් වැනි නොදන්නා සත්ත්‍වයෙක් සමඟ ගැටීමට, ඇල්ලීමට යාම නුසුදුසුයි. මක් නිසාද යත් ඔවුන් විෂ සහිතද විෂ රහිතද යන්න අප කවුරුත් නොදන්නා නිසා.

ඉතින් වැරදිලාවත් ජෙලිෆිෂ් විෂ ශරීරගත වුනොත්, ඉහත දැක්වූ දේ පිළිපදින්න…. අත්දුටුවයි සත්තයි… පණ පිටින් හිටියොත් කොමෙන්ටුවක් දාන්න…. දන්න දන්න අත් බොහෙත් තියෙනවා නම් ඒ බවත් මෙතන ලියන්න… එක මිනිහෙක් හරි මරණයෙන් බේර ගන්න පුළුවන් නම්.. ඒක හැමෝටම හොඳයිනේ…….

මෙහෙම කිවුවයි කියලා මුහුදට බහින්නේ නැතිව ඉන්න එපා….

ගන්න ගන්න පෙජරෝ, මොන්ටෙරෝ, ලැම්බෝගිනී, කැමෙරෝ….. ලාබයි ලාබයි…. ගොඩම දහයයි……. 2010 ජූනි 6

Posted by Alchemiya in ඔබට හිතන්න යමක්.
Tags: , , ,
1 comment so far

අපේ ජනාධිපති තුමා නම් මාර පොරකි, ලෝක අණ්ඩයෙකි, තුන්කල් දක්නා නුවණ ඇති මහා පණ්ඩිතයෙකි….. මම මෙහෙම කියන්නේ හේතු කීපයක් මතයි. හැමතැනම ජනාධිපතිතුමා, ජනාධිපතිතුමා, ජනාධිපතිතුමා කිය කිය ලියන්න බැරි නිසා ඇමරිකාවෙ පිළිවෙලට මම හැමෝගෙම මුල් නම් වලින් කතා කරනවා. බලධාරියා මාව කපන එකක් නෑකියලා හිතනවා

මුලින්ම මහින්ද කළේ චන්ද්‍රිකාට ගේම දීමය.. ඒ ගේමේ හැටි කියලා වැඩක් නැති අතර චන්ද්‍රිකාට අන්තිමට වුනේ රනිල්ගේ පණ නැති නැට්ටේ එල්ලෙන්නටය…

ඊලඟට මහින්ද කළ අණ්ඩපාල වැඩෙන් අමාරුවේ වැටුනේ අසරණ ප්‍රභාය. මහින්ද, පොරට මිලියන ගානක් දී (පත්තරවල තිබුණෙ.. මාව අල්ලගන්න එපා ඇත්ත නැත්ත හොයන්න) රනිල්ට ලැබෙන්න තිබුණ දෙමළ ඡන්ද ටිකට ගේම දුන්නේය… ඉන් පසු කරුණාගේ අයියා ලවා මාවිල් ආරු ටැප් එක වැස්සුවේය…. අන්තිමට ප්‍රභා නන්දිකඩාල් කලපුවේ පොරව පාර කනවිට අසා තිබුණේද ” කව්ද යකෝ මාවිල් ආරුව වැහැව්වේ ?” කියලා ය කියා අහල පහල සිටි කොමාන්ඩෝ විරුවෙක් කාටද කියා තිබුනේය…

ඊලඟට මහින්ද කළේ ජනතා විමුක්ති ‍පෙරමුණ දන්තාමුක්ත කිරීමය. විමල්  සහ නන්දන වින්දන මහින්දගේ සාක්කුවේය. Till-Win  කවදා හෝ දිනන තුරු බොතල් මූඩි ගලවමින් සිටී…. සෝමවංශ අංකල් සහෝදරයා මොනවා වුනාදැයි සිතමින් නන්නත්තාරව ඇත. ඉඳලා හිටලා අක්කාගේ ස්පොට් එක පැත්තේ යන බව කවුදෝ දැක ඇත. ඉස්සර තිබුණ බොළඳ දාර්ශනික අදහස් ජවිපේ දැන් නැත. ඒ වෙනුවට ඇත්තේ “පොන‍්සේකාට කළ වැඩය නිසා වැස්ස වලාහක දෙවිඳුන්  කෝප වී ඇත” යනාදී සුපිරි දාර්ශනික අදහස් පමණි, රෝහණ විජේවීර ජීවත්ව සිටියා නම් මේවා දැක සියතින්ම වෙඩි තබාගෙන බොරැල්ලේ ආදාහනාගාරයට පනින බව මට හොඳටෝම සහතිකය .

ඒ අතරම  මහින්ද ජනරාල් පොන්සේකා ඉල්ලාගෙන කන තැනට වැඩ සැලැස්වීමද කිරීමට අමතක කළේ නැත… අන්තිමට දෙවන නිදහස සමරන විට පොන්සේකා කොහේද නැත… ඒ ජවනිකා පෙළ තවමත් දිග හැරෙන අතර, නීතිමය තත්ත්‍වයන් නිසා ඒ පිළිබඳ වැඩිදුර යමක් ප්‍රකාශ කළ නොහැක… මහින්දගේ ඊලඟ පරපුරද වැඩට බැස ඇත.. නාමල් මල්ලී සංගක්කාරගේ සෙලිබ්‍රිටි ටීම් එකටත් ගැහුවාය කියා ආරංචියක් ඇත……

මෙන්න මේ හේතු නිසා අපේ මහින්ද ජනාධිපති තුමා මාර පොරකි, ලෝක අණ්ඩයෙකි. තුන්කල් දක්නා නුවණ ඇති මහා පණ්ඩිතයෙකි.

මෙතුමා අපි සැමට ලඟදී දීපු ගේම අයින්ස්ටයින්ට වඩා unit 16 ක් පහලින් IQ එකක් ඇති මගේ ටිකිරි මොලේටත් මීටර් වුනේ සතියක් ඉක්ම ගිය පසුය.. අපේ ජනාධිපතිතුමාගේ වැඩ අන්න එහෙමය…අද මගේ ලිපියේ නිමිත්ත එයය…. මේ මගේ ටිකිරි මොළයට හිතෙන හැටිය…

මුලින්ම රජය කළ දේට ප්‍රශංසා කළ යුතුමය… නවක මන්ත්‍රීතුමන්ලාට පාර්ලිමේන්තුවට පැමිණීම වස් අළුත් වාහන ගැනීම පිණිස වාහන සඳහා ණය ගැනීමේ සීමාව $ 35,000 සිට $50,000 දක්වා වැඩි කරගත්තේය. වඩාත් ප්‍රශංසා කළ යුත්තේ අන් සියළු දේටම විරුද්ධ විපක්‍ෂය මේ කරුණ සම්බන්ධයෙන් රජය සමඟ අත්වැල් බැඳ ගැනීමයි…. අනේ…. අනිත් දේවලටත් ඔහොම වෙනව නම් කොච්චර ෂෝක්ද ? ඒත්, පළමු වතාවෙ පත්වෙච්ච මන්ත්‍රීවරු රුපියල්  මිලියන 5 ක් කොහෙන් කියලා හොයන්නද ඔය ණය බේරන්න ? මාසෙකට ලක්‍ෂය ගානෙ පඩියක් ලැබිලා ඒ ඔක්කොම ඉතිරි කරත් අවුරුදු 4යි මාස දෙකක් යනවා ණය ගෙවලා ඉවර කරන්න…. ඒ මදිවට 18% ක බද්දකුත් දාලා ඒ අසරණ මිනිස්සුන්ට..

ඔන්න ඔය අතරෙ තමයි මහින්ද මහත්තයට ගණදෙවි නුවණ පහල වෙන්නේ. දඩිබිඩියේ වාහන බද්ද අඩු කළා තුන්සිය ගානෙන් එකසිය ගානට.. මෙන්න තියෙනවා විස්තරේ…

බදු පහළ දැමූ හැටි

දැන් මේ බදු අඩුකිරීමෙන් වෙන්නේ මොනවාද ? සාමාන්‍යයෙන් රුපියල් මිලියන 5 ක වාහනයක මිල මිලියන 3 කට විතර අඩු වෙනවා. එතකොට ඉස්සර මිලියන 7ක් පමණ වෙච්චි වාහනයක් දැන් මිලියන 5 කට ගන්න පුළුවන් වෙනවා.. එහෙම නේද ?ඒ කියන්නේ නාමල් මල්ලිට දැනට තියෙන කැමිරෝ බම්බල් බී එක වෙනුවට ලැම්බෝගිනී මර්සිලාගෝඑකක් සාමාන්‍ය මුදලට ගන්න පුළුවන් වෙන එක නේද ? අන්න… තුන්කල් දක්නා නුවණ.

මෙන්න මෙහෙම කටකතාවක් යනවා රට පුරාම.. මේ බදු අඩුකිරීම කරලා තියෙන්නේ ලබන අයවැය තෙක් පමණයි කියලා. ඒ නිසා ගෙදර උගස් තියලා හරි වාහනයක් ගන්න… නැත්නම් මේ කපේදී ආයෙ වාහනයක් ගන්නවා බොරු… හැබැයි මම අද කතාකරනේනේ මේ එක මගුලක්වත් ගැන නොවෙයි… මේ බදු අඩුකිරීම රටට බලපාන්නේ කෙසේද කියලා…

ලංකාවෙ පාරවල් පොහොම පටුයි. පටු අදහස් ඇති සුද්දා හදපු පාරවල් වල තාර දදා හිටපු පාලකයො හිතුවෙත් නෑ පාරවල් පුළුල් කරන්න. එහෙම කළාම ඡන්ද ටික අඩු වෙන නිසා හිතුනත් කළේ නෑ. කරන්න හදපු එකෙකුට කරන්න දුන්නෙත් නෑ. මේ නිසාම උතුමාණන් වහනසේගෙ විවෘත ආර්ථිකයට පින්සිද්ධ වෙන්න ඉන්දීය සාගරේ මුතු ඇටේ ආසියාවෙ ජන්ක් යාඩ් එක බවට පත් වුනා.  පටු පාරවල් වල හැටට හැටේ යනකොට වටපිට ඉන්න මහජනතාව ‍ඒ වාහනවල ඇමිණිලා නොමිලේම නිවන් ගිය අවස්ථා ඕන තරම් මේ රටෙන් වාර්තා වෙලා තියෙනවා.

ඒ වගේම අද කොයි වෙලෙත් පාරෙ වාහන තදබදය,  පාරෙ යන්න බෑ කබල් වාහනවල දුම, අපරාදෙ කියන්න බෑ සිගරැට් බොන්න වියදම් කරන්නේ නැතුවම පෙනහළු පිළිකා හදාගන්න පුළුවන්. ඒ වගේම උදේ 8.00 ට වැඩට ඉන්න නම් අවම වශයෙන් උදේ 6.00 ට වත් ගෙදරින් යන්න ඕන. හැතැක්ම 20ක් යන්න අවම වශයෙන් පැය දෙකක් වත් ගත වෙනවා. මේ නිසාම සහ ආණ්ඩුවේ අසූකෙළක් වූ ඇමතිවරු, බිරින්දෑන්, ළමා ලපටි, නිලධාරීන් ආදිය පෝෂණය කරන්න වාහනවලට ඇති බද්ද 350% ක් පමණ ඉහල ගියා. මේ නිසා වාහන වල මිල ඉහල ගිය අතර මිල මුදල් යහතින් ඇති අය වාහන මිලදී ගත්තා. හැබැයි වැඩේ කියන්නේ මේ බොහොමයක් වාහන ජපානයේ පට්ට ගහලා ලංකාවට එවපු වාහන.. කර්මාන්තශාලාවෙන් උණුඋණුවේ එළියට දාපු වාහනයක් ගන්න සාමාන්‍ය මනුස්සයෙකුට බෑ . ඒ වුනාට දැන් ඉන්දියාවෙ නිෂ්පාදිත මරුටියක බද්ද 183% සිට 90% දක්වා අඩු කරලා. මෙය එක අතකට ඉහල මධ්‍යම පාන්තිකයන්ට වාහනයක් හිමිකරගන්න අවස්ථාවක්… ඒ එක පැත්තක්……

‍අනෙක් කාරණය තමයි වාහන වැඩි වෙන්න වෙන්න පිච්චෙන ඉන්ධන ප්‍රමාණයත් අනුලෝමව ඉහළ යනවා. මෙහිදී පිච්චෙනවා කිව්වේ පරිභොජනයට අමතරව. ලංකාවෙ ඉන්ධන පරිභෝජනයෙන් සෑහෙන ප්‍රමාණයක් වාහන තදබදය නිසා අපතේ යනවා. මෙන්න මේ තත්ත්‍වය අඩු කළේ නැත්තම් කොපමණ බදු අඩු කළත් රටට ඉන් සෙතක් සැලසෙන්නේ නැහැ. ඒ වගේම පරණ වාහන ඉන්ධන පරිභෝජනය අතින් ඉතාම අවාසිදායකයි. මේ වාහන එක්කෝ පාරවල් වලින් අයින් කිරීම හෝ නව වාහන වලට මාරුකිරීමේ ක්‍රමයක් ගෙන ආ යුතුයි. මා මෙම බදු අඩුකිරීමේ සටහනේ දුටු එක අඩුපාඩුවක් වන්නේ Electric වාහන හෝ Hybrid වාහන වලට සුවිශේෂ බදු සහන ඉදිරිපත් කර නොමැති වීම. Electric වාහන වලට ලබා දී ඇති සහනය 20% යි. මෙය ඉතා මෝඩ ක්‍රියාවක්. ඒ වාහන පරිසර දූෂණය අවම ඉතා ලාභදායී වාහන. මේවා දීර්ඝකාලීනව වාසි ගෙනදෙන ඒවා. මෙවන් වාහන ගෙන්වීම දිරිමත් කළ යුතුමයි. අනෙක් කාරණය Hybrid වාහන. සාමාන්‍යයෙන් Hybrid වාහනයක් පැයට සැතැප්ම 40කට අඩු වේගයක් රඳවාගෙන ධාවනය කරන විට ඉන්ධන පරිභෝජනය  අවමයි. ලංකාවේ සාමාන්‍ය වේග සීමා බොහොමයක් මීට වඩා අඩුයි. එසේ නම් Hybrid වාහන ගෙන්වීම දිරිමත් කිරීම ආර්ථික වශයෙන් මෙන්ම පාරිසරික වශයෙන් ද ලාභදායකයි. මෙම බදු සහන සටහන පිළියෙල කළ පුද්ගලයා ඒ ගැන දන්නේ නැති හැඩයි.

ඒ වගේම විද්‍යුත් උපකරණ වල බදු සහනය කාලෝචිත පියවරක්. මේ මගින් විදුලිය පිරිමැහෙන නව උපකරණ රට තුළට ගෙන්වීම සිදු වෙනවා. ඒ වගේම ඉවත දමන උපකරණ ප්‍රතිචක්‍රීකරණයත් කළ යුතුයි. ඒ උපකරණවල පරිසරයට හානිදායක ලෝහවර්ග අඩංගුයි. මේවා නිසිලෙස ඉවත් නොකළ හොත් ඒ ද්‍රව්‍ය පරිසරයට එක් විය හැකියි. එසේම මෙම නව විදුලි උපකරණ නිසා ඇති වන විදුලිබල ඉල්ලුම සපුරාලීමට පරිසරයට හිතකර ලාභදායී විදුලි ප්‍රභවයන් කෙරෙහි අවධානය රජය යොමු කළ යුතුයි….

අපි බලමු ඉස්සරහට මොකද වෙන්නේ කියලා..

ආචාර්ය උපාධියක් ලබා ගන්නේ කොහොමද ? දෙවන කොටස………දැන් වැඩ පටන්ගන්න කාළය හරි….. 2010 ජූනි 2

Posted by Alchemiya in උසස් අධ්‍යාපනය, ඔබට හිතන්න යමක්.
Tags: , , ,
8 comments

මම මීට මාසයකට පමණ පෙර ආචාර්ය උපාධියක් ලබාගන්න බලාපොරොත්තු වෙන අයට මූලික අඩිතාලම පිළිබඳ සරළ විග්‍රහයක් කළා. දැන් අමෙරිකා එක්සත් ජනපදයේ ග්‍රීෂ්ම කාළයයි. මේ වන විට විශ්ව විද්‍යාල සියල්ලම පාහේ සිය උපාධි ප්‍රදානෝත්සව හමාර කරලා ඊලඟ අධ්‍යාපන වර්ෂයට සැරසෙන කාළයයි. එමෙන්ම විශ්ව විද්‍යාලවල අවසාන වසරේ සිසුන් ද තම අනාගත උසස් අධ්‍යාපන කටයුතු පිළිබඳ තවදුරටත් සැලසුම් කරන කාළයයි.

Sky is the Limit

සාමාන්‍යයෙන් විශ්ව විද්‍යාලයක අය-වැය සකසන්නේ මනා සැලසුමක් අනුවයි. ඊලඟ වසරට ඇතුලත් කරගන්නා සිසුන් සංඛ්‍යාව, ඔවුනට වැය කරන මුදල් ප්‍රමාණය, බඳවා ගන්නා නව ආචාර්ය වරුන් සංඛ්‍යාව වැනි සියල්ල හොඳින් සලකා බලා සකසන මෙම ලියවිලි අනුව කටයුතු කිරීමට සෑම අංශ ප්‍රධානියෙක් මෙන්ම සෑම සේවකයෙක්ම බැඳී සිටිනවා. ඒ නිසාම ඔවුන් කල් යල් බලා සැලසුම් ඉදිරිපත් කරනවා. මේ අනුව 2011 අගෝස්තු/සැප්තැම්බර් මසින් ඇරඹෙන නව පාසල් වසරට බඳවා ගන්නා සිසුන්ගේ සංඛ්‍යාව දැනටමත් ගණනය කර අවසන්. විශේෂයෙන්ම ආචාර්ය උපාධි අපේක්‍ෂකයන් සඳහා වේතනයක් ඒ ඒ අධ්‍යයනාංශය මගින් ගෙවන නිසා ඔවුන් අපේක්‍ෂකයන් කීදෙනෙකු බඳවා ගන්නවා දැයි දැනටමත් තීරණය කර අවසන්. මේ අපේක්‍ෂකයන් අතරට යම් ප්‍රමාණයක් විදේශීය සිසුනුත් ඇතුලත්. ඔබ අයත් වන්නේ මේ විදේශීය සිසු කුලකයටයි.

මේ විදේශීය සිසු කුලකය ඉතා පුළුල් පරාසයකට විහිදෙනවා. ඉන්දීය සහ චීන සිසුන් මේ තරඟයේ ඉතාම ඉදිරියෙන් සිටිනවා. ඔවුන් ඉගෙනීමේදී ඉතා තරඟකාරී සිසුන් කොට්ඨාසයක්. ඉන්දීය සිසුන්ගේ ඉංග්‍රීසි දැනුමද ඉතාම ඉහල මට්ටමක තිබෙනවා. ඔබ තරඟ කරන්නේ මෙන්න මෙවන් සිසු කණ්ඩායමක් සමඟ. ඔබ විදේශීය විශ්ව විද්‍යාලයක ආචාර්ය උපාධිය සඳහා තේරීමට නම් මේ සිසුන් අතරේ ඔබ ඉදිරියෙන්ම සිටිය යුතු වෙනවා.

ආචාර්ය උපාධියක් හැදෑරීමේදී බොහෝ විෂයධාරාවන්හි සිසුන්හට වියදමට සරිලන වේතනයක් ලබා දෙනු ලබනවා. විද්‍යා විෂයයන්හි මෙය ඉතා ඉහළ මුදලක් වන අතර අනෙක් විෂයයන් සඳහා එම මුදල අඩු වුවත් වෙනත් ආකාරයෙන් සිසුන්ට ජීවත්වීමට සරිලන මුදලක් ලබා දීමට සෑම විශ්ව විද්‍යාලයක්ම බැඳී සිටිනවා. මේ වෙනුවෙන් සිසුන් එක්කෝ මේ හේතුව නිසා බොහෝ විදේශීය සිසුන් අමෙරිකානු උසස් අධ්‍යාපනය කෙරෙහි විශේෂ සැලකිල්ලක් දක්වනවා. එසේම අමෙරිකානු ආචාර්ය උපාධිය වසර 4-6 දක්වා කාළයක් ගතවන කටයුත්තක්. එක්සත් රාජධානියේ මේ සඳහා ගතවන කාළය මීට වඩා අඩු වුවත් ඉගෙන ගන්නා දේ වල සහ ක්‍රමයේ සුවිශාල වෙනස්කම් තිබෙනවා.

අමෙරිකානු විශ්ව විද්‍යාලවලට ආචාර්ය උපාධිය හැදෑරීම සඳහා අපේක්‍ෂකයන්ගෙන් අයදුම්පත් කැඳවීම අරඹන්නේ ඊට පෙර වසරේ අගෝස්තු-සැප්තැම්බර් මාසවල සිටයි. එනම් 2011 දී බඳවා ගන්නා සිසුන් 2010 අගෝස්තුවල සිට අයැදුම් කළ යුතු වෙනවා. බොහොමයක් විශ්ව විද්‍යාල කටයුතු පරිගණක ගත කර ඇති නිසා ඒ ඒ අධ්‍යයනාංශ වල සහ විශ්ව විද්‍යාලයේ වෙබ් අඩවි වලින් අදාල අයදුම්පත බාගත හැකි වනවා. එමෙන්ම ඒ සමඟම ඊට අදාල උපදෙස් මාලාව අඩංගු විස්තරයද බාගත කිරීමට අමතක කරන්න එපා. මක් නිසාද යත් අසම්පූර්ණ අයදුම්පතක් යැවීම යනු ඔබේ අයදුම්පත ප්‍රතික්‍ෂේප කිරීමට ඔබ ඔවුනට පළමු අවස්ථාව ලබාදීමයි.

ඔබ අධ්‍යාපනය හැදෑරීමට බලාපොරොත්තු වන විෂයධාරාව අනුව සහ විශ්ව විද්‍යාලයේ අවශ්‍යතා අනුව ඔබ කළයුතු කඩඉම් විභාග වෙනස් වනවා. මා දන්නා අයුරින් විද්‍යා විෂයයන් ගෙන් ආචාර්ය උපාධිය හැදෑරීමට ඔබ අනිවාර්යයෙන් TOEFL සහ GRE යන විභාග දෙක ඉහලින් සමත්විය යුතුයි. එක් එක් විශ්ව විද්‍යාලයේ මට්ටම අනුව එම විභාගවලින් ඔවුන් බලාපොරොත්තු වන ලකුණු වෙනස් වනවා, තවත් සමහර විශ්ව විද්‍යාල වලට GRE Subject Test  සහ  TSE යන විභාග පවා උවමනායි.  මේ විභාග ආවට ගියාට සමත් වන්න බැහැ. එක විභාගයකට සාමාන්‍යයෙන් අමෙරිකානු ඩොලර් 120 ක් පමණ උවමනායි. එමෙන්ම මාස ගණනාවක පුහුණුවක් අවශ්‍යයි. මේ සඳහා පුහුණු පන්ති Royal Institute සහ American College of Higher Education යන ආයතනවල පැවැත්වෙනවා. ඒවාට සහභාගීවී හොඳින් සූදානම් වී විභාගවලට මුහුණ දීමෙන්, නැවත නැවතත් එම විභාගයන්ට ලිවීමේ අවශ්‍යතාවය නැතිව යනවා. TOEFL නම් වලංගු වන්නේ වසර දෙකකට පමණයි. GRE  එක වරක් කළ පසු එය ශාස්ත්‍රපති (MSc) සහ ආචාර්ය උපාධිය (Ph.D.) යන දෙකටම වලංගු වෙනවා.

මෙම විභාග වලට සූදානම් වන අවස්ථාව වන විට ඔබ හැදෑරීමට බලාපොරොත්තු වන පාඨමාලාව, විශ්ව විද්‍යාලය ආදිය පිළිබඳ හොඳ අවබෝධයක් ඉලක්කයක් ලබා සිටිය යුතුයි. එමෙන්ම එම විශ්ව විද්‍යාලවලට අයැදුම්පත් යවා හෝ යැවීමට සූදානම්කර හෝ තිබිය යුතුයි. ඒ මෙන්න මේ හේතුව නිසා. GRE සහ TOEFL විභාග අවසානයේ ඔබට කැමති විශ්වවිද්‍යාල 4 කට ඔබේ ලකුණු නොමිලේ යැවීමේ අවස්ථාව උදා වෙනවා. එසේ නොවුව හොත් ඔබ එම ලකුණු යවන සෑම අවස්ථාවකම  ඒ සඳහා මුදල් ගෙවිය යුතුව තිබෙනවා. ඒ නිසා මේ නොමිලේ ලැබෙන අවස්ථාව පැහැර හරින්න එපා.

මා පෙර ලිපියේ සඳහන් කළ පරිදි, ආචාර්ය උපාධියක් හැදෑරීම සඳහා තරමක ඉහල ලකුණු මට්ටමක් සහිතව ඔබ මූලික උපාධිය සමත් විය යුතුයි. ප්‍රථම පන්තියේ හෝ දෙවන පන්තියේ ඉහල සාමාර්ථයක් සහිත නම් ඔබට වඩා පහසුයි. එසේ නොමැති නම් ඔබ ‍බොහෝ දුරට ශාස්ත්‍රපති උපාධියක් (MSc) කළ යුතුව තිබෙනවා.

ඒ සඳහා ඔබ සූදානම් විය යුත්තේ මෙහෙමයි. ඔබ දන්නා අඳුනන කෙනෙක් ඔබ හැදෑරීමට බලාපොරොත්තු වන විෂයධාරාවෙන් ආචාර්ය උපාධියක් කරනවා නම් ඔහු/ඇය ගෙන් තොරතුරු ලබා ගන්න. එසේ නැතිනම් Google භාවිතයෙන් ඔබ කැමති විෂයධාරාව පිළිබඳ මනා අධ්‍යයනයක යෙදෙන්න. එසේ කළ පසු ඔබට ඒ සඳහා හොඳ යැයි හැඟෙන විශ්ව විද්‍යාල කිහිපයක් සොයා ගැනීමට අපහසු වන්නේ නැහැ. ‍  අමෙරිකානු විශ්ව විද්‍යාල කාර්තු කිහිපයකට වෙන්කර තිබෙනවා. ඒ වර්ග කිරීම මෙතැනින් බලන්න. පළමු කාර්තුවේ ඇති විශ්ව විද්‍යාල වනුයේ Harvard, MIT, UCLA, Princeton, Yale, UC-Berkley, Stanford, වැනි ඉහල ගණයේ විශ්ව විද්‍යාලයි. මේවාට ඇතුළු වීමට ඉතා ඉහළ මට්ටමේ මූලික උපාධියක් සහ සියයට සියයක්  ආසන්නයේ GRE , TOEFL ලකුණු අවශ්‍යයි. ඉතින් ඔබ මේ තත්ත්‍වයේ සිසුවෙක්/සිසුවියක් නම් පළමු කාර්තුවේ විශ්ව විද්‍යාලවලට අයැදුම් කරන්න… බඳවා ගැනීමේ සම්භාවිතාවය නම් ඉතාම අඩුයි. බැරිවෙලාවත් ලැබුනොත් ඔබේ වාසනාව… හොඳින් වැඩ කරගෙන යන්න, ලැබුන අවස්ථාව පැහැර හරින්න එපා.

එසේ විශ්ව විද්‍යාල කිහිපයක් තෝරාගත් පසු ඒ ඒ අධ්‍යයනාංශයට අදාල වෙබ් අඩවියෙන් ඔබ ආචාර්ය උපාධිය හැදෑරීමට කැමති විෂය ක්‍ෂෙත්‍රයට අදාල මහාචාර්යවරුන්ගේ වෙබ් අඩවි හොඳින් හදාරන්න. ඔබ යමෙකු යටතේ පර්යේෂණ කිරීමට රුචි නම් ඒ බව ඔහුට/ඇයට දන්වා විද්‍යුත් තැපැල් මගින් සම්බන්ධ වන්න, ඔවුන්ට ඔබ කවුදැයි හඳුන්වා දී ඔබේ ජීව දත්ත සටහනක්, ඔබ කිරීමට බලාපොරොත්තු වන විෂයයන් ආදිය පිළිබඳ කෙටි හැඳින්වීමක් සමඟින් ඔවුන්ට ලියන්න. මෙසේ ලියන විට හැකි තරම්  නිවැරදිව, වෘත්තීය මට්ටමින් ලියන්න. පිළිතුරු පමාවුවත් කලබල වෙන්න එපා, බොහොමයක් දෙනා අධික වැඩ රාජකාරි ඇති උදවිය. සතියක් පමණ කල් දී නැවත ලියන්න. සමහර විට ඒ ඒ අංශයේ ලේකම් තනතුර දරන පුද්ගලයා හෝ Graduate Students Director සම්බන්ධ කරගත හැකියි. එවිට ඔබට ඇති සියළු ප්‍රශ්න, නොතේරෙන තැන් ආදිය එම පුද්ගලයාගෙන් දැනගත හැකියි. මේ සියල්ල නිරාකරණය කරගෙන අයදුම්පත නිවැරදිව හැකිතරම් අංග සම්පූර්ණව පුරවන්න. GRE TOEFL ලකුණු විභාගය කළ පසු කෙළින්ම ලැබෙන්න සලස්වන බව ඔවුනට දන්වන්න.

මෙම අයදුම්පත් පිරවීමේදී ඔබට පෞද්ගලික විස්තරයක් (Personal Statement) ලියන්න සිදු වනවා. මෙය ඔබේ ඉංග්‍රීසි ලිවීමේ හැකියාව, ඔබගේ අනාගත බලාපොරොත්තු, ඔබේ සංවිධාන ශක්තිය ආදී නොයෙක් පරාමිතීන් උරගා බලන ලියවිල්ලක්. මෙය හොඳින් ලියන තරමට ඔබේ අයදුම්පත පිළිගැනීමේ සම්භාවිතාවය වැඩියි. මේ නිසා මෙය හොඳින් ලියා හොඳින් ඉංග්‍රීසි ව්‍යාකරණ දන්නා පුද්ගලයෙකු ලවා නිවැරදි කරගැනීම ඉතා යෝග්‍යයි.

එසේම ඔබට දන්නා හඳුනන පුද්ගලයන් තිදෙනෙක්ගෙන් ඔබ පිළිබඳ ලිපි තුනක් (Reference letters) අදාල විශ්ව විද්‍යාලවලට යැවීමට සිදු වෙනවා. මේ සඳහා ඔබ ඉගෙනගත් මහාචාර්යවරු තිදෙනෙක් ඔබට තෝරාගත යුතුයි. මේ තිදෙනා ඔබ හොඳින් දන්නා, එසේම ඔබ සමඟ මනා සම්බන්ධතාවයක් ඇති අය වීම ඉතා යෝග්‍යයි. එසේම ඔවුන් ඔබ වෙනුවෙන් ලිපියක්/ලිපි කිහිපයක් ලිවීමට තරම් ඔබට සමීප අය විය යුතුයි.

මෙසේ ඔබේ අයදුම්පත සම්පූර්ණ කළ පසු එය තැපෑලේ යැවිය හැකියි. එසේම, සමහර විශ්ව විද්‍යාලවල අයදුම්පතේ මූලික කොටස් වෙබ් අඩවියේම පුරවා (Online submission) ඉදිරිපත් කළ හැකියි. එසේ හැකි නම් එය වඩාත් පහසු මෙන්ම ඉක්මන් කර්තව්‍යයක් ද වෙනවා. එවිට ඔබ සම්පූර්ණ කළයුත් ලිපි ලේඛණ පිළිබඳ ඔවුන් දන්වා එවීමටත් යුහුසුළු වෙන අතරම ඔබේ අයදුම්පත ඇත්තේ කොතැනද යන්න බලාගැනීමටත් හැකියි. ‍මතක තබා ගතයුතු තවත් කාරණාවක් වන්නේ බොහෝ විශ්ව විද්‍යාල මෙම අයදුම්පත් සළකාබැලීමේ ක්‍රියාවලිය සඳහා ඩොලර් 35-75 අතර මුදලක් අය කරනු ලබනවා. ඒ නිසා ඔබ හොඳින් සලකා බලා ඔබට යාමට හැකි, ඔබට යාමට අවශ්‍ය විශ්ව විද්‍යාල කිහිපයක් සඳහා එකවර අයැදුම් කිරීම කළ යුතුයි. මක් නිසාද යත් ඔබ ඉල්ලුම් කරන පළමු විශ්ව විද්‍යාලයෙන්ම ඔබව බඳවා ගැනීම කරාවි යැයි සිතන්න අපහසු නිසා.

මෙ‍සේ අයදුම්පත සම්පූර්ණ කරන අතරතුර ඔබට පළමු මාස කිහිපයේ මූල්‍යමය පහසුකම් සපයාගැනීමට අවශ්‍ය මුදල් ඔබ සතුව ඇතැයි සනාථ කිරීමට Financial Statement එකක් ඉදිරිපත් කිරීමට සිදු වෙනවා. මේ සඳහා ඔබ මාස කිහිපයකට පෙර අවම වශයෙන් රු: ලක්‍ෂ 5 ක් ($ 5000) සමාන මුදලක් බැංකුවක තැන්පත් කර තබා බැංකුවෙන් සහතිකයක් ලබා ගෙන ඉදිරිපත් කළ යුතුයි.

මෙසේ සියල්ල සම්පූර්ණ කරන අතරතුර හොඳින් GRE සහ TOEFL සමත් වී ඒ ලකුණු අදාල විශ්ව විද්‍යාලවලට යැවීමට කටයුතු කරන්න. මේ අතරතුර අදාල විශ්ව විද්‍යාලවල ඔබ පර්යේෂණ කිරීමට බලාපොරොත්තු වන මහාචාර්යවරු සමඟ දිගින් දිගටම සම්බන්ධය පවත්වාගන්න. මෙය එක අතකින් ඔබේ අයදුම්පත පිළිගැනීමේ සම්භාවිතාවය වැඩි කරන අතර සමහර මහාචාර්යවරු කෙළින්ම ඔබව බඳවා ගැනීමට කැමැත්ත පළ කර අධ්‍යයනාංශයට ඒ බව දන්වා ඔබේ බඳවා ගැනීම ඉක්මන් කරනවා. මේ සියළු කටයුතු අගෝස්තු-නොවැම්බර් වන විට නිමකළ හැකි නම් ඔබට හොඳ අවස්ථාවක් තිබෙනවා. බොහෝ අධ්‍යයනාංශ ඊලඟ වසරට ආචාර්ය උපාධි අපේක්‍ෂකයන් බඳවාගැනීම සඳහා සාකච්ඡා කෙරෙන පළමු හමුවීම්  වටය පවත්වන්නේ නොවැම්බර් මාසයේදී, එසේම ඊලඟ වසරේ පෙබරවාරි වන විට සියල්ල සම්පූර්ණ කර අවසන්….

මෙසේ සියල්ල සම්පූර්ණ වූ පසු ඔබ බඳවා ගතහොත් ඔබට  I-20 නම් ලියවිල්ලක් එවනු ලබනවා. ඔබ එය අත්සන් කර යවන තෙක් ඔබේ ශිෂ්‍යභාවය වලංගු වන්නේ නැහැ. ඔබට I-20 කිහිපයක් විශ්ව විද්‍යාල කිහිපයකින් ලැබුන හොත් හෝ ඔබව විශ්ව විද්‍යාල කිහිපයකින් ඇතුලත් කරගැනීමටහැකි බව දන්වා එවුව හොත් ඉන් ඔබ වඩා යෝග්‍ය විශ්ව විද්‍යාලය තෝරාගෙන, අනෙක් විශ්ව විද්‍යාලවලට ඔබ නොඑන බව දන්වා යැවීමට තරම් කාරුණික විය යුතුයි. මක් නිසාද යත් ඔබේ අයදුම්පත එම විශ්ව විද්‍යාලයට ලැබුන දා සිට ඔබ වෙනුවෙන් බොහෝ දෙනෙකු මහන්සි වන නිසා. එසේම ඔබ සමඟ ගණුදෙනු කළ පුද්ගලයන්ට ඔබේ තීරණය දන්වා ඔවුනට ස්තුති කරන්නත් අමතක කරන්න එපා.

මෙසේ ඔබේ බඳවා ගැනීම සම්පූර්ණ වූ පසු ඔබට වීසා ලබා ගැනීමට අමෙරිකානු තානාපති කාර්යාලයට යා යුතුයි. ඒ පිළිබඳ සියළු තතු මෙතනින් ලබාගන්න

ඉතින් ඔබේ ජීවිතය සාර්ථක කර ගැනීම මෙතැන් සිට ඔබට බාරයි. ඔබ යන්නේ වෙනත් රටකට, ඒ රටවල් අනුව හැඩගැසී ඔබේ අනන්‍යතාවය තබාගෙන ඉගෙනීම සාර්ථක කරගන්න…

Happy Graduates

ඔබට ජය..

නොතේරෙන යමක් තිබේ නම් අපි සාකච්ඡා කරමු……

පිස්සු හැදෙන සඳ…. උසස් පෙළ විෂය නිර්දේශය, විභාගය පාසල් සිසුන්ට අමාරුලු….එහෙම කියන්නේ උසස් පෙළ ගුරුවරයෙක්…. 2010 ජූනි 1

Posted by Alchemiya in ඔබට හිතන්න යමක්.
Tags: , , ,
4 comments

ඔන්න Daily Mirror පත්තරේ මරු Joke එකක් දාලා, ඕන නම් සබැඳුම ඔස්සේ ගිහින් බලන්න… ඒ ලිපියේ එක කොටසක මෙන්න මෙහෙම තියෙනවා.

” Economics Teacher Herath Banda said that there is a perception among students that his subject is a difficult one today.

Mr. Banda who works at Sumana Balika Vidyalaya, Ratnapura pointed out that the syllabus is also advanced for the students.”

බණ්ඩා මහත්තයා හිතන් ඉන්නේ සිරි ලංකාව තවම තියෙන්නේ එකදාස් නවසිය බර ගණන් වල කියලා. ලෝකය බොහෝ දුර ඉදිරියට ගිහින්. වෙනත් රටවල දෙකේ පන්තියෙ පොඩි එවුන් තමන්ගෙම අදහස් අනුව පින්තූර, වීඩියෝ ආදිය හදලා පන්තියේ ව්‍යාපෘති වලට ඉදිරිපත් කරන කාළයක් මේ. පහේ පන්තියේ පොඩි එවුන් නැනෝතාක්‍ෂණය ඉගෙන ගන්න කාළයක් මේ. මට හිතෙන විදියට පාසලේ ළමයින්ට නොවෙයි, බණ්ඩා මහතාටයි විෂය නිර්දේශයේ කරුණු තේරුම්ගන්න බැරි වෙලා තියෙන්නේ.මෙන්න මේ ප්‍රවෘත්තිය තමයි අද මගේ ලියමනේ නිමිත්ත.

ඇත්තටම අද අපේ උසස් පෙළ ළමයින්ට විෂයයන් අමාරුද ? දශක ගණනාවක් තිස්සේ උසස් පෙළට තිබුණ විෂයයන් 4  ‍මෑතකදී අඩු වුනා 3 කට. මේ නිසා ළමයින්ට පාඩම් කළ යුතු ප්‍රමාණයේ අඩුවීමක් වුනාද කියලා කියන්න මම නම් දන්නේ නැහැ. ඒත් එය මානසිකව විෂයයන් 3 කට අඩු වීම නම් සෑහෙන දුරට සහනයක් වෙන්න ඇති. ඒත් මටනම් බණ්ඩා මහතා එක්ක එකඟ වෙන්න බොහොම අමාරුයි…. ඒ හේතු කීපයක් මත…

විෂය නිර්දේශ හෝ විභාග පහසුයි කියලා කිසිම ශිෂ්‍යයෙක් කවමදාකවත් කියන්නේ නැහැ. ඒ වගේම විෂය නිර්දේශය පහසු වෙලා විභාගයත් පහසු වෙනකොට විශ්ව විද්‍යාල පිවිසුම්  කඩඉම් ලකුණු කීයක් වෙයිද ? එමෙන්ම, විභාග අපහසු නම් මෙපමණ ප්‍රමාණයක් සිසුන් විභාග සමත් වෙලා විශ්ව විද්‍යාල වරම් අහිමි වෙන කී දෙනෙක් ඉන්නවද ? විභාග අපහසු නම් සිසුන් විශාල සංඛ්‍යාවක් විභාගය අසමත් වෙලා විශ්ව විද්‍යාල කඩඉම් ලකුණු මට්ටම අඩු කරන්න වෙනවා නේද ?

මම නම් හිතන්නේ විභාග අමාරු නැති බවයි. එසේම මගේ මතය නම්, දැනට පවතින විෂය නිර්දේශ අළුත් කරුණු අනුව සංශෝධනය විය යුතුයි. අප සිටින්නේ 2010 වසරේ.. ලෝකය ඉදිරියට යනවා විනා පසුපසට යන්නේ නැහැ. ඒ නිසා අළුත් දේ ඉගෙනීම බොහොම වටිනවා. ඒ වගේමයි මූලික උපාධිය හදාරලා උසස් අධ්‍යාපනය සඳහා විදේශගතවන සිසුන්ට  හෝ පෞද්ගලික අංශයේ රැකියා සඳහා යන අයට බණ්ඩා මහතා ඉගෙනගත් පරණ විෂය නිර්දේශයෙන් වැඩක් තියේද කියලා ඒ මහතාටම හිතන්න වෙනවා.

සිසුන්ට විභාග අමාරු නම් කොහොමද විශ්ව විද්‍යාල ප්‍රවේශයට මේ තරම් තරගයක් ? එසේ නම් ඇයි කඩඉම් ලකුණු සංඛ්‍යාව හැම වසරේම ඉහල යන්නේ ? විශ්ව විද්‍යාලවලට සිසුන් අඩු වුනා කියලා කවදාවත් අහලා තියෙනවාද ? බණ්ඩා මහතා ගැන මට ඇත්තටම දුකයි. ඒ මහතාගේ තර්කය බොහොම බොළඳ තර්කයක්.

විය යුත්තේ ගුරුවරයා දැනුවත් වීමයි. ගුරුවරු කරන්නේ හැමදාම තමන් උගන්වන දේ පන්තියට ඇවිත් repeat කරන එකයි. කිසිම අළුත් දැනුමක් ලබා ගන්න වෙහෙසෙන්නේ නැහැ. එමෙන්ම රජයෙන් ගුරුවරු දැනුවත් කරන පාඨමාලා කෙරෙනවත් අඩුයි. මෙන්න මේ නිසා ගුරුවරයාගේ දැනුම එකතැන පල් වෙනවා. ඒ නිසාම ශිෂ්‍යයාත් අළුතෙන් යමක් ඉගෙන ගන්නේ නැහැ. මේ තත්ත්‍වය ලංකාවේ පාසල් වලට පමණක් නොවෙයි, විශ්ව විද්‍යාලවලට පවා පොදුයි. මේ දෙගොල්ලොම ගමන් දන්නදේ දෙසාබානවා මිසක් ශිෂ්‍යයා පාඩමට සම්බන්ධ කරගැනීම කෙරෙනවා හරිම අඩුයි. එමෙන්ම ශිෂ්‍යයාත් නොතේරෙන තැන ගුරුවරයාගෙන් අහනවා අඩුයි. මොකද කියනවා නම් සමහර ගුරුවරු ඇඟට කඩන් පනින නිසාත් ගුරු-සිසු සම්බන්ධය ගැන ගුරුවරයා කෙරෙහි සිසුවා තුළ ඇති ආකල්පය බිස මුසු ආකල්පයක් නිසාත් යන කරුණු නිසා. මේ නිසා සිසුවා පෞද්ගලික පන්තියේ ගුරුවරයාට ඉතා සමීපයි. ඔහු විහිළුවෙන් හෝ වෙනයම් ක්‍රමයකින් (එහෙමත් නැත්නම් මුදල් ගෙවලා ඉගෙන ගන්න නිසා) සිසුවාගේ අවධානය කෙසේ හෝ පාඩමට යොමු කරවා ගන්නවා. ඒ වුනත් මෙහිදී ද සිසුවා පාඩම කෙරෙහි සක්‍රීය සහභාගීත්‍වයක් දරනවා හරි අඩුයි.

ලංකාවෙ ගුරුවරුන්ට නවතම ඉගැන්වීමේ ක්‍රම වලට නිරාවරණය වීමේ අවස්ථා හරි අඩුයි. මෙයට ප්‍රධාන හේතුව අධ්‍යාපන බලධාරීන්ගේ නොදැනුවත්කම. බොහොමයක් අධ්‍යාපන නිලධාරීන් දේශපාලන බලපුළුවන්කාරකම් වලින් ඒ තැන්වලට ආ උදවිය. ඒ අය නවතම අධ්‍යාපන ක්‍රම ගැන නොවෙයි අධ්‍යාපනය කියන්නේ මොකක්ද කියලා වත් හරියට නොදන්න අය. ඉතින් කොහොමද අධ්‍යාපනේ ගොඩගන්නේ ?

ප්‍රශ්න පදනම්කරගත් ඉගෙනීම, එහෙමත් නැත්තම් සිංහලෙන් කියන විදියට Problem Based Learning අද ලෝකයේ සාර්ථක අධ්‍යාපන රටාවක්. මෙය හැම විටම කරන්න බැරි වුනත් සිසුන් පාඩමට සක්‍රීයව සහභාගි කරවා ගැනීමට, ගුරුවරයාට සිසුන්ගේ දැනුම මට්ටම උරගා බැලීමට පාවිච්චි කළ හැකි කදිම ක්‍රමයක්. මා හිතන අන්දමට ලංකාවේ කොතැනකවත් මෙම ක්‍රමය ක්‍රියාත්මක වන්නේ හෝ අත්හදා බැලෙන්නේ නැහැ. මට හිතෙන විදියට ගුරුවරුන්ට පඩි සහිතව දෙන පාසල් නිවාඩුව ගෙවල්වල ළමයි බලාගන්නවට වඩා වැදගත් වැඩකට යොදා ගන්නවා නම් මෙහෙම ප්‍රශ්න ඇති වන්නේ නැහැ. ඒ වැදගත් වැඩය නම්, ගුරුවරු නව පාසල් වාරයට, නව වසරට නව දැනුමින් සන්නද්ධ කිරීම. එහෙම වෙනකොට ගුරුවරුන්ටත් නවතාවයක්, තමන් නැවතත් යමක් ඉගෙන ගන්නවා කියලා හැඟෙනවා.

Problem Based Learning Process

අනෙක් කාරණය තමයි ලංකාවටම බලපාන “වගකීම් නොගැනීමේ ‍රෝගය”… ලංකාවෙ ජනාධිපතිගෙ ඉඳලා කසළ ශෝධකයා දක්වා රාජ්‍ය සේවයේ නියැලෙන කිසිම කෙනෙක් තමන්ගේ ක්‍රියා වලට වගකීමක් දරන්නේ නැහැ. වෛද්‍යවරුන් ‍තම අත්වැරැද්දකින් රෝගියෙකු අනතුරට පත් වුනොත් හෝ මියගියොත් වැරැද්ද වෙනුවෙන් වගකීමක් දරන්න සූදානම් නැහැ. හෙදියෝ රෑට රන් දෙපැය බලනකොට සූත්‍රිකාගාරයේ වැසිකිළියේ ගර්භණී අම්මලා දරුවන් ප්‍රසූත කරනවා. ගිලන් රථයෙන් අමාරු රෝගියෙක් වෙනත් රෝහලකට රැගෙන යන විට, ඒ රථයේ රියැදුරා සහ හෙදියෝ තේ බොන්න කඩවල් ගානේ යනවා, ගිහින් එනකොට ලෙඩා මැරිලා…. මෙන්න මේ වගේ වැඩ ලංකාවෙ සිද්ධ වෙන්නේ….

මෙන්න මේ දේවල් නවත්වන්න, සියළුම රාජ්‍ය සේවකයන් තම සේවාව ලබා ගන්නා අය අතින් අඛණ්ඩ ඇගයීමකට ලක් විය යුතුයි. උදාහරණයක් හැටියට: හෙදියක් නම්, ඇය සත්කාර කරන රෝගියා සුව වී නිවස බලා යන අවස්ථාවේ පිරවීමට ඇගයීම් පෝරමයක් ලබා දිය යුතුයි. එම ඇගයීම්, එම හෙදියගේ ඊලඟ වැටුප් වර්ධකය හෝ උසස්වීම ලබාදීමේදී සැලකිල්ලට ගත යුතුයි. මෙසේම පාසල් සිසුන්ටද වාරය අවසානයේ ගුරුවරුන්ගේ ඉගැන්වීම ආශ්‍රිත ඇගැයීමක් පිරවීම සඳහා බා දිය යුතුයි. මෙවැනි ඇගයීම් අමෙරිකානු විශ්ව විද්‍යාලවල ගුරු සහායකයින් (Teaching Assistants) හට පවා සිදු කෙරෙනවා. මෙය මහා වියදම් යන කාරණයක් නොවෙයි. එසේ වියදම් ගියත්, ඉන් ලැබෙන ප්‍රතිඵල ඊට වඩා ලාභදායකයි.

ලංකාවෙ සිසුන්ට විභාග අමාරුයි කියලා ප්‍රශ්න වලින් ගැලවෙන්න නොවෙයි, ප්‍රශ්නයට පිළියම් හොයන එකයි වැදගත්, ටියුෂන් ගුරුවරයෙක් වෙලා හිටපු අධ්‍යාපන ඇමති බන්දුල ගුණවර්ධන මහතාටත් මේ අධ්‍යාපන ක්‍රමය ගොඩ දාන්න බැරි නම්, සක්කරයගේ පුතා වයිමාට තමයි මේ අවනඩුව කියන්න වෙන්නේ……

ගෙදර වසන නිහඬ අනතුර………..ඊයම් විෂ වීම හෙවත් සිංහලෙන් කියනවා නම් Lead Poisoning………. 2010 මැයි 27

Posted by Alchemiya in රසායන විද්‍යාව සබැඳි දේ.
Tags: ,
3 comments

නිහඬ අනතුර...... ඊයම්...

ඊයම් විෂ වීම යනු ශරීරයේ ඊයම් ‍නොහොත් Lead නම් මූලද්‍රව්‍යයේ සාන්‍ද්‍රණය අධික වීමෙන් සෑදෙන රෝගී තත්ත්‍වයකි. මෙය වෛද්‍ය විද්‍යාත්මකව Plumbism, saturnium, Devon Colic, Colica Pictonium, හෝ Painter’s Colic (පින්තාරුකරුවාගේ බඩ රුදාව) නමින් හඳුන්වයි. ඊයම් ඉතා බර ලෝහයකි. ශරීරයේ ඊයම් සාන්‍ද්‍රණය වැඩි වීමෙන් බොහෝ ඉන්‍ද්‍රියයන්ට සහ ඒවායේ ක්‍රියාකාරිත්‍වයට හානි පැමිණිය හැකියි. මෙසේ හානි පැමිණිය හැක්කේ හෘදය, අස්ථී, ආහාර මාර්ගය, වකුගඩු, ස්නායු පද්ධතිය, සහ ප්‍රජනන පද්ධති ආදියටය. එහෙත් මෙය ප්‍රධාන වශයෙන්ම ස්නායු පද්ධතියට බලපාන අතර විශේෂයෙන්ම අවුරුදු 6 ට වඩා අඩු කුඩා දරුවන්ට විෂ සහිතය. එයින්  ඔවුන්ගේ ශාරීරික සහ මානසික වර්ධනය, අධ්‍යාපනික වර්ධනය සහ චර්යාත්මක වෙනස්වීම ආදියට කෙළින්ම අහිතකර ලෙස බලපායි. ඊයම් වැනි බර ලෝහ ශරීරයේ විවිධ අවයව තුල කලක් තිස්සේ එකතු වනු ලැබේ. එය වසර ගණනාවක් තුළ ඔබට නොදැනීම සිදුවිය හැක්කක්. මෙය විශේෂයෙන්ම පැරණි ගොඩනැඟිලිවල ආලේපිත තීන්ත, ජලය, පස, ආහාර, වාතය, සහ පාරිභෝගික නිෂ්පාදන හරහා කාලයක් තිස්සේ ශරීරයට එක්විය හැකිය. යම් යම් ද්‍රව්‍ය ශරීරයට අහිතකර වීමේ අවම අගයයන් ප්‍රකාශයට පත් කර තිබුනද, ඊයම් සඳහා මෙසේ අවම අගයයක් පළ වී නැත, ඉතා කුඩා ප්‍රමාණයක් වුවත් අහිතකර බවයි ඉන් හැ‍ඟේ.

ශරීර පටකවල සහ රුධිරයේ ඊයම් ප්‍රමාණය මැනීමෙන් ඊයම් විෂවීම මැනිය හැකිය. ඊයම් විෂවීම දෙආකාරයකින් සිදු විය හැකිය. ඒ සුළු ප්‍රමාණවලින් දීර්ඝ කාලීන නිරාවරණය (Chronic Exposure) හෝ ඊයම් විශාල ප්‍රමාණයකට ක්‍ෂණික නිරාවරණය සිදු වීම  (Acute Exposure) ලෙස. එසේ වුවත් මුලින් සඳහන් කළ දීර්ඝ කාලීන නිරාවරණය සුලභය. උදාහරණයක් වශයෙන් ඊයම් අඩංගු තීන්ත වර්ගයක් ආලේප කළ නිවැසියන් දීර්ඝ කාළයක් තිස්සේ මෙසේ ඊයම් වලට නිරාවරණය වනු ලැබේ. මේ නිසා ඔවුන්ගේ ශරීර තුළ ඊයම් තැන්පත් වීම සිදු වේ. කාලයක් ගත වූ පසු මෙම ලෝහ ඉතා සුළු ප්‍රමාණවලින් අප ශරීර වලින් ඉවත් විය හැකි වුවද, නිතර නිතර නිරාවරණය වූ විට රුධිරයේ ඊයම් සාන්‍ද්‍රණය ස්ථිර වූ ඉහල ම්ටමක පවතී. එසේ තැන්පත් වූ ලෝහ සාන්‍ද්‍රණය වැඩි වූ පසු රෝග ලක්‍ෂණ පහල වේ.

ඊයම් විෂ වූ දරුවකුගේ අස්ථි - සුදු පැහැ අධික ස්ථානවල ඊයම් තැන්පත් වී ඇත.

ඊයම් විෂවීම ප්‍රධාන වශයෙන් නිර්ණය කළ හැක්කේ රුධිරයේ ඊයම් සාන්‍ද්‍රණය මැන බැලීමෙනි. එය මනිනු ලබන්නේ රුධිරය ඩෙසි ලීටරයකට ඊයම් මයික්‍රොග්‍රෑම් (μg/dL)කොපමණ තිබෙනවාද කියා ගණනය කිරීමෙනි. අමෙරිකානු ආහාර සහ ඖෂධ අධිකාරිය සහ ලෝක සෞඛ්‍ය සංවිධානයේ සම්මත වලට අනුව රුධිරයේ ඊයම් 10 μg/dL ට වඩා තිබීම අන්තරායකාරී තත්ත්‍වයක් වේ.  අමෙරිකානු ළමා රෝග අධ්‍යයන ආයතනය සඳහන් කරන අන්දමට රුධිරයේ ඊයම් 10 μg/dL ට වඩා තිබීම ඊයම් විෂවීම (Lead Poisoning) ලෙස නම් කරයි. අමෙරිකාවේ පමණක් දල වශයෙන් අවුරුදු 1-5 අතර දරුවන් 250,000 – 310,000 කගේ රුධිර ඊයම් සාන්‍ද්‍රණය 10 μg/dL ට වඩා ඇති බව අමෙරිකානු රෝග නිවාරණ කේන්‍ද්‍රය සඳහන් කරයි.

ඊයම් භාවිතය සහ විෂවීම පිළිබඳ පසුබිම

ඊයම් විෂවීම ඉතාමත් ඈත අතීතයේ පවා පාරිසරික අන්තරායක් ලෙසින් හඳුන්වා දී ඇත. ලෝකයේ මුලින්ම සොයාගත් ලෝහ වර්ග අතුරින් එකක් වන්නේ ඊයම් ය. ක්‍රිස්තු පූර්ව 6500 දී පමණ ආසියාවෙන් සොයාගන්නා ලද ලෝහයක් ලෙස පොතපතේ සඳහන් වේ. එසේම රෝම අධිරාජ්‍යයේ ඉතා සුලභ ලෙස ඊයම් භාවිතා වී ඇති බවත් රෝම අධිරාජ්‍යයේ බිඳවැටීමට පවා ඊයම් විෂවීම බලපා ඇති බවත් යම් යම් වාර්තාවල සඳහන් වී ඇත. ‍එසේ මුත් එම කරුණ හරියටම සනාථ කිරීමට ප්‍රමාණවත් සාධක හමුවී නැත.

ඊයම් විෂවීම පිළිබඳ ජුලියස් සීසර් අධිරාජ්‍යයාගේ ඉංජිනේරුවා පවා සටහන් තබා ඇති බව වාර්තා වේ. ඊයම් ජලනල වලින් සපයන ජලයට වඩා මැටියෙන් තැනූ ජලනල වලින් සපයන ජලය ගුණදායක බව ඔහු සඳහන් කර තිබේ. ඊයම් වලින් සෑදෙන්නේ යැයි අනුමාන කරන Gout නම් ‍රෝගය රෝමයේ බහුලව ව්‍යාප්තව තිබීම මේ වාර්තා තවදුරටත් සනාථ කරන සාධක වේ.

17 වන සියවසේ එබර්හාර්ඩ් ගොකෙල් (Eberhard Gockel) නම් ජර්මන් වෛද්‍යවරයා විසින් ඊයම් මිශ්‍රිත වයින් පානයෙන් අසාමාන්‍ය බඩ රිදීමක් සෑදෙන බව සොයාගන්නා ලදී. වයින් පානය කළ පූජකයන්ට වඩා පානය නොකළ පූජකයන් මනා සෞඛ්‍ය තත්ත්‍වයෙන් පසුවන බවත් වයින් පදම් කිරීම සඳහා ඊයම් සංයෝගයක් වන ලෙඩ් ඇසිටේට් පාවිච්චි කරන බව ඔහු සොයාගැනීමෙන් අනතුරුව එහි ආදිපාදවරයා විසින් වයින් පදම් කිරීම සඳහා එම සංයෝග භාවිතය තහනම් කළ බවත් වාර්තාවල සඳහන්. එහෙත් 18 සහ 19 වන ශතවර්ෂ වලදී වයින් රසකාරකයක් ලෙස නීතිවිරෝධීව ඊයම් එකතු කිරීම සිදුවී තිබේ. ඉතා දැඩි වයින් පානය කරන්නෙක් වූ සංගීතඥ බීතෝවන්, රුධිර ඊයම් සාන්‍ද්‍රණය වැඩි වීමෙන් පීඩා විඳි බව සඳහන්. පසු කළෙක ඔහුගේ හිසකෙස් යොදාගෙන කළ පරීක්‍ෂණයකින් මේ බව තවත් සනාථ වී ඇත.

කාර්මික විප්ලවයට පසු වැඩබිම් ආශ්‍රිත ඊයම් විෂවීම ඉතා සුලභ කාරණයක් බවට පත් වී ඇත. 19 වන සියවසේ ගෘහ අලංකරණය සඳහා තීන්ත භාවිතය කිරීමට පටන් ගැනීමත් සමඟ කුඩා දරුවන් ඊයම් විෂවීමට බඳුන්වීම වැඩි වශයෙන් දක්නට ලැබුණි. මේ සම්බන්ධයෙන් ගනු ලැබූ ඉතා වැදගත් පියවරක් වූයේ 1897 දී ඔස්ට්‍රියාවෙන් වාර්තා වුනු කුඩා දරුවන් ඊයම් විෂවීමට බඳුන්වීමයි. ඒ නිසාම 1909 දී ප්‍රංශය, බෙල්ජියම සහ ඔස්ට්‍රියාව ඊයම් යෙදූ සුදු තීන්ත නිෂ්පාදනය තහනම් කරනු ලැබීය. 20 වන සියවසේ වූ කාර්මීකරණයත් සමඟ සිදුවූ අධික ලෝහ භාවිතය නිසා ඊයම් වලට නිරාවරණය වීම ඒ හා සමඟ වැඩි විය. 1920 දශකයේදී ඇරඹි ඉන්ධන වලට ඊයම් මුසුකිරීමත් සමඟ වැඩි වශයෙන් වාතයට සහ ජලයට ඊයම් මුසු වීමට පටන් ගැණුනි. කෙසේ නමුත් මේ පිළිබඳ දැනුවත් වීම සහ ඒ සම්බන්ධයෙන්  මනා ලෙස ආරක්‍ෂණ ක්‍රියාමාර්ග ගැනීම නිසා ඊයම් විෂවීම අවම තත්ත්‍වයේ පවත්වා ගැනීමට දියුණු රටවල් ක්‍රියාකර තිබේ. එසේ වී මුත් තුන්වන ලෝකයේ රටවල් තවමත් මේ ප්‍රශ්නය සම්බන්ධයෙන් තදින් ක්‍රියාකරන බවක් පෙන්නුම් කර නොමැත.

ඊයම් ශරීරගත වියහැකි ආකාර

ඔබ නොදන්නා මුත් ඊයම් පරිසර දූෂකයකි. පරිසරයට ඊයම් එකතුවන්නේ කාර්මික නිෂ්පාදන වලින් (බැටරි නිෂ්පාදනය), රථවාහන ඉන්ධන, ඊයම් කම්බි/වයර්, ආලේපන තීන්ත ආදියෙනි. එනිසාම ඊයම් අඩංගු සංයෝග පරිසරයේ සෑමතැනකම වාගේ දැකිය හැක. පරිසරයට ඊයම් එකතුවන මාර්ග අවම කරගැනීමෙන් ‍මෙම අනතුර පහසුවෙන් වලක්වා ගත හැක.

එය ශරීරගත වියහැකි ආකාර කිහිපයකි.

1. ඊයම් වලට නිරාවරණය වන ආකාරයේ රැකියාවක නියුක්ත වීම

වැඩිහිටියන් ඊයම් වලට නිරාවරණය වන ප්‍රධාන ක්‍රමය වන්නේ ඒ ආශ්‍රිත රැකියාවක නියුක්ත වීමෙනි. මෙම රැකියා වනුයේ බොහෝ විට මෙම දෑ තනන කර්මාන්තශාලා වල රැකියාවල නියුක්තවන්නන් වේ. විකිරණ වලින් ආරක්‍ෂාවීමේ ඊයම් ලෝහ ආවරණ, ජීව උණ්ඩ, සමහර ශල්‍ය උපකරණ, විවිධ විදුලි උපකරණ, විදුලි පරිපථ, ජෙට් ඇන්ජින්, සෙරැමික් ඔපදමන ග්ලේස් යනාදිය නිපදවන පිරිස, රථවාහන හසුරවන නිලධාරීන් මෙම අන්තරායට කෙළින්ම මුහුණදෙන අය වේ. තවද, ඊයම් පතල් කම්කරුවන්, ඊයම් ලෝකුරුවන්, ජලනල සවිකරන්නන්, වීදුරු නිපදවන්නන්, ගොඩනැඟිලි තනන්නන්, බැටරි ආශ්‍රිත රැකියා කරන අය, සහ ප්ලාසිටික් භාණ්ඩ නිපදවන්නන් ඉහල ඊයම් සාන්‍ද්‍රණයකට නිරාවරණය වීමේ වැඩි අවදානමක් ඇති රැකියා කරන පිරිසට අයත් වේ. මීට අමතරව, පෑස්සුම්කරුවන්, රබර් භාණ්ඩ, තීන්ත වර්ග නිෂ්පාදකයන්, මුද්‍රණ යන්ත්‍ර ක්‍රියාකරවන්නන්, ආදී වෘත්තීන් වල නියැලෙන්නන් ද මෙම අන්තරායකාරී පිරිසට අයත්ය. එසේම එම වැඩිහිටි පිරිස නිවෙස්වලට පැමිණෙන විට ඇඳුම්වල ද මෙම ඊයම් අඩංගු සංයෝග, දුහුවිලි ආදිය තැවරීම නිසා දරුවන් ද ඊයම් වලට නිරාවරණය වීමේ අවස්ථා වැඩි වේ.

2. තීන්ත

ගෘහාලේපිත තීන්ත වර්ග සහ ක්‍රීඩාභාණ්ඩ වර්ණ ගන්වන තීන්ත කුඩා දරුවන් ඊයම් වලට නිරාවරණය වන ප්‍රධාන හේතු සාධකය වේ. තද පැහැති සහ දීප්තිමත් තීන්ත වර්ගවල මෙම ඊයම් සාන්‍ද්‍රණය වැඩිපුර පැවතිය හැකිය. ආලේපනයෙන් පසු කල්ගතවන විට මෙම තීන්ත ඉතා භයානක ලෙස ඊයම් පරිසරයට මුදාහැරිය හැකි වේ.  මෙසේ කල්ගතවන තීන්ත දිගුකාලීන ලෙස සුළු වශයෙන් හෝ විශාල ප්‍රමාණයක් එක්වර ඊයම් පරිසරයට හෝ දුහුවිලි ලෙස පසට මුදා හැරීම සිදු වේ. බොහෝ කුඩා දරුවන් නොයෙක් නොයෙක් දෑ මුවට දමා ගනිති. මෙසේ දමා ගන්නා දේ අතර ඇති බිත්තියකින් ගැලවුන කුඩා තීන්ත පතුරක සමහර විට මිලිග්‍රෑම් සියයක් පමණ ඊයම් පැවතිය හැකිය. ඇත්ත වශයෙන්ම මෙම ක්‍රමයෙන් කුඩා දරුවන්ට ඊයම් ශරීරගත වීම දුහුවිල්ලෙන් ශරීරගතවීමට වඩා වැඩිය.

ළදරුවෝ හැම දේම හැපීමට දක්‍ෂයන්ය....

3. පසෙන්

රථවාහන ඉන්ධන වලින් සහ තීන්ත වලින් නිකුත්වන ඊයම් අංශූන් පසේ තැන්පත් වී වසර ගණනක් පැවතිය හැකිය. මෙසේ ඊයම් වලින් දූෂිත පස් මහාමාර්ග අවට සහ ජනාකීර්ණ පෙදෙස්වල ඊයම් තර්ජනය ඇති කරන ප්‍රධාන හේතුකාරකයක් වේ.

4. ජලයෙන්

ඊයම් ජලනල, පිත්තල ජලනල, ඊයම් වලින් පෑස්සූ තඹ ජලනල සහ උපාංග මෙසේ ඊයම් ජලයට මුසු කරන ප්‍රධාන මාර්ග වේ. එසේම පසේ ඇති ඊයම් ජලයට මුසු වීමෙන් පානීය ජලය දූෂණය වීම ද සිදුවේ. ජලය පිරිපහදුවට යොදන ක්ලෝරීන් අඩංගු සංයෝග ලෝහ ජලනල විඛාදනය කරන බැවින් ඊයම් පානීය ජලයට මුසු වීම වර්ධනය කරයි. එහෙත් වර්තමානයේ පීවීසී ජලනල භාවිතා කරන හෙයින් මෙම අන්තරාව අවම කරගැනීමට සමත් වී ඇත.

5. ඊයම් අඩංගු නිෂ්පාදන භාවිතයෙන්.

විවිධ රූපලාවන ආලේපන, ඩයි වර්ග, විවිධ පෙරදිග බෙහෙත් වර්ග ඊයම් සාන්‍ද්‍රණය ඉහල පාරිභෝගික නිෂ්පාදන වේ. මීට අමතරව ඊයම් වලින් දූෂිත වූ ආහාර පරිභෝජනය ඊයම් විෂවීම සිදු කළ හැකි එක් ප්‍රධාන හේතුවකි. ආහාර දාමයේ ඉහල පුරුක්වල සිටින මාළුන් ආහාරයට ගැනීමෙන් මෙසේ ඊයම්, ආසනික්, රසදිය වැනි බරලෝහ ශරීරයේ එකතු වීමට ඇති අවස්ථා වැඩි වේ. විශේෂයෙන්ම ගර්භණී මව්වරු මාංශභක්‍ෂක මාළුන් ආහාරයට ගැනීමෙන් වැළකී සිටිය යුතු වන්නේ මෙම හේතුව නිසාය. මා කළින් සඳහන් කළ ආකාරයට, ඉතා විශාල බර ලෝහ ප්‍රමාණයක් ආහාර දාමයේ ඉහල පුරුක්වල එකතු වේ. අපේ ශරීර වල පවා ඒවා එකතු වනවා මිස බැහැර කෙරෙන්නේ නැත. තවමත් සමහර රටවල ටින් කෑම නිෂ්පාදනය කිරීමේ දී ටින් පෑස්සීමට ඊයම් අඩංගු පෑස්සුම් ද්‍රව්‍ය යොදා ගනී. මෙසේ ටින් කෑම වලටත් ඊයම් එකතු විය හැක. එමෙන්ම ඊයම් උණ්ඩ යොදා දඩයම් කළ සතුන්ගේ ශරීර තුළ ඊයම් අංශු තැන්පත් වී තිබිය හැක.

රෝග ලක්‍ෂණ

මූලික අවස්ථාවේ ඊයම් විෂවීම රුධිර පරීක්‍ෂාවකින් තොරව නිර්ණය කිරීම අපහසු වේ. සාමාන්‍යයෙන් නිරෝගී ලෙස ජීවත්වන පුද්ගලයන්ගේ ශරීර තුළ පවා ඉතා ඉහල සාන්‍ද්‍රණ වලින් ඊයම් පැවතිය හැකිය. රෝග ලක්‍ෂණ පහල වන්නේ ඉතා අන්තරායකාරී ලෙස ඊයම් සාන්‍ද්‍රණය ඉහල ගිය පසුය. මෙය ශරීරයේ සෑම කොටසකටම පාහේ බල පෑ හැකි නමුදු, ප්‍රධාන වශයෙන් ඉලක්ක කරනුයේ රුධිරයේ ඔක්සිජන් ප්‍රවාහනය කරන රතු රුධිරාණු වල අඩංගු හිමෝග්ලෝබීන් නම් ප්‍රෝටීනයයි. ඉන් පසුව එය ස්නායු පද්ධතිය ආක්‍රමණය කරයි.

‍ඊයම් විෂවීම මඟින් කුඩා දරුවන් තුල පහත සඳහන් ‍රෝග ලක්‍ෂණ පහලවිය හැකිය. කුඩා දරුවන්ට රුධිරයේ ඊයම් ප්‍රමාණය 10 μg/dL ට වඩා අඩු අගයක තිබුණද රෝග ලක්‍ෂණ පහල විය හැක.

  • කේන්ති යාම අධික වීම

  • කෑම අරුචිය

  • බර අඩුවීම

  • තෙහෙට්ටුව

  • බඩේ රුදාව

  • වමනය

  • මලබද්ධය

  • අසාමාන්‍ය සුදුමැලිවීම හෝ රක්තහීනතාවය

  • හිසරදය

තවද පහත සඳහන් රෝග ලක්‍ෂණ ද ඇතැම්විට පහලවිය හැකිය.

  • වකුගඩු අකර්මණ්‍යතාව

  • ශ්‍රවණ දුර්වලතාවන්

  • චර්යාත්මක වෙනස්වීම්

  • ඉගෙනීමේ දී අළුත් දෑ ග්‍රහණය කරගැනීමේ දුබලතා

  • නිදිමත ගතිය/ කම්මැලි බව

  • වර්ධනය අඩුවීම

ගර්භණී මවක් අධික ඊයම් සාන්‍ද්‍රණයකට නිරාවරණය වුවහොත් කුසතුළ සිටින කළලයේ වර්ධනය අඩුවීම, ගබ්සාවීම්, හෝ කල් අසම්පූර්ණ දරු උපත් (Premature child births) ඇතිවිය හැක. උපදින දරුවාද අඩු වර්ධනයක් පෙන්වීම හෝ ඉගෙනීමට දුර්වල විය හැක.

වැඩිහිටියන් ඊයම් නිරාවරණයට තරමක ප්‍රතිරෝධයක් පෙන්වුවද අධිකව නිරාවරණය වූ අවස්ථාවක පහත දැක්වෙන රෝග ලක්‍ෂණ මතු විය හැක. මෙම රෝග ලක්‍ෂණ පහල වීම රුධිරයේ ඊයම් 40 μg/dL ට වඩා  වැඩියෙන් ඇති විට සිදු වියහැකි වුවත් රුධිරයේ ඊයම් 50-60 μg/dL ට වඩා ඇති විට ප්‍රබලව පෙන්නුම් කරයි.

  • ඇඟ රිදුම, හිරිවැටීම

  • මාංශපේෂි දුබලතා

  • හිසරදය

  • බඩ රුදාව

  • අමතකවීම

  • මානසික ආතතිය හා ඉක්මනින් කේන්ති යාම

  • ශුක්‍රාණු නිෂ්පාදනය අඩුවීම සහ/හෝ විකෘති ශුක්‍රාණු නිපදවීම

  • ගබ්සාවීම් හෝ කල් අසම්පූර්ණ දරු උපත්

  • තෙහෙට්ටුව

ඊයම් විෂවීම වැලැක්වීම

බොහෝ අවස්ථාවල ඊයම් විෂවීම වැලැක්වීම සිදුකළ හැකිය.  එය සිදු කළ යුත්තේ ඊයම්වලට නිරාවරණය වීම වැලැක්වීමෙනි. මෙන්ම ඒ ක්‍රියාකාරකම් බොහෝදුරට නිරාවරණයට භාජනය වන කණ්ඩායම හෝ පුද්ගලයා අනුව වෙනස් වේ. උදාහරණයක් වශයෙන් නිවසක ඊයම් නිරාවරණය වැලැක්වීම කළ හැක්කේ ඊයම් බඳුන්, උපකරණ භාවිතා නොකිරීමෙන්, නිවස හොඳින් පිරිසිදුව තබා ගැණීමෙන් සහ ඊයම් මිශ්‍ර තීන්ත වර්ග භාවිතය වැලැක්වීමෙන්; තවද නිවසේ ජලනල පද්ධතිය ලෝහ නල භාවිතයෙන් ඉවත් කිරීම වැනි ක්‍රියාවලින් ජලය මඟින් සිදුවන ඊයම් නිරාවරණය වලක්වාගත හැක. රථ වාහන පාලනය කරන නිලධාරීන් ඊයම් වලට නිරාවරණය වැලැක්විය හැක්කේ දුම ආඝ්‍රාණය කිරීම වැලැක්වීමට ආරක්‍ෂාකාරී මුව ආවරණ පැළඳීම වැනි දේ මඟිනි.

ඊයම් නිරාවරණය වීමක් සිදුව ඇති යැයි හැ‍ඟේනම් එය පරික්‍ෂා කරවා ගැනීම සිදු කළ යුතුය.  මේ සඳහා සරළ රුධිර පරීක්‍ෂාවක් කළ හැකිය. එසේම නිවස තුළ ඊයම් නිරාවරණය වීමේ අනතුරක් ඇත්ද යන්න පරීක්‍ෂාව සඳහා කුඩා පරික්‍ෂණ කට්ටල වෙළඳපොලෙන් පවා මිලදී ගත හැකිය. (ශ්‍රී ලංකාවේ මෙම උපකරණ කට්ටල විකිණීමට ඇත්දැයි මම නොදනිමි)

ඊයම් වලට නිරාවරණය වැලැක්වීම ජාතික මට්ටමෙන් සහ නාගරික මට්ටමින් සිදුකිරීම රජයේ වගකීමකි. විශේෂයෙන් තීන්ත වර්ගවලට ප්‍රමිතීන් පැනවීම සහ ක්‍රියාකිරීම, ඉන්ධන වර්ගවල ඊයම් ප්‍රමාණය පාලනය වැනි ජාතික මට්ටමේ කර්තව්‍යයන් රජයට හැර අන් කිසි ආයතනයක් යටතට අයත් නොවන විෂය කාරණා වේ. එසේම නාගරික මට්ටමින් පරිසරයේ ඊයම් ප්‍රමාණය පිළිගත් කාල පරාසයන් තුළ මැන බැලීම සහ ඒවාට නිසි පිළියම් යෙදීම අදාල නාගරික අධිකාරිය යටතට අයත් වේ.

ඊයම් විෂවීමට ප්‍රතිකාර

සාමාන්‍ය ප්‍රතිකාර වනුයේ ඊයම් විෂවීමට බඳුන් වූ පුද්ගලයා නැවත නැවතත් නිරාවරණය වීම වැලැක්වීමට ක්‍රියා කිරීම සහ රුධිරයෙන් ඊයම් ඉවත් කිරීමයි. මේ සඳහා කීලේෂන් තෙරපි (නඛර චිකිත්සාව / Chelation therapy) නම් වූ ප්‍රතිකාරය කරනු ලබයි. එහිදී සිදු කරන්නේ ඊයම් සමඟ ප්‍රබල ස්ථායී සංයෝගයක් තනන ශරීරයට හිතකර රසායන ද්‍රව්‍යයක් වන EDTA (එතිලීන් ඩයි ඇමීන් ටෙට්‍රාඇසිටික් ඇසිඩ්) නම් රසායනිකයේ සෝඩියම්-කැල්සියම් සංයෝගයක් (CaNa2EDTA) ‍රෝගියාට එන්නතක් මඟින් ලබා දීමයි. EDTA ශරීරයේ ඇති ඊයම් පරමාණු සමඟ ශරීරයට අහිතකර නොවන ස්ථායී සංයෝගයක් තනන අතර මෙම සංයෝගය මුත්‍රා සමඟ ශරීරයෙන් පහව යයි.

ලෙඩ්-එතිලීන් ඩයිඇමීන් ටෙට්‍රාඇසිටික් ඇසිඩ් සංයෝගය

මෙසේ එන්නත් කරන තවත් සංයෝගයක් වන්නේ “ඩයිමර් කැප්‍රෝල්” නම් සල්ෆර් අඩංගු සංයෝගයකි. මෙයද ඊයම් පරමාණු සමඟ ප්‍රබලව බද්ධ වී ශරීරයෙන් පහව යයි. මීට අමතරව “සක්සිමර්” සහ “ඩී-පෙනිසිලැමීන්” මුඛ මාර්ගයෙන් ලබා දෙන තවත් සංයෝග දෙකකි. කෙසේ වෙතත් මෙම කීලේෂන් ප්‍රතිකාරය ලබාදෙන්නේ විශේෂයෙන්ම හදිසියේ දැඩි ලෙස ඊයම් වලට නිරාවරණය වූ (Acute Lead Exposure) පුද්ගලයන්ටය. එසේම ඔවුන්ගේ රුධිර ඊයම් සාන්‍ද්‍රණය 25 μg/dL ට වඩා  වැඩියෙන් තිබිය යුතු වේ.

දිගු කලක් සුළු සාන්‍ද්‍රණ වලින් ඊයම් වලට නිරාවරණය වූ පුද්ගලයන්ට කීලේෂන් ප්‍රතිකාරය ලබා දෙන්නේ නැත. මක් නිසාද යත් ප්‍රතිකාරය නිමවූ පසු නැවත රුධිරයේ ඊයම් සාන්‍ද්‍රණය ඉහල යාමක් සිදුවන නිසාය.

එය සිදු වන්නේ අස්ථි තුළ තැන්පත් වී ඇති ඊයම් නැවත රුධිරයට පැමිණීමෙනි. මේ නිසා දිගු කලක් සුළු සාන්‍ද්‍රණ වලින් ඊයම් වලට නිරාවරණය වූ  (Chronic Exposure) පුද්ගලයන්ට කීලේෂන් ප්‍රතිකාරය ඉතා දිගු කලක් කළ යුතුය. නමුත් කීලේෂන් ප්‍රතිකාරය නිසා ශරීරයට අවශ්‍ය අනෙක් ලෝහ වර්ගවල ද අඩු වීමක් විය හැකිය. මීට අමතරව දිගුකාලීන කීලේෂන් ප්‍රතිකාර නිසා ආහාර මාර්ගය හරහා ශරීරයට ඊයම් අවශෝෂණය වීම වැඩි විය හැකිය. මේ කරුණු නිසා දිගුකාලීනව කීලේෂන් ප්‍රතිකාරය භාවිතා කරන්නේ නැත.

වගුව : රුධිරයේ ඊයම් සාන්‍ද්‍රණය ඉහල තත්ත්‍වයක ඇති දරුවන් කළමණාකරණය පිළිබඳ අමෙරිකානු ‍රෝග නිවාරණ කේන්‍ද්‍රය ඉදිරිපත් කර ඇති වැඩ පිළිවෙල

රුධිරයේ ඊයම් සාන්‍ද්‍රණය (μg/dL)

ප්‍රතිකාරය

10 – 14

දැනුවත් කිරීම, නැවතත් පරීක්‍ෂාකිරීම

15 – 19

නැවතත් පරීක්‍ෂාකිරීම, ඊයම් ප්‍රභවය සොයා එය ඉවත් කිරීම

20 – 44

වෛද්‍ය විද්‍යාත්මක විශ්ලේෂණය, ඊයම් ප්‍රභවය සොයා එය ඉවත් කිරීම

45 – 69

වෛද්‍ය විද්‍යාත්මක විශ්ලේෂණය, කීලේෂන් ප්‍රතිකාරය, ඊයම් ප්‍රභවය සොයා එය ඉවත් කිරීම

>69

වහා රෝහල්ගත කිරීම, ක්‍ෂණික කීලේෂන් ප්‍රතිකාරය, ඊයම් ප්‍රභවය සොයා එය ඉවත් කිරීම

ශ්‍රී ලංකාවේ තත්ත්‍වය

පසුගිය දා ද නේෂන් පුවත්පතේ පළ වූ වාර්තාවක කියා තිබුණේ පාරිසරික නීති කේන්‍ද්‍රයේ (Center for Environmental Justice) ප්‍රධානී හේමන්ත විතානගේ මහතා කළ ප්‍රකාශයකට අනුව ලංකාවේ භාවිතාවන බොහොමයක් තීන්ත වර්ගවල ඊයම් සාන්‍ද්‍රණය පිළිබඳ කිසිදු ප්‍රමිතියක් නීතියක් පනවා නොමැති බවයි. ඒ මහතාට අනුව හිටපු පාරිසරික අමාත්‍ය පාඨලී චම්පික රණවක මහතාට පවා දන්වා යැවූ මුත් ඒ පිළිබඳ කිසිදු පියවරක් ගෙන නොමැත.

එයටත් වඩා භයානක කරුණ වන්නේ මේ පිළිබඳ කිසිදු නීතියක් සම්මතයක් ශ්‍රී ලංකාවේ නොමැති වීමය. තීන්ත සමාගම් වල මව් සමාගම් අදාල රටෙහි ප්‍රමිති තත්ත්‍වයනට අනුව තීන්ත නිපදවන නමුත් මෙරට නිපදවන  තීන්තවල එම ප්‍රමිතීන් නොමැති බව විතානගේ මහතා පවසා ඇත. මේ බව සනාථ වී ඇත්තේ අප රටේ නිපදවන තීන්තවල ඊයම් සාන්‍ද්‍රණය පිටරටකදී මැන බැලීමෙන් පසුවය.

මේ පිළිබඳව ජාතික ප්‍රමිති කාර්යාංශයේ සභාපති ආචාර්ය ඒ.ආර්.එල්. විජේසේකර මහතාගෙන් නේෂන් පුවත්පතේ වාර්තාකරු විමසූවිට ඔහු උපහාසාත්මකව පවසා තිබුණේ “ඔබ කුමක් කරන්නද ?” කියායි. එවිට වාර්තාකරු “මට කරන්නට කිසිවක් නැත” යි පැවසූ විට විජේසේකර මහතා පවසා ඇත්තේ එය මෝඩ ප්‍රශ්නයක් බවයි. එවන් උසස් නිලධාරියෙකු මෙවන් බැරෑරුම් කරුණක් එසේ සැහැල්ලුවෙන් ඉවතලන විට අපේ රටේ ප්‍රමිතීන්ට යන කල දසාව ඔබටම සිතාගත හැක.

අප රටේ බොහොමයක් කරුණු කාරණා සිද්ධවන්නේ අශ්වයා පැන ගිය පසු ඉස්තාලය වසා තැබීමේ සම්ප්‍රදාය අනුවය. පසුගියදා කොළඹ ප්‍රදේශය ජලයෙන් යට වූ විට සියළු අනවසර ගොඩකිරීම් ඉවත් කරන්නට ජනපති නියෝගයක් ලැබෙන තෙක් අපේ නිලධාරීන් වසර දහයක් පමණ සිටියේ තද නින්දේය. ඔවුහු දේශපාලන වාසි හෝ රැකියාවේ සුරක්‍ෂිතභාවය තකා වැල යන අතට මැස්ස ගසාගෙන ඇස් කණ් පියා සිටිති. මා සිතන අන්දමට අප ‍රටේ ඉන්ධන වලට තවමත් ඊයම් යම් ප්‍රමාණයක් එකතු කරනු ලැබේ. මේ නිසා අප කෙතරම් ආරක්‍ෂා වුවත්, මඟ තොට යන එන විට ඊයම් මුසු දුමාරයට නිරාවරණය වීම වලකන්න අපහසුය. ඒ සඳහා මුහුණු ආවරණ පැළඳිය යුතුය. නමුත් ශ්‍රී ලංකාව වැනි ඝර්ම කලාපීය රටක එවැනි දෑ සිදුකිරීම තරමක් අපහසුය. රථවාහන හසුරවන නිලධාරීන්, ප්‍රධාන මාර්ග ආශ්‍රිතව ජීවත් වන හෝ රැකියා කරන උදවිය මේ පිළිබඳව සැලකිලිමත් විය යුතුය. ගර්භණී මව්වරුන් රුධිරගත ඊයම් සාන්‍ද්‍රණය සඳහා පරීක්‍ෂා කළ යුතුය. එපමණක් නොව සේවක ආරක්‍ෂණ පනතද ඊයම් ආශ්‍රිත රැකියා කරන සේවකයන් ඊයම් වලට නිරාවරණය උපරිම සීමාවකට යටත්කර සංශෝධනය කළ යුතු ‍වේ. අප රටේ බොහොමයක් තීන්ත සමාගම් සිය සේවකයන් ඊයම් විෂවීම සඳහා රුධිර පරීක්‍ෂා කරනවා දැයි සැක සහිතය. ‍මම අවසන් වරට ශ්‍රී ලංකාවේ සිටි 1999 වසරේ එක්තරා ප්‍රසිද්ධ තීන්ත නිෂ්පාදන සමාගමක කණිෂ්ඨ විධායක නිලධාරියෙකු ලෙස කෙටි කලක්  සේවය කළෙමි. ඒ කාළය තුළ මා දන්නා අන්දමට ඊයම් නිරාවරණය පිළිබඳ කිසිදු සේවකයෙකු හෝ කිසිදු විධායක නිලධාරියෙකු මොනයම් හෝ සඳහනක් කළ බව මට මතක නොමැත.

අප රටේ දරුවන් මෙසේ ඉහල ඊයම් සාන්‍ද්‍රණයකට නිරාවරණය හැකි වී මුත් රෝග ලක්‍ෂණ පහල නොවන්නේ ඇතැම් විට අප නිවාසවල පවතින මනා වාතාශ්‍රය නිසා බව විය හැක. දියුණු රටවල බොහෝ නිවාස වල වාතාශ්‍රය පාලනය කරනු ලබන්නේ වායු සමන යන්ත්‍ර ආදිය මගිනි. එමෙන්ම බොහෝ නිවෙස්වල ජනෙල් දොරවල් වසා තිබේ. ඒ නිසා සෑම විටම නිවස සංවෘත පද්ධතියක් සේ ක්‍රියා කරයි. නමුත් ශ්‍රී ලංකාවේ නිවෙස් තුළ මනා වාතාශ්‍රයක් ඇති බැවින් මෙසේ පරිසරයට එකතු වන ඊයම් ප්‍රමාණය නිවෙස් තුළ රැඳීම අවම විය හැක. මේ නිසාම අප දරුවන් ඊයම් වලට නිරාවරණය වීම අඩුවිය හැක. එසේ වූ පමණින් මේ පිළිබඳ ක්‍රියා කිරීම නවතා දැමීම කළ නොහැක.

දැන් කළයුතුව ඇත්තේ ජාතික ප්‍රමිති කාර්යංශය, විශ්ව විද්‍යාල සහ සෞඛ්‍ය බලධාරීන් එක්ව ඊයම්, රසදිය වැනි අන්තරායකාරී රසායන ද්‍රව්‍ය පිළිබඳ පනත් කෙටුම්පතක් සම්පාදනය කර (දැනට එසේ කර නොමැති නම්) එය නිසි පරිදි ක්‍රියාවට නැංවීමය. ගෘහ ආලේපන තීන්ත වර්ගයන්හී ඊයම් මට්ටම් විශ්ලේෂණය කිරීමෙන් මෙය කදිමට ඇරඹිය හැක. එසේම රථවාහන ඉන්ධන වර්ගවල ඊයම් ප්‍රතිශතය අවම කිරීමට (දැනටමත් එසේ කර නැත්නම්) වහා පියවර ගත යුතුය. එසේ නොවුවහොත් ආසියාවේ ආශ්චර්යය කිරීමට බලා සිටින ශ්‍රී ලංකාව ආසියාවේ රෝහල බවට පත්වීම නොවැලැක්විය හැක. මේ අප නොසලකා හරින්නේ අපේ අනාගතයයි.

මේ ලිපියේ අඩංගු වෛද්‍ය විද්‍යාත්මක වදන් පරිවර්තනය කිරීමට සහය වූ  වෛද්‍ය ජනක අමරවීර සහ වෛද්‍ය චන්න යහතුගොඩ මහත්වරුන්ට මගේ ස්තුතිය…

මේ පිළිවඳව තවත් කියවන්න

ඊයම් විෂවීම

මදුරුවන්ට අපි බය නෑ…….. ඒත්… අපේ ඩෙංගු අපිටම ගහනවා…. 2010 අප්‍රේල් 20

Posted by Alchemiya in ඔබට හිතන්න යමක්, රසායන විද්‍යාව සබැඳි දේ.
Tags: , , ,
3 comments

මදුරුවන්ට අපි බය නෑ.. බය නං අපි එන්නෙත් නෑ ” මතකද එහෙම කිය කියා අපි බිග් මැච් බලපු කාලේ ?

ඒත් මේ ලිපිය ලියන්නේ බිග් මැච් ගැන නම් නොවෙයි. මම මේ ළඟදි පුවත්පතක දැක්කා ලංකාවේ ඩෙංගු මරණ ප්‍රමාණය සැලකිය යුතු ලෙස පහල ගොස් ඇති බව. ඒක කාටත් සුභදායී ආරංචියක්. ඉතින් මේ තත්ත්ව‍ය මෙසේ පාලනය කරගෙන තව දුරටත් මරණ සංඛ්‍යාව අවම කර‍ගෙන  යා හැකිනම් අනාගතය ඉතාම සුබදායකයි.

නමුත් අපට සිද්ධවන ඉතාම අවාසනාවන්ත දේ තමයි සෑම දෙයක්ම ඉතා ඉක්මනින් අමතක වී යාම. ඩෙංගු පිළිබඳ මතකයන් කෙමෙන් කෙමෙන් ඈත් වන විට, අප ඒ කෙරෙහි දක්වන සැලකිල්ලත් අඩු වෙනවා. ඉන් පසු නැවත අපටත් හොරා ඩෙංගු අපව බිලි ගන්නවා. අන්න එතනොට තමයි ඔබටත් බලධාරීන්ටත් ඇස් ඇරෙන්නේ. ඒත් ඒ වෙනකොට වටිනා ජීවිත කිහිපයක් අපෙන් සමුගෙන අවසන්. කළ යුත්තේ ඩෙංගු අපට ගහන්න පෙර අප ඒ සඳහා සූදානම් වීමයි.

ඉතින් අප සූදානම් විය යුත්තේ කෙසේද ? ඔබ දැනටමත් රූපවාහිනිය, පුවත්පත්, කටකතා මාර්ගයෙන් බොහෝ දෑ දැනගෙන ඇති. මේ ලිපිය, ඒ දැනුමට අමතරව ඔබගේ අකල්ප වලට ආමන්ත්‍රණය කරන්නක් වෙනුවෙන් ලියවුනක්…..

පසුබිම

ඩෙංගු උණ රෝගය ලොව පුරා බිලියන 2.5 කට වැළඳීමේ අවදානම ඇති ඉතා භයානක රෝගයක්. එසේම මිලියන 50 ක් ඩෙංගු රෝගීන් සෑම වසරකම ලොව පුරාම වාර්තා වෙනවා. මෙය ලොව පුරා උෂ්ණ දේශගුණ තත්‍වයක් ඇති රටවල් 50ක ව්‍යාප්ත වී තිබෙනවා. මෙම ‍රෝගය වැළඳෙන්නේ Aedis aegypti නම් වූ මදුරු විශේෂය රැගෙන යන ‍ඩෙංගු වෛරසය මාර්ගයෙන්. ‍ඩෙංගු මදුරුවා ඔබට දෂ්ට කරන්නේ දහවල් කාළයේ. ඒ අනුව ‍ඩෙංගු මදුරුවාගෙන් ආරක්‍ෂා විය යුත්තේ දහවල් කාලයේ බව ඔබ දන්නවා ඇති.

ඩෙංගු යන වචනය කෙසේ සැදුනක්ද යන්න පිළිබඳ විවිධ මත පවතී. එය ස්වාහිලි භාෂාවේ “Ka-dinga pepo” හෙවත් නපුරු ආත්මය යන්නෙන් බිඳී ආවක් ද, එසේත් නැත්නම් ස්පාඤ භාෂාවෙන් Dinga  යන වචනය එනම් පරිස්සම් වීම ස්වහිලි භාෂාවට පෙරැලී බිඳී යාමක්ද යන්න විය හැකි බවක් සඳහන් වේ. මෙම ඩෙංගු උණ පිළිබඳ මුලින්ම වාර්තා වන්නේ චීනයේ “ජින් පෙළපතේ” (ක්‍රි.පූ 265-420) වෛද්‍ය විශ්වකෝෂයක සඳහන් වන පියාඹන කෘමීන් සම්බන්ධ “ජලය විෂවීම” යන රෝග ලක්‍ෂණ සබැඳි වාර්තාවකිනි.  නමුත් පිළිගත හැකි පළමු වාර්තාව 1789 දී බෙන්ජමින් රෂ් විසින් වාර්තා කළ Breakbone Fever  නමින් කළ වර්තාවයි.

රෝග ලක්‍ෂණ

මෙම රෝගයේ ලක්‍ෂණ වන්නේ දැඩි හිස රිදුම, ඇඟ රිදීම සහ සන්ධි රුදාව, උණ සහ ශරීරයේ තැන් තැන්වල ලප මතු වීම. මෙම ලප අත්පා සහ පපුව/උදරය පෙදෙසේ මතුවීම බහුලව දැක ගත හැකියි. තව සමහර රෝගීන්ට ගැස්ට්‍රයිටිස් තත්‍වයන්, උදරයේ වේදනාව, වමනය සහ බඩයාම ද ඇතිවිය හැකියි. කෙසේ වෙතත් සමහර රෝගීන්ගේ රෝග ලක්‍ෂණ දැඩි ලෙස නොපෙන්වන නිසා එය සාමාන්‍ය උණ ‍සේ වැරදි ලෙස වටහාගෙන ප්‍රතිකාර කිරීමෙන් බරපතල තත්‍වයන් ඇතිවිය හැකියි. සාමාන්‍ය ඩෙංගු උණ දින 2 සිට දින 7 ක් දක්වා පැවතිය හැකියි. නමුත් එය ඩෙගු රක්තපාත උණ (Dengue Hemorrhagic Fever) බවට පත්වීම තරමක අන්තරායකාරී තත්‍වයක්.

ඩෙංගු වෛරසය

ඩෙංගු වෛරසය (කළු පැහැති තිත් සමුහයක් ලෙස)

ඩෙංගු උණ රෝගය ඇති කරන්නේ ඩෙංගු වෛරසය මගින්. එය මදුරුවන්ගෙන් පැති

රෙන වෛරසයක්. මෙය RNA වෛරසයක් වන අතර ප්‍රභේද 4කින් යුක්තයි. එහි ජිනෝමයේ භෂ්ම යුගල 11000 ක් ඇති අතර ඒවා සංවිධානාත්මක ප්‍රෝටීන (Structural Proteins) 3 ක් C, prM, E ; සහ සංවිධානාත්මක නොවන ප්‍රෝටීන (Nonstructural Proteins) 7 ක් NS1, NS2a, NS2b, NS3, NS4a, NS4b, NS5 නිර්මාණය කරයි.

රෝග නිවාරණය

ඩෙංගු මදුරුවාගේ වාසනාවට සහ අපේ අවාසනාවට මේ සඳහා තවමත් එන්නතක් සොයගෙන නැහැ. බොහෝ රටවල විවිධ පර්යේෂණ කණ්ඩායම් නොයෙක් අයුරින් පර්යේෂණ කළත් ඒ සැම එකක්ම තවමත් පවතින්නේ පර්යේෂණ තත්‍වයේ.

මදුරුවන් බෝවීම පාලනය  දැනට ඇති එක් සාර්ථක ප්‍රාථමිකව පාලන ක්‍රමයක් ලෙස සැලකෙනවා. එය දෙවැදෑරුම්. මදුරු කීටයා විනාශ කිරීම සහ මදුරුවා පාලනය. ඩෙංගු මදුරුවා බිත්තර දමන්නේ අප ගෙවල්වල භාවිතා කරන භාජන වල නිසා අපට ඔවුන් පාලනය පහසුවෙන්ම කළහැකි දෙයක්. නමුත් අප නොකරන්නේත් ඒ පහසුවෙන් කළ හැකි දේ මයි. ඉතින් ඔබට ඔබේ ගේ අවට ඇති ජලය එකතු වන ස්ථාන නැති කළ හැකි නම්, ඔබ ඩෙංගු මර්ධනයේ පළමු පියවර තබා අවසන්. ඔබ නගර සභාවට හෝ ප්‍රාදේශීය සභාවට බැණ බැණ ඉන්නේ නැතිව, ඔබ අවට ඇති  කසළගොඩවල් පිරිසිදු කර, නැවත කසළ එකතු වීම වැලැක්වුවොත් ඔබට ඇති ඩෙංගු තර්ජනයෙන් 80% ක් අඩු වී අවසන්.

මදුරු කීට මර්ධනය අපට තනිවම කළ හැක්කක් නොවෙයි. ඒ සඳහා උසස් තාක්‍ෂණය අවශ්‍යයි. රජය මගින් ඒ සඳහා පියවර ගෙන ඇතැයි පැවසුවත්, අදාල BLT බැක්ටීරියාව ගෙන්වීමේ ප්‍රමාදයක් ඇතැයි ද දැනගන්නට ලැබෙනවා. එයත් එතරම් හොඳ තත්‍වයක් නොවෙයි. ජනතාව හිටපු සෞඛ්‍ය ඇමති තුමාව මනාප වැඩිම ප්‍රමාණයකින් නැවත පාර්ලිමේන්තුවට පත්කළේ ඔහු සෞඛ්‍ය ක්‍ෂෙත්‍රයට කළ සේවයට කළගුණ සැලකීමට නම්, ඔහුගේ කාර්යය විය යුත්තේ ජනතාව මෙම ඩෙංගු තර්ජනයෙන් මුදවා ගැනීමට ක්‍රියා කිරීමයි. එය අප නව සෞඛ්‍ය ඇමති යටතේ වත් සිදු වේ යැයි ප්‍රාර්ථනා කරමු. කෙසේ වෙතත්, අනුන් කරන තෙක් බලා නොසිට, තමන් අවට ඇති පරිසරය පිරිසිදු කර ගැනීමෙන් මෙම ඩෙංගු තර්ජනය බොහෝදුරට අඩුකරගන්න හැකිබව ඔබට නැවත නැවතත් අවධාරණය කළ යුතුමයි.

ක්‍වීන්ස්ලන්ත විශ්ව විද්‍යලයේ පර්යේෂණයකට අනුව වාහක මදුරුවන් Wolbachia නම් බැක්ටීරියා විශේෂය මදුරු කළලයන්ට එන්නත් කිරීමෙන් ඊළඟ මදුරු පරමිපරාවේ ජීවිත කාළය අඩකින් කෙටි කළ හැකි බව සොයාගෙන තිබෙනවා. ඔවුන් මෙම පර්යේෂණයේ මහා පරිමාණ මුදාහැරීම් කටයුතු තව වසර තුනකින් වියට්නාමයේදී සිදුකිරීමට ඔවුන් කටයුතු කරමින් පවතිනවා. ගැටළු ඇති නොවුනහොත් පස් වසරක් තුළ එය  සම්පූර්ණයෙන්ම ක්‍රියාවේ යෙදවීමට ඔවුන් බලාපොරොත්තු වෙන‍වා.

තවත් සැලකිය යුතු කරුණක් වන්නේ මෙම ඩෙංගු වෛරසය අයත් වන්නේ ද හෙපටයිටිස් සී (Hepatitis C) වෙස්ට් නයිල් සහ කහ උණ (සෙංගමාලය) වෛරස අයත් ෆ්ලැවිවිරිඩේ (Flaviviridae) පවු‍ලටයි. කහ උණ එන්නත වෙනස් කර ඩෙංගු වෛරසය සඳහා ප්‍රතිකාරකයක් ලෙස භාවිතා කිරීමේ හැකියාව පිළිබඳවද දැනට පර්යේෂණ කරගෙන යනු ලබයි. 2006 දී ආර්ජන්ටිනා පර්යේෂක කණ්ඩායමක් වෛරසයේ අණුක ප්‍රතිජනන යාන්ත්‍රණය (Molecular Replication Mechanism) සොයාගත් අතර මෙමඟින් වෛරසයේ RNA Polymerase ක්‍රියාකාරීත්‍වය අවහිර කිරීමෙන් එය පුනර්ජනනය නැවතිය හැකියැයි මතයක් ද පවතී.

කෙසේ වෙතත් මෙබඳු රෝග පාලනයේ වැඩි වගකීම අප අපටම පවරාගෙන අවට පරිසරය පිරිසිදුව, පිළිවෙලට තබාගෙන ඩෙංගු වාහක මදුරුවන් බෝවීම අවම කරගතහොත් පසුතැවිලි වීමද අවම කරගත හැකියි…මෙය සමහර වි‍ට අපට පරිසරයට ආදරය කරන්නැයි පරිසරය විසින් නොකියා කියන පණිවුඩයක් විය හැකියි.

ඉතින්, අපි අපේ යුතුකම් ඉටු කරමු. අවට පරිසරය පිරිසිදුව, පිළිවෙලට තබා ගනිමු. ඩෙංගු මදුරු වාසස්ථාන අවම කර නිරෝගීව ජීවත් වෙමු.

Follow

Get every new post delivered to your Inbox.

Join 784 other followers

%d bloggers like this: